Verpleeghuizen

OMT heeft weinig zicht op ernst epidemie in verpleeghuizen

De inzet van het kabinet is kwetsbare ouderen te beschermen. Beeld ANP / Robin Utrecht
De inzet van het kabinet is kwetsbare ouderen te beschermen.Beeld ANP / Robin Utrecht

Landelijk wordt slecht bijgehouden hoe het gaat met kwetsbare mensen in verpleeghuizen. Hierdoor is het lastig in te schatten of daar aanvullende maatregelen nodig zijn.

Johan van Heerde

Worden de kwetsbare bewoners van verpleeghuizen ernstiger ziek, nu de werking van het vaccin ietsjes afneemt? Of krijgen ongevaccineerde bewoners sneller corona dan gevaccineerde? Het antwoord op beide vragen: dat weten we niet. Hoe het precies gaat met kwetsbare mensen in verpleeghuizen wordt landelijk niet bijgehouden, zegt hoogleraar ouderengeneeskunde Cees Hertogh, en dat is volgens hem een probleem dat hij inmiddels heeft aangekaart binnen het Outbreak Management Team (OMT).

“We moeten meer objectieve gegevens krijgen”, zegt Hertogh, die zelf als specialist in de ouderengeneeskunde lid is van het OMT. Hij constateert dat er landelijk geen gegevens worden verzameld over de ernst van het ziektebeeld van bewoners van verpleeghuizen, al dan niet afgezet tegen de vaccinatiestatus. Hierdoor moet het OMT, zoals deze week, adviseren op basis van indrukken en anekdotisch bewijs.

Die verhalen uit verpleeghuizen zijn niet eensgezind. Zo zei voorzitter Jacqueline de Groot van Verenso, de vereniging voor Specialisten Ouderengeneeskunde, woensdag in deze krant dat de ziekte milder verloopt, vooralsnog, vanwege de inentingen. Maandag zei Sensire, een grote zorgorganisatie in Gelderland, tegen Nieuwsuur dat het juist ziet dat bewoners ‘ook weer echt flink ziek worden’.

Dagelijks 160 nieuwe infecties verpleeghuizen

Onderdeel van de aanpak van het kabinet is om kwetsbaren in de samenleving te beschermen. Om de zoveel weken vraagt het kabinet advies aan het OMT met betrekking tot die strategie. Maar het OMT heeft alleen de beschikking over cijfers over het aantal nieuwe corona-infecties in verpleeginstellingen en in beperkte mate over de sterfte onder bewoners door corona.

Die cijfers stijgen allebei. Dagelijks meldt het RIVM gemiddeld zo’n 160 nieuwe infecties in verpleeghuizen, tegen 20 een maand geleden. In één op de vijf verpleeghuislocaties is recent een bewoner positief getest op het coronavirus. Dagelijks sterven ongeveer tien verpleeghuisbewoners aan covid, acht meer dan vorige maand.

Hertogh: “Het punt is dat we veel nieuwe besmettingen zien maar in mijn netwerk hoor ik nog niet zo vaak over hoge aantallen ernstige infecties. Daarnaast weet ik ook niet of besmette mensen gevaccineerd zijn, of niet, en of gevaccineerde bewoners het virus nu gemakkelijker verspreiden.”

Oproep derde prik

Hierdoor is er volgens Hertogh nog veel onzeker over de bijdrage van een derde vaccinatie onder verpleeghuisbewoners. Brancheverenigingen en zorgorganisaties riepen vorige week het kabinet op om al voor december te beginnen met het uitdelen van derde prikken aan bewoners. Vrijdag besloot het kabinet om de boostercampagne komende week al op te starten.

Normaal gesproken gaan mensen die ernstig ziek worden naar het ziekenhuis, en zo kan bijvoorbeeld worden berekend wat de effectiviteit van het vaccin is tegen opname in het ziekenhuis of op de intensive care. Maar aangezien bewoners van verpleeghuizen door de bank genomen niet meer naar een ziekenhuis gaan, bestaan voor die specifieke groep niet zulke berekeningen. Daar wordt overigens wel aan gewerkt door onder meer het RIVM.

Onduidelijk gevolgen

Maar om goed te kunnen adviseren wat er nodig is om mensen in de verpleeghuizen te beschermen, zijn nu data nodig, zegt Hertogh. “Feit is dat het virus nu door het verpleeghuis vliegt. Maar we weten niet goed wat de gevolgen zijn.” De hoogleraar is verbonden aan het Amsterdam UMC en heeft met zijn onderzoeksgroep, in samenwerking met Verenso, een eigen registratie opgezet gebaseerd op gegevens uit de elektronische patiëntendossiers van verpleeghuizen in Nederland. Die gegevens worden gekoppeld aan de registratie van de vaccinatiestatus.

Dat is geen kwestie van een druk op een knop. Verpleeghuizen gebruiken systemen van meer dan tien verschillende softwareleveranciers en de registratie van de vaccinatiestatus van bewoners is nog steeds ‘notoir slecht geregeld’, aldus Hertogh.

Lees ook:

Wat er misging bij het registreren van de prikken: een reconstructie

Honderdduizenden coronavaccinaties zijn niet terug te vinden in de database van het RIVM. Hoe kan dat? Dit is het verhaal van de onzichtbare achterkant van de vaccinatiecampagne. Helaas nog zonder happy end.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden