Ontvoering plannen is moeilijk

In drie maanden tijd zijn twee kinderen in Nederland ontvoerd voor losgeld. De ontvoering van acteur Johnny de Mol werd volgens de politie op tijd voorkomen. Hebben we te maken met de recessie, de Oost-Europese maffia of toeval?

AMSTERDAM - Recent verijdelde de politie ontvoeringen. Deze maand die van PSV-voetballer Mateja Kezman en in augustus die van een Groningse kunsthandelaar. Beide zaken zouden het werk zijn van Joegoslavische criminelen. Bij de verijdelde actie op Johnny de Mol was de politie minder spraakzaam. Ze hield het op 'een groep kidnappers'.

Over de kinderontvoeringen is meer bekend. De ontvoerder van Lusanne van der Gun uit Friesland opereerde alleen. Dat lijkt ook zo de ontvoering van een jongen uit Nijmegen. Beide zaken konden snel worden opgelost door amateurisme van de daders.

C. Mittendorf, crisispsycholoog, wordt zo'n twee keer per jaar gebeld om families bij te staan van wie een lid is gekidnapped. Het gaat vaak om vermogenden die geen publiciteit willen. Niet alleen vanwege het mediacircus, maar ook om andere 'onwelgevallige types' niet op het spoor te brengen.

Hij vindt de laatste twee ontvoeringen opmerkelijk. Het is werk van eenlingen, die impulsief lijken te handelen.

,,Een ontvoering plannen is moeilijk. Je bent maanden kwijt aan een voorbereiding. In één zaak belde de kidnapper vanaf de plek waar het slachtoffer was. Dat getuigt van amateurisme. Bijna iedereen weet dat de politie je kan traceren aan de hand van een gsm.''

Ook de zaak Van der Gun werd opgelost door klunzigheid. De ontvoerder reed uren rond met het meisje terwijl ze een wit verband om haar ogen had. Mittendorf: ,,Wat de motieven zijn geweest van beide ontvoerders horen we tijdens de rechtzaak.''

De laatste grote ontvoeringszaak was die van Gerrit-Jan Heijn, zestien jaar geleden. Ingenieur Ferdi E. opereerde alleen, maar was wel minutieus voorbereid. Net zoals de criminelen die in 1983 Heineken ontvoerden, de bende van de begin dit jaar doodgeschoten crimineel Cor van Hout. Of de Italiaanse groep die Toos van der Valk, vrouw van de horecamagnaat, in 1982 kidnapte.

Mittendorf: ,,Ontvoeringen zijn vaak het werk van calculerende criminelen. Die kiezen nu voor de drugshandel omdat het grote geld daar veel sneller wordt verdiend en de risico's kleiner zijn. De politie is erg gespitst op gijzelingen en ook het publiek werkt geweldig mee.''

Dat er meer wordt ontvoerd omdat banken beter beveiligd zijn, vindt Mittendorf niet aannemelijk. ,,Er is eens onderzoek gedaan naar de motieven van bankrovers. Daar zitten calculerende criminelen bij, maar de meesten zijn jonge mannen die impulsief werken. Het lijkt erop dat zij hun terrein hebben verlegd naar winkels of andere plekken waar kasgeld is.''

Het bevreemdt de crisispsycholoog wel dat het ontvoerders in Nederland zo makkelijk wordt gemaakt. Mittendorf: ,,Sinds het maandblad Quote lijsten publiceert met de rijksten van ons land, hebben verschillende advocaten geprobeerd om hun cliënt van de lijst te krijgen. Ze voerden dan juist de kans op ontvoeringen aan als argument. Het is van de gekke dat de rechter dat geen reden vond.''

,,Velen etaleren graag hun rijkdom, maar toch is er nog steeds een groep die de buitenwereld graag in het ongewisse wil laten.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden