Nederlandse Spoorwegen

NS vragen staatssteun. ‘Over vijf jaar pas weer evenveel treinreizigers als in 2019’

Een medewerkers van NS plakt stickers in een trein, die aangeven op welke stoelen reizigers mogen gaan zitten. De Nederlandse Spoorwegen bereidt zich voor op het hervatten van de reguliere dienstregeling. Beeld ANP

De Nederlandse Spoorwegen stevenen af op megaverliezen. Zonder hulp van de staat overleeft het bedrijf de crisis niet.

De Nederlandse Spoorwegen hebben zwaar te lijden onder de coronacrisis. Pas over vijf jaar, denkt de NS-directie, zullen er weer net zo veel mensen in de trein zitten als in 2019. Tot die tijd zullen de Spoorwegen 4,7 miljard euro aan verwachte inkomsten zijn misgelopen. Het bedrijf kan de crisis niet op eigen kracht doorstaan, stevent dit jaar af op een verlies van 1 miljard euro, heeft financiële hulp van de overheid nodig, zal investeringen schrappen en gaat zijn organisatie verkleinen.

Als gevolg van de coronacrisis vervoert NS momenteel ongeveer 110.000 reizigers per dag. Voor de crisis waren dat er 1,3 miljoen. NS gaat vanaf 2 juni weer volgens de gewone dienstregeling rijden, maar dan zal ‘slechts’ veertig tot vijftig procent van het normale aantal zitplaatsen beschikbaar zijn. Stickers geven aan waar reizigers kunnen gaan zitten.

Reizen onder restricties

Maar ook als reizen zonder restricties weer mogelijk is, verwacht NS niet al zijn reizigers terug. De economie zal een flinke douw krijgen – met minder reizen als gevolg. Meer mensen zullen thuis werken, er zal meer gevideobeld worden en de e-fiets wint terrein. Studenten zullen vaker online les krijgen. Al met al schat financieel directeur Bert Groenewegen dat NS als gevolg van de coronacrisis in vijf jaar tijd 3,7 miljard euro aan reizigersinkomsten zal mislopen.

Daar komt volgens Groenewegen nog een miljard euro schade bij: NS-winkels hebben minder omzet, veel stationswinkels zijn gesloten en de huuropbrengsten van winkels die op stations zijn gevestigd vallen een stuk lager uit dan eerder gedacht. De winkels leveren nu dagelijks 125.000 euro aan inkomsten op, tegen 800.000 euro op een normale pre-coronadag. Ook het internationale treinverkeer zal veel minder geld opleveren dan begin dit jaar nog werd voorspeld. Groenewegen denkt dat NS over het jaar 2020 een verlies van een miljard euro zal lijden, waar een jaarwinst van 164 miljoen was verwacht.

Die enorme inkomstenderving, 4,7 miljard in vijf jaar, kan de NS niet aan. NS maakt al gebruik van de regeling waarbij de overheid een groot deel van de loonkosten overneemt en kloppen binnenkort bij het ministerie van financiën, de enige aandeelhouder, aan voor staatssteun. In Engeland, waar het bedrijf ook actief is, is die steun al geregeld. De directie komt in juli met een plan, waarin staat wat de NS in de crisisjaren gaat doen en hoe het bedrijf er na die vijf jaar uit zal zien.

Ontslagen

Zonder in details te treden, maakte Groenewegen donderdag wat hoofdlijnen van dat plan bekend. De NS zal een kleiner bedrijf worden. Er verdwijnen banen – nu werken er 20.000 mensen – al zal dat niet leiden tot gedwongen ontslagen. Wel bestaat de kans dat mensen worden overgeplaatst. De directie wil de plannen bespreken met de vakbonden.

NS zal ook minder investeren. Oude treinen worden nog vervangen, zei Groenewegen in een vraaggesprek met NRC Handelsblad, maar nieuwe investeringen zijn voorlopig niet te verwachten. In totaal hoopt hij in vijf jaar 1,4 miljard euro aan kosten te besparen. Dat moet ertoe leiden dat NS in 2024 weer ‘financieel gezond’ is. Groenewegen zegt de kosten van de crisis niet te willen verhalen op de (toekomstige) treinreizigers. ‘Bij de maatregelen… staat een betaalbaar treinkaartje voorop’, meldde het bedrijf donderdag in een persbericht.

Lees ook:

De NS zetten niet minder, maar méér treinen in

De NS zetten vanaf woensdag meer treinen in, al blijven hogescholen en universiteiten nog even dicht en wordt werkend Nederland door Rutte voortdurend op het hart gedrukt: hou vol. Lokt het spoorwegbedrijf de Nederlanders zo juist niet hun huis uit?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden