Proces-MH17

OM: géén ander vliegtuig neergehaald dan MH17

Hendrik Steenhuis, voorzitter van de Haagse rechtbank in het MH17-proces, tijdens de schouw van de reconstructie op de vliegbasis Gilze-Rijen. Beeld AP
Hendrik Steenhuis, voorzitter van de Haagse rechtbank in het MH17-proces, tijdens de schouw van de reconstructie op de vliegbasis Gilze-Rijen.Beeld AP

Het requisitoir en de strafeis bewaart justitie voor later. Wél wezen de officieren de rechtbank donderdag op specifieke punten in het dossier van het MH17-proces. Hun conclusie: de Buk-raket is door pro-Russische separatisten afgevuurd vanuit een graanveld bij Pervomaiske.

Justitie twijfelt niet: vlucht MH17 móet wel zijn neergehaald vanuit een plek waar pro-Russische separatisten in 2014 de dienst uitmaakten. Los van elkaar wijzen partijen in het strafproces een specifieke akker aan als de plek waar de Buk-raket is afgevuurd. Zo heeft een defensiedeskundige sporen van rupsbanden ontwaard rond het graanveld en is de lanceerinstallatie gezien door een getuige. Daarmee is een belangrijke vraag in het MH17-proces volgens het Openbaar Ministerie (OM) beantwoord.

Donderdag kregen de officieren van justitie de kans het verzamelde bewijs tegen de vier verdachten te duiden. Nadat de Haagse rechtbank vorige week de hoofdlijnen van het inmiddels 65.000 pagina’s tellende strafdossier doornam, kon justitie de rechters wijzen op de onderdelen die zij van extra belang vindt. Voor de duidelijkheid: het requisitoir en de strafeis sprak het OM nog niet uit. Die volgen later in het proces.

In een benarde situatie

De officieren schonken met name aandacht aan de discussie over de locatie waarvandaan de Buk-raket zeven jaar geleden is afgevuurd. Anders dan de Russische fabrikant van dit wapensysteem, die concludeerde dat de raket kwam aanvliegen vanaf een plek waar het Oekraïense leger de dienst uitmaakte, stelden de officieren dat MH17 is neergehaald vanuit een gebied in het oosten van Oekraïne, dat indertijd in handen was van pro-Russische separatisten.

De separatisten bevonden zich vlak voor de ramp in een benarde situatie, betoogde justitie donderdag met filmpjes van bebloede ledematen en gevallenen. Ze leden verliezen en hadden luchtsteun nodig. Die kregen ze, concluderen de officieren. Op luchtbeelden van vóór en na de crash lieten zij als bewijs daarvoor het ontstaan van brandplekken zien op een akker bij het plaatsje Pervomaiske. Ook zijn op de meest recente foto’s plots sporen van een groot voertuig te zien. Deze afdrukken heeft een deskundige herkend als die van een Telar, een lanceerinstallatie op rupsbanden waarmee een Buk-raket wordt afgevuurd.

Dat er naast de MH17 een ander toestel zou zijn neergeschoten, doet het OM af als quatsch. Na de ramp hielden de separatisten vol dat zij een Oekraïens gevechtsvliegtuig hadden geraakt, dat vlak daarvoor zelf een passagierstoestel had neergehaald. Maar er waren helemaal geen militaire vliegtuigen in het luchtruim toen MH17 overvloog, stelde justitie. Er zijn ook geen wrakstukken van een tweede toestel gevonden.

Separatisten waren er volgens getuigen kapot van

Bovendien hebben getuigen verklaard dat de groep mannen die de Buk-raket klaar maakten, aanvankelijk blij waren toen een vliegtuig uit de lucht kwam vallen. Maar zodra zij koffers en speelgoed op de rampplek vonden, sloeg de stemming om: de separatisten waren er volgens de getuigen kapot van.

Volgende week donderdag staat de voorlopig laatste zitting gepland. Dan komt de verdediging van de Russische verdachte Oleg Poelatov aan het woord. Na de zomervakantie gaat het proces dan verder.

Lees ook:

Getuige MH17: Eén raket ontbrak bij het wegrijden van de Buk-installatie

De geplande uitloopdag is onnodig. Donderdag arriveerde de Haagse rechtbank al bij het laatste pagina’s van het lijvige MH17-dossier. Bij afwezigheid van de vier verdachten citeerden de rechters uit oude interviews.

De inhoudelijke behandeling van het MH17-proces begint en dit kunnen we verwachten

Na 25 voorbereidende zittingsdagen, inclusief een schouw van een met wrakstukken gebouwde reconstructie van het toestel, is de Haagse rechtbank inhoudelijk begonnen aan het MH17-proces. Wat kunnen we verwachten?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden