Opvangcrisis

Ollongren en Broekers-Knol dwingen aantal gemeenten asielnoodopvang te realiseren

Asielzoekers bij de Pendelbus tussen Emmen en Ter Apel. Beeld ANP
Asielzoekers bij de Pendelbus tussen Emmen en Ter Apel.Beeld ANP


De gemeenten Enschede, Gorinchem, Venray en de regio Rotterdam moeten van het kabinet noodopvanglocaties voor asielzoekers realiseren. Demissionair minister Ollongren (binnenlandse zaken) en staatssecretaris Broekers-Knol (justitie) zetten hiermee gemeenten voor het blok.

Hannah van der Wurff en Petra Vissers

De gemeenten Enschede, Gorinchem, Venray en de regio Rotterdam zijn opgedragen om op korte termijn noodopvanglocaties te realiseren. Volgens een persbericht van de bewindslieden beschikken deze gemeenten over relatief grote locaties die snel in gebruik kunnen worden genomen.

Voor het weekend luidde verantwoordelijk demissionair staatssecretaris Broekers-Knol (VVD) de alarmbel toen ze in een brief aan de Tweede Kamer schreef dat er voor het einde van het jaar nog tweeduizend asielplekken nodig zijn om te voorkomen dat asielzoekers op straat moeten slapen. Zij kondigde in diezelfde brief aan dat er ‘vergaande maatregelen’ zouden worden ingezet om de opvangplekken te realiseren.

Drie tot zes maanden

De opvanglocaties in de gemeenten zouden volgens de minister en staatssecretaris voor een periode van drie tot zes maanden in gebruik genomen worden. Het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) gaat met de aangewezen gemeenten kijken hoe de opvang er precies uit komt te zien, en wat de exacte startdatum wordt. Ook zal het starten met de verbouwing van een Rijkspand in Alkmaar, zodat deze locatie ingezet kan worden mocht het nodig zijn.

Het is ‘een laatste middel om de inzet van crisisnoodopvang te voorkomen’, aldus Ollongren en Broekers-Knol. Bij dat laatste gaat het bijvoorbeeld om sporthallen met veldbedden. In die situatie moeten asielzoekers bovendien elke week verhuizen en kunnen kinderen niet naar school. “Dit is voor gemeenten, inwoners en asielzoekers een zeer onwenselijke situatie die geen stabiliteit biedt.”

Dit lege belastingkantoor in Alkmaar wordt mogelijk een opvangplek voor asielzoekers. Beeld Olaf Kraak
Dit lege belastingkantoor in Alkmaar wordt mogelijk een opvangplek voor asielzoekers.Beeld Olaf Kraak

Broekers-Knol zei tijdens een persmoment dinsdagochtend dat “niemand had kunnen voorzien dat er twaalfduizend statushouders in de opvang zouden zitten”. Een statushouder verblijft normaliter niet langer dan 14 weken in de asielopvang, maar door het woningtekort wordt dit maximum in veel gevallen overschreden. Volgens de demissionair staatssecretaris is een ander knelpunt dat de omvang van de asielinstroom groter is dan verwacht vanwege de coronacrisis. Ook kunnen afgewezen asielzoekers door coronamaatregelen niet makkelijk terug naar het land van herkomst.

‘Vergaande stap’

Extra geld om de opvangcrisis op te lossen, is pas mogelijk in het voorjaar, meldt de bewindsvrouw van justitie. De prognoses waarmee het ministerie de opvang regelt, worden twee maal per jaar gemaakt. De prognose uit februari, waarmee het ministerie nu werkt, is volgens Broekers-Knol achterhaald.

De bewindslieden erkennen ‘dat dit een vergaande stap is, ook in de bestuurlijke samenwerking’. Door gemeenten aan te wijzen passeert het kabinet de lokale democratie, zegt Broekers-Knol. “Dat betreur ik. Maar de noodsituatie waarin we nu verkeren, namelijk voorkomen dat mensen op straat moeten slapen, maakt dit noodzakelijk.” Het demissionaire kabinet zegt toe dat het ‘alles in werk zal stellen om dit zo goed mogelijk vorm te geven en te ondersteunen’.

Broekers-Knol kan niet uitsluiten dat meer gemeenten worden aangewezen om opvangplekken te realiseren.

Venray verrast over gedwongen opvang 500 asielzoekers.

Venray is ‘zeer verrast’ door de aanwijzing door het kabinet dinsdag voor de opvang van vijfhonderd asielzoekers in een evenementenhal in kerkdorp Oostrum. De gemeente laat ontstemd weten niet de verantwoordelijkheid voor de opvang te kunnen nemen zolang in het kleine dorp niet eerst een haalbaarheidsonderzoek is verricht. Als dat nog niet is gebeurd, wil de gemeente eerst zelf een verkenning uitvoeren, zegt locoburgemeester Cor Vervoort in een eerste reactie.

“We kunnen de opdracht pas aannemen, als we goed in beeld hebben wat deze aanwijzing voor onze gemeente betekent. Wij zitten met veel vragen. Bijvoorbeeld over de geschiktheid van de locatie, in een klein kerkdorp, naast een GGD-priklocatie en een school, vlakbij het spoor, en vragen ons af of de locatie vijfhonderd vluchtelingen kan huisvesten met alle bijkomende voorzieningen. We willen deze vragen eerst beantwoord zien.”

De Enschedese burgemeester Theo Bovens zei maandag al dat hij met ‘gemengde gevoelens’ kennis had genomen van de aanwijzing voor de noodopvang op het terrein van Vliegveld Twente Evenementenlocatie. Hij gaf aan dat hij zich er niet ‘met hand en tand tegen gaat verzetten, omdat hij goed beseft hoe groot de problematiek van de opvang van asielzoekers is. Burgemeester Reinie Melissant van Gorinchem zei eerder tegen de NOS: “Wij doen al heel veel. Geef dan de tientallen, honderden gemeenten die niets doen een aanwijzing”.

Alle geëvacueerde Afghanen hebben hun Nederlandse verblijfsvergunning

Nadat de Taliban de macht overnamen in Afghanistan, evacueerde Nederland in augustus ruim tweeduizend Afghanen die gewerkt hebben voor of met Nederlanders. Zij waren bijvoorbeeld tolk voor militairen, hielpen journalisten, of waren medewerker van de ambassade in Kaboel.

Deze groep Afghanen mocht een verkorte asielprocedure doorlopen, en de Immigratie- en Naturalisatiedienst laat weten dat die nu voor de meeste mensen is afgerond. Voor de gesprekken was de afgelopen maanden een groep IND-medewerkers vrijgemaakt. Zij werkten op de opvanglocaties waar de evacués nu verblijven. Daardoor hoefden de Afghanen niet, zoals andere asielzoekers, op en neer te reizen naar locaties van de IND.

Er is nog een groep van rond de 150 mensen die in september naar Nederland zijn geëvacueerd en nog op een beslissing wacht. De IND verwacht dat ook zij snel te horen krijgen of ze mogen blijven.

In de chaos na de val van Kaboel en de machtsovername van de Taliban is het Nederland niet gelukt om iedereen te evacueren die in aanmerking kwam voor evacuatie. Volgens de laatste cijfers komen er naar schatting nog ruim tweeduizend mensen in aanmerking voor een evacuatie naar Nederland. Van achthonderd mensen is dat al vastgesteld. (Petra Vissers)

Lees ook:

De crisis in de asielopvang wordt veroorzaakt door de woningmarkt...

...en niet door de grote toestroom van asielzoekers. Omdat er niet voldoende plekken zijn om asielzoekers op te vangen, worden gemeenten voor het blok gezet.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden