Bloedluis

OM eist celstraffen tegen verdachte bestrijders in fipronilcrisis

Mathijs IJ. (links) en Martin van de B. (rechts) in de rechtszaal in Zwolle tijdens de strafzaak. Beeld ANP
Mathijs IJ. (links) en Martin van de B. (rechts) in de rechtszaal in Zwolle tijdens de strafzaak.Beeld ANP

De verdachte bestrijders van bloedluis in de fipronilcrisis betuigen voor het eerst spijt en wijzen naar hun Belgische leverancier van verboden middelen. Het OM ziet dat heel anders en eist celstraffen.

De paniek was groot toen inspecteurs van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) begin juli 2017 in de loods stonden van Mathijs IJ. (28) en Martin van de B. (35) in het Gelderse Lunteren. De twee ondernemers die bloedluis bestreden met hun ‘wondermiddel’ voelden nattigheid. Jarenlang spoten ‘dé specialisten in bloedluisbestrijding’ honderden stallen van pluimveehouders succesvol in met een schadelijk middel. De luizen verdwenen, de boeren sprongen een gat in de lucht. Voor hen is bloedluis een hardnekkige vijand, omdat de diertjes zorgen dat kippen ziek worden en de eierproductie fors daalt.

Kort voor het NVWA-inspectiebezoek gaven de verdachte bestrijders een werknemer de opdracht om vaten vol verboden bestrijdingsmiddelen met de giftige stof fipronil uit de loods te halen en te verdoezelen. “Paniek”, verklaart Van de B. nu in de rechtszaal, ruim drieënhalf jaar na het uitbreken van de fipronilcrisis die de pluimveesector in een diepe crisis stortte.

Eisen tegen verdachten

Het Openbaar Ministerie eiste woensdag twee jaar celstraf waarvan een halfjaar voorwaardelijk en een beroepsverbod tegen de twee verdachte bestrijders van bloedluis om de ‘grootschalige fraude’. Zij worden ervan verdacht tussen 2015 en 2017 met hun bestrijding- en reinigingsbedrijven Chickfriend en Chickclean een verboden middel met fipronil te hebben gebruikt voor de bestrijding van bloedluis. Daarmee zouden ze de volksgezondheid in gevaar hebben gebracht. Tegen de twee bedrijven van de bestrijders is in totaal 50.000 euro boete geëist.

Honderden boeren gingen met hen in zee. De gevolgen voor de sector waren dan ook groot, nadat de affaire eind juli 2017 aan het licht kwam en de giftige stof in eieren werd aangetroffen. Het leidde tot tientallen miljoenen euro’s schade, miljoenen eieren werden vernietigd en 3,5 miljoen kippen geruimd.

Schuld bij leverancier

Minstens 4000 liter aan verboden bestrijdingsmiddelen leverde de Belg Patrick R. sinds 2015 aan Chickfriend. De twee bestrijders wezen tijdens de zitting naar hun Belgische leverancier en zeiden niet te hebben geweten dat het middel tegen bloedluis verboden en mogelijk schadelijk was. De verdachten schetsten hoe zij de Belg op zijn blauwe ogen geloofden; deze man had een middel tegen bloedluis ontwikkeld. “Van begin af aan hebben we alles geloofd wat hij vertelde”, zegt IJ. “Ons werd door de leverancier verteld dat het veilig was. Hij was chemicus en toxicoloog.”

De officieren van justitie geloven niets van de verklaring van de mannen, die zelf nauwelijks onderzoek deden naar wet- en regelgeving omtrent bestrijdingsmiddelen. “De schuld wordt steeds in de schoenen van de Belgische leverancier geschoven. Maar dit zijn professionele bedrijven die zich niet kunnen verschuilen achter hun leverancier.” Het OM stelt dat de verdachten wisten dat ze willens en wetens fipronil gebruikten, dat het verboden en het dus foute boel was. Boeren kregen ontwijkende antwoorden op vragen naar de samenstelling van het middel en wat het geheim van de smid was.

Spijt

De twee verdachten zeggen spijt te hebben. Van de B.: “Achteraf zouden we alles anders hebben gedaan. We waren dan nooit aan de bloedluis begonnen. Dit hebben we de boeren, onszelf en gezinnen nooit aan willen doen.” Zijn compagnon IJ. vult aan. “Dit hebben we niet gewild. Ik heb heel erg met de boeren te doen gehad en nog steeds.”

Beide verdachten komen oorspronkelijk uit de pluimveesector en begonnen in 2015 met de bestrijding van bloedluis. “We hadden de drang: we moeten de bloedluis onder controle krijgen”, schetst Van de B. “We gingen ervoor. Dat was ons doel en niet om de wet te overtreden.”

Donderdag is het woord aan de advocaten van de verdachten in hun pleidooi. Volgende maand staat de Belgische leverancier in Antwerpen voor de rechter.

Lees ook:

Ruim drie jaar na de fipronilcrisis staan de verdachten voor de rechter

De fipronilcrisis laat nog altijd diepe sporen na bij pluimveehouders. De met bestrijdingsmiddel besmette kippenstallen moesten worden geruimd. Na drieënhalf jaar staan de twee verdachte bestrijders van bloedluis voor de strafrechter.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden