ReportageSchoenenkwartier

Oog in oog met de uitgelopen instappers van The King

Onder andere een paar schoenen van Elvis Presley is nu te bewonderen in Waalwijk. Het zijn de beige instappers met het donkere bovenstuk, naast de rode laarzen. Beeld Merlin Daleman
Onder andere een paar schoenen van Elvis Presley is nu te bewonderen in Waalwijk. Het zijn de beige instappers met het donkere bovenstuk, naast de rode laarzen.Beeld Merlin Daleman

Het Schoenenkwartier in Waalwijk is dinsdag geopend. Het nieuwe museum hoopt met jeugdig elan landelijk publiek naar Brabant te trekken.

Anton Slotboom

En dan, plotseling, sta je als bezoeker oog in oog met de schoenen van Elvis Presley. Een foeilelijk paar is het, gedragen in zijn laatste jaren in Las Vegas: schoenen met een gesp voorop en vol versieringen. Maar toch: Elvis droeg deze schoenen echt. Zo te zien ook niet één keer, maar vaker. Misschien zat hij er na shows in The International Hotel wel mee voor de tv. Of in de limousine. Of in het vliegtuig, de Lisa Marie, vernoemd naar zijn dochter.

Vierenveertig jaar na de dood van Elvis staan zijn schoenen verstild uitgelicht in een Waalwijkse vitrine, naast schoenen van andere iconische artiesten als Elton John, Lady Gaga en David Bowie. Als bezoeker krijg je op een speelse, interactieve manier het verhaal van de lang geleden verdwenen schoenindustrie van ‘schoenstad’ Waalwijk voorgeschoteld. Dit zijn niet zomaar schoenen meer, lijkt de tijdelijke tentoonstelling Put On Your Red Shoes te willen benadrukken: dit zijn symbolen van de popcultuur.

‘De schoenen van Björn van Abba zijn flink versleten’

“Veel paren die hier staan hebben we in bruikleen gekregen”, zegt Fleur Dingen, een van de conservatoren, op de dag van de publieksopening. “De befaamde rode schoenen van David Bowie bijvoorbeeld, waar hij over zingt in zijn nummer Let’s Dance: ‘Put on your red shoes and dance the blues’. “We hebben als museum goede contacten, dit soort paren hebben we over de hele wereld kunnen lenen. Ze vertellen een heel verhaal. Neem de schoenen van Elvis. Als je goed kijkt zie je hoe ze uitgelopen zijn. Deze schoenen hebben heel wat gewicht moeten dragen.”

Waar popsterren van nu soms maar één avond met een paar doen, ging schoeisel bij de sterren van vroeger veel langer mee. “Kijk maar naar de schoenen van Björn van Abba. Die zijn al flink versleten.”

Het Schoenenkwartier is een museum en kenniscentrum ineen over de historie van de verdwenen schoenindustrie in Waalwijk, tussen Den Bosch en Breda. Beeld Merlin Daleman
Het Schoenenkwartier is een museum en kenniscentrum ineen over de historie van de verdwenen schoenindustrie in Waalwijk, tussen Den Bosch en Breda.Beeld Merlin Daleman

Het is deze toegankelijke expositie waar het nieuwe Schoenenkwartier mee aftrapt. Het nog naar nieuwe verf ruikende pand behelst veel meer dan een museum alleen: het is ook een kenniscentrum en een makerslab, waarin schoenontwerpers worden uitgenodigd en waarin bezoekers ook zelf aan de slag kunnen.

De ruimtes zijn groot, licht en open, overal zijn doorkijkjes. Het Schoenenkwartier heeft de uitstraling van een gemiddeld nieuw museum voor moderne kunst. Jaren geleden had Waalwijk al eens een museum over de verdwenen schoenindustrie hier, maar die voorloper werd steeds nadrukkelijker als stoffig beschouwd en sloot uiteindelijk in 2017 de deuren.

Familiemuseum als opdracht

Ruim tien miljoen euro trok de gemeente uit voor het betrekken van het nieuwe pand, pal naast het Stadhuis: het museumcafé bevindt zich in de vroegere raadzaal. Anderhalf jaar geleden trad museumdirecteur Anouk van Heesch aan. Vervolgens werd er aan de opstelling gewerkt, maar ook aan de visie. “Als je ziet wat we willen vertellen met dit museum, dan denk ik dat we niet alleen een lokale en regionale uitstraling hebben, maar aantrekkingskracht tot ver daarbuiten.”

Met vertraging is het museum dinsdag opengegaan. Niet in 2019, zoals gepland, maar in de zomer van 2022. Met een tijdelijke collectie op de bovenste verdieping én een vaste presentatie met veel knopjes, trucjes en interactiviteit. Stoffig mocht deze vertelling van de regiogeschiedenis pertinent niet zijn. “Een museum is natuurlijk geen pretpark”, zegt de directeur. “Maar we willen dit verhaal wel interactief presenteren, zodat het voor een breed publiek toegankelijk wordt.” Dat was ook nadrukkelijk de opdracht van de gemeente. “Maak er een echt familiemuseum van, werd ons gezegd.”

Scepsis en enthousiasme

Er was enig cynisme van Waalwijkers te overwinnen, bekent de directeur. De schoenindustrie heeft de stad gevormd. Waalwijk is trots op het verleden als bakermat van de Nederlandse schoenenindustrie. Het plaatselijke koekje heet ook niet voor niets ‘de halve zool.’ Halverwege de negentiende eeuw begon de regio te floreren, maar in de jaren vijftig van de vorige eeuw bleek produceren elders goedkoper te zijn. Sindsdien is de industrie nagenoeg geheel verdwenen.

Een museum dat landelijk publiek moet trekken met zo’n verhaal? De Waalwijker had z’n twijfels. “Dat hoort er een beetje bij”, zegt Van Heesch. “De kat werd stevig uit de boom gekeken.” De afgelopen week werden er ook daarom al 2500 Waalwijkers uitgenodigd. “Het ijs lijkt gebroken: we hebben alleen maar enthousiaste reacties gehoord.”

Lees ook:
Recensie: Met bravoure vliegen regisseur en hoofdrolspeler door het leven van Elvis

Had er voor die 85 miljoen dollar een betere film over Elvis Presley gemaakt kunnen worden? Vast en zeker. Hoop je elke keer dat Tom Hanks schmierend als manager Colonel Parker in beeld komt dat de scène zo snel mogelijk voorbij is? Ja, oh god ja. Is Elvis dus een misbaksel? Nee, je moet de film absoluut gaan zien.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden