Alcoholgebruik

Omvangrijke alcoholcontrole verleden tijd, meer bestuurders beschonken achter het stuur

Een alcoholcontrole van de politie in Diemen. Beeld anp
Een alcoholcontrole van de politie in Diemen.Beeld anp

De politie voert minder grootscheepse alcoholcontroles uit in het verkeer, terwijl meer bestuurders met een slok op achter het stuur kruipen.

Stefan Keukenkamp

De kans dat je met de auto in een grote ‘alcoholfuik’ van de politie rijdt op zaterdagavond is de laatste jaren een stuk kleiner geworden. Door de opkomst van sociale media gaan controles razendsnel rond, wat de politie dwingt tot een andere aanpak. Zorgwekkend is dat het aandeel bestuurders dat met alcohol gaat rijden groter wordt, vooral in de groep beginnende bestuurders.

Die stijgende trend is sinds 2019 gaande en zet dit jaar door, blijkt uit recent onderzoek van I&O Research. “Dat de politie minder inzet op grootschalige alcoholcontroles is een gemiste kans”, zegt verkeersexpert Saskia de Craen van het nationaal wetenschappelijk instituut voor verkeersveiligheid (Swov).

Kleinschaliger en meer flexibel

De Craen wijst erop dat de politie in 2022 weliswaar meer bekeuringen uitschreef vanwege alcoholmisbruik in het verkeer, maar dat kwam niet door meer controles. Juist die grootscheepse controles zorgen voor een preventieve werking, stelt Swov. Door snelle verspreiding via sociale media is een grote controle vaak geen verrassing meer. “Het is bekend dat bestuurders op die avond misschien omrijden om de controle te omzeilen, maar zich er de volgende keer wel meer bewust van zijn dat er een kans is dat ze gecontroleerd worden.”

Paul Broer, landelijk verkeersspecialist van de politie, beaamt dat de kans dat een bestuurder in een groot opgezette alcoholfuik rijdt kleiner is. “Maar de controle op alcohol in het verkeer is onverminderd groot”, zegt Broer. De politie controleert kleinschaliger en flexibeler, vaak op plekken waar meer resultaten worden verwacht. “Bijvoorbeeld in de buurt van festivals.” Sociale media liggen daaraan ten grondslag, maar diezelfde kanalen gebruikt de politie ook zelf. “Om bijvoorbeeld te melden dat we op pad gaan voor controles in een bepaalde regio.”

De aandacht verslapt

Nederland kent een succesvolle geschiedenis als het gaat om de aanpak van alcohol in het verkeer. Al sinds de jaren 70 wordt er actief op gehandhaafd. Later volgden veel ontmoedigingscampagnes waarvan de Bob-campagne vanaf 2001 de bekendste is. Het leidde jarenlang tot minder aangeschoten bestuurders in het verkeer.

De laatste jaren is deze positieve ontwikkeling volledig tot stilstand gekomen. Sterker: weer meer mensen gaan met alcohol op achter het stuur zitten tijdens ‘weekendnachten’. Vooral bij beginnende bestuurders gaat het vaak mis. “De aandacht verslapt”, stelt De Craen. Het valt op dat vooral de groep zwaardere drinkers in het verkeer toeneemt. In de afgelopen twintig jaar was dat aandeel nooit zo hoog.

Zwaarder straffen helpt niet

Dat een preventieve werking uitgaat van grootschalige controles gelooft politiespecialist Broer wel, maar het is volgens hem niet enkel de verantwoordelijkheid van de politie. Hij wijst daar nadrukkelijk naar andere overheidsorganisaties en belangenclubs. “We hebben uiteindelijk toch allemaal een verantwoordelijkheid om elkaar hierop aan te spreken?” Wel is Broer het ermee eens dat er meer moet gebeuren. “Wij kijken ook op welke manieren we daaraan kunnen bijdragen.”

In de Tweede Kamer klinkt regelmatig de roep om strengere straffen, maar dat lost het probleem niet op, zegt De Craen. “Ik snap Kamerleden wel, het is de enige knop waar ze makkelijk aan kunnen draaien. Maar we zien dat het niet voorkomt dat mensen achter het stuur gaan zitten met alcohol op. Het gaat om de pakkans en die moet je vergroten.”

Lees ook:

Hoe het verkeer veiliger wordt? We moeten weer bang worden voor de politie

Door elektronische controles en papieren boetes die per post worden bezorgd, heeft de automobilist geen ontzag meer voor de verkeersregels. De Nederlandse wegen worden er onveiliger door. De oplossing? Verkeerspolitie waarvoor iedereen een beetje bang is.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden