MH17

OM: MH17-verdachten waren gebrand op het neerhalen van hoger vliegende luchtvaart

Officier van justitie Ward Ferdinandusse voorafgaand aan het requisitoir van het OM in het omvangrijke strafproces over het neerhalen van vlucht MH17. De zaak begon op 9 maart 2020. Beeld ANP
Officier van justitie Ward Ferdinandusse voorafgaand aan het requisitoir van het OM in het omvangrijke strafproces over het neerhalen van vlucht MH17. De zaak begon op 9 maart 2020.Beeld ANP

De aanklagers in het MH17-proces zullen deze week hun strafeis uitspreken. Volgens de officieren van justitie waren de vier verdachten uit het op het neerhalen van hoger vliegende vliegtuigen.

Wendelmoet Boersema

“Uit afgetapte gesprekken blijkt een toenemende behoefte aan luchtafweer voor hoger vliegende luchtvaart”, aldus de officieren van justitie. Het openbaar ministerie begon maandag aan zijn requisitoir. Daarin zetten de officieren van justitie alle verzamelde feiten op een rij, wegen het bewijsmateriaal, en eisen vervolgens een straf tegen de vier verdachten. Dat gebeurt waarschijnlijk woensdag.

Het proces rond het neerhalen van vlucht MH17 begon net voordat de coronapandemie uitbrak, in maart 2020. Veel tijd is besteed aan de behandeling van bewijsmateriaal en aan pogingen tot het horen van de vier verdachten. Zij worden verdacht van het neerhalen van de vlucht op 17 juli 2014 en de moord op de 298 inzittenden. Ze zijn niet bij het proces aanwezig, Rusland weigert medewerking. Bij de voorbereiding hoorde ook een schouw van de uit de brokstukken gereconstrueerde Boeing 777. Nabestaanden van de inzittenden kregen spreekrecht.

Aanvallen van grote hoogte

Het OM zette uiteen dat rebellenleider Igor Girkin, zijn rechterhand Sergej Doebinski, diens assistent Oleg Poelatov en garnizoenscommandant Leonid Chartsjenko begin juli 2014 volop betrokken waren bij de gewapende strijd in Oost-Oekraïne. De pro-Russische separatisten probeerden een doorgang naar de Russische grens te forceren zodat meer materieel kon worden aangeleverd, maar werden gehinderd door aanvallen van grote hoogte van het Oekraïense leger.

Het lukt de separatisten in de periode daarvoor meerdere malen om onder meer helikopters neer te halen, maar ze kunnen volgens het OM niets beginnen tegen de aanvallen van de hoger vliegende gevechtsvliegtuigen. Doebinski in een tapgesprek: “Als ik een Buk kan ontvangen is het oké. Anders wordt het fucked up, want de vliegtuigen bombarderen ons van een hoogte van meer dan 5 kilometer.”

Later geeft Doebinski volgens de officieren van justitie telefonisch aan Poelatov door dat er daadwerkelijk een Buk-raketinstallatie hun kant op komt. “Dat is onze enige hoop, hij zou vannacht moeten arriveren en dan komt hij naar jou.”

Hoge bomen

Het OM ziet in het bewijs dat er ligt, bestaande uit onder meer tapgesprekken, getuigenverklaringen en beelden van de Buk-raketinstallatie, dat de vier mannen ‘hoge bomen’ waren en nauw samenwerkten. Het OM toonde in de rechtszaal van Justitieel Complex Schiphol diverse plattegronden van de locaties van de Bukraket, en speelde video’s en geluidsfragmenten af van de afgeluisterde telefoongesprekken.

Het is nog steeds niet precies bekend waarom MH17 werd neergehaald. Het meest waarschijnlijke scenario is dat de pro-Russische separatisten niet doorhadden dat het om een passagiersvlucht ging. De officieren van justitie gaan dinsdag verder met het vervolg van de presentatie van het bewijsmateriaal en het forensisch onderzoek. De rechtbank verwacht niet eerder dan in de tweede helft van 2022 uitspraak te kunnen doen.

Lees ook:

De inhoudelijke behandeling van het MH17-proces begint en dit kunnen we verwachten

Na 25 voorbereidende zittingsdagen, inclusief een schouw van een met wrakstukken gebouwde reconstructie van het toestel, begint de Haagse rechtbank in juni inhoudelijk aan het MH17-proces. Wat kunnen we verwachten?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden