MH17 Getuige

OM wil voorkomen dat Oekraïne MH17-verdachte aan Rusland uitlevert

Hoofdofficier van justitie Fred Westerbeke Beeld REUTERS

Het Nederlandse Openbaar Ministerie vreest dat een mogelijk belangrijke getuige in het MH17-proces, Vladimir Tsemach, naar Rusland wordt gestuurd.

De 58-jarige Vladimir Tsemach zit momenteel gevangen in Kiev, en als het aan het Nederlandse Openbaar Ministerie ligt, dan blijft hij daar. Het OM heeft Oekraïne per brief gevraagd de MH17-verdachte beschikbaar te houden voor een mogelijk belangrijke getuigenis van hem. Het OM wil voorkomen dat Tsemach wordt uitgeleverd aan Rusland.

Tsemach is voormalig commandant van de pro-Russische separatisten. Hij zou de leiding hebben gehad over de luchtverdediging van het plaatste Snizjne, vlakbij de locatie waarvandaan vijf jaar geleden de Buk-raket werd gelanceerd die vlucht MH17 neerhaalde. Na de aanslag gaf Tsemach verschillende interviews voor de camera. In één van die filmpjes lijkt het erop dat Tsemach zegt dat hij betrokken was bij het verbergen van een Buk-raket, maar het cruciale woord is weggepiept.

In de brief schrijft hoofdofficier van justitie Fred Westerbeke dat het OM Tsemach op basis van recent vrijgekomen informatie als verdachte ziet. Die informatie is nog niet gedeeld met het JIT, het internationale Joint Investigation Team waarvan Westerbeke onderzoeksleider is. Het is volgens Westerbeke van het ‘hoogste belang’ dat Tsemach beschikbaar blijft om te getuigen.

Echtheid

De brief is in handen van de Oekraïense nieuwssite theBabel, die hem integraal heeft gepubliceerd. Het OM wil de echtheid van de brief niet bevestigen of ontkennen, volgens een woordvoerder worden zulke aspecten binnen het proces nooit naar buiten gebracht. Wel erkent de woordvoerder dat het OM tegen een uitlevering van Tsemach aan Rusland is. “Dat Tsemach in een Oekraïense cel zit is prettig, het is zeer de vraag of we hem nog kunnen spreken als hij in Rusland zit.”

Eind vorige week meldden verschillende Oekraïense en Russische nieuwssites dat Rusland Tsemach zou willen toevoegen aan een lijst met gevangenen die de twee landen binnenkort willen uitruilen. Over die gevangenenruil wordt al weken onderhandeld. Die wens van Rusland lijkt erop te wijzen dat Moskou Tsemach inderdaad als belangrijke getuige van het neerhalen van MH17 ziet en wil voorkomen dat hij voor een Nederlandse rechter komt te staan. Het verzoek is ook opmerkelijk omdat Tsemach Oekraïens staatsburger is. Volgens de Russische website The Insider liepen de onderhandelingen over de gevangenenruil op het laatste moment vast omdat Moskou Tsemach erbij eiste.

Gedrogeerd

Sinds eind juli zit Tsemach in een Oekraïnse cel nadat hij door een speciale eenheid uit rebellengebied is ontvoerd. Op 30 juli stond hij voor het eerst voor de rechter. Die zitting ging vooral over zijn ontvoering, die volgens hem onrechtmatig was. Naar eigen zeggen is hij met een pistool op zijn hoofd geslagen, gedrogeerd en vervolgens naar gebied getransporteerd dat in handen is van het Oekraïense leger. De rechter verlengde het voorarrest van Tsemach toen tot eind augustus.

Lees ook:

Analyse: Het Kremlin zal de gevolgen van MH17 nog jaren voelen

Op het eerste gezicht lijkt Rusland weg te komen met zijn rol in de vliegramp, vandaag vijf jaar geleden. Maar MH17 raakt Rusland wel degelijk.

Krijgt het MH17-proces wel een eerlijk verloop, zonder verdachten in de rechtszaal?

Het MH17-proces begint volgend jaar maart, maar waarschijnlijk zal de beklaagdenbank leeg blijven. Als de vier verdachten niet komen om zich te verdedigen, kan het proces dan wel een eerlijk verloop krijgen of wordt het een soort spookproces?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden