ReportageVoedselvoorziening

Om de kloof te dichten tussen stad en platteland, zitten boeren en bewoners samen aan tafel

Een bij Oregional aangesloten boer legt aan Nijmegenaren uit hoe hij te werk gaat. Beeld Koen Verheijden
Een bij Oregional aangesloten boer legt aan Nijmegenaren uit hoe hij te werk gaat.Beeld Koen Verheijden

In de Nijmeegse binnenstad komt een automatiekwinkel met fruit, zuivel en vlees afkomstig van boeren uit de regio. Maar zit de consument daar wel op te wachten?

Cindy Cloin

Hoe krijg je als boer je aardappels en andijvie vaker op het bord bij de consument om de hoek? Om die vraag te beantwoorden zaten boeren en bewoners uit Nijmegen met elkaar aan tafel. Zo’n gesprek is broodnodig om de kloof tussen stad en platteland te dichten, denkt initiatiefnemer van het gesprek Gerard Titulaer. Hij is voorzitter van Oregional, een coöperatie van zo’n twintig boeren en tuinders in de regio Arnhem, Nijmegen en de Achterhoek. Op tafel staan verschillende hapjes zoals boerenkoolpesto, peersalade en crostini met ossenworst. Uit de regio natuurlijk.

Verschillende boeren aangesloten bij Oregional leggen uit hoe zij werken. Zo lopen de ongeveer vierhonderd Blonde d’Aquitaine-runderen van Jos Bolk bijna het hele jaar op maar liefst 250 hectare begraasbaar gebied, uitgestrekt tussen Arnhem en de Duitse grens. Het scharrelvlees verkoopt hij met name aan restaurants, de ambachtelijke slager en in zijn eigen winkel.

Kloof tussen boeren en burgers

Bolk noemt het ‘idiotie’ hoe Den Haag met de boeren omgaat. Hij heeft het label piekbelaster gekregen, als boer in Natura 2000-gebied. “Terwijl er bij mij weinig koeien per hectare rondlopen en ik aan natuurbeheer doe. De kloof tussen boeren en burgers wordt snel groter door de houding van de overheid. We komen tegenover elkaar te staan, maar daar pas ik voor. Ik wil juist meer verbinding.”

De stad ziet Bolk als een nieuwe, nog te ontginnen markt. In zijn winkel komen vooral klanten van het platteland. “Het is niet praktisch dat stadsbewoners stad en vooral land moeten afreizen met hun auto om regionale producten te kopen. Het is beter om zelf de stap naar de consument te maken.”

Aantekeningen van wensenlijstjes bij het gesprek tussen boer en burgers in Nijmegen.

 Beeld Koen Verheijden
Aantekeningen van wensenlijstjes bij het gesprek tussen boer en burgers in Nijmegen.Beeld Koen Verheijden

En dus wil Oregional bij de start van het nieuwe oogstseizoen volgend voorjaar een eigen winkel openen in Nijmegen. Het wordt een automatiek-achtig concept, gevuld met boerenkaas, appels of asperges. Titulaer: “Alle producten zijn gezond en vers en je kunt zien bij welke boer het is geteeld.”

De aangesloten bedrijven werken niet allemaal biologisch, wel duurzaam. “De producten leggen weinig kilometers af en de boer krijgt een eerlijke prijs”, aldus Titulaer.

Extra moeite doen

Het blijft de vraag of de boeren zo voldoende klanten aantrekken. Bij het gesprek waren vooral Nijmegenaren die nu ook al bewust eten. Het aantal initiatieven om lokaal te produceren en eten is talrijk, met voedselbossen, pluktuinen, burgerboerderijen en moestuinprojecten. Deze betrokken burgers willen heus wel wat extra moeite doen.

Maar de gemiddelde consument is gericht op gemak, wil ook tomaten in de winter – al komen die van ver – en betaalt liever geen dubbeltje extra. “Het moet juist voor iedereen toegankelijk zijn”, zegt Judith Oostveen. Zij woont in een Nijmeegse volkswijk en verwacht dat de kiloknallers en stuntaanbiedingen het blijven winnen van lokaal, seizoensgebonden voedsel. Het rapport dat de provincies woensdag aanboden aan minister Piet Adema (landbouw) kan helpen. Zo willen de provincies dat iemand die melk of vlees bij de boer in de regio koopt minder btw hoeft te betalen.

Goedkoper dan in de supermarkt wordt het echter niet. “Voedsel heeft waarde, dat moet de consument weer gaan zien”, zegt Titulaer: “Juist nu er veel zorgen zijn, onder meer door de klimaatverandering, zie je dat meer consumenten willen weten waar hun voedsel vandaan komt. Wij zorgen voor die verbinding. Ik denk dat de tijd er nu rijp voor is.”

Lees ook:

Briefwisseling: Beste Laura, denk jij weleens aan een veehouder tijdens het ontbijt?

Politici en boeren staan soms zó lijnrecht tegenover elkaar dat het amper nog tot een constructief gesprek komt. Daarom gaan GroenLinks-Kamerlid Laura Bromet en melkveehouder Amber Laan de komende weken met elkaar in gesprek over stikstof en de landbouw van de toekomst.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden