Extra woningen voor extra rails

Noordelijke provincies kunnen een groot deel van het totale woningtekort oplossen, als Den Haag de portemonnee trekt

Er wordt gebouwd in de nieuwe woonwijk Meerstad onder de rook van Groningen.  Beeld Hollandse Hoogte
Er wordt gebouwd in de nieuwe woonwijk Meerstad onder de rook van Groningen.Beeld Hollandse Hoogte

Bouwen, bouwen en nog eens bouwen, dat is de oplossing voor de wooncrisis, vindt het kabinet. De noordelijke provincies willen dat wel, maar dan moet Den Haag de portemonnee trekken voor snellere treinverbindingen, vinden de bestuurders.

De provincies Groningen, Friesland, Drenthe en Flevoland zijn bereid gezamenlijk 220.000 woningen extra te bouwen, maar dan moet het kabinet de komende jaren wel fors gaan investeren in spoorverbindingen. Dat schrijven de bestuurders van de vier provincies in een plan dat maandag aan de Tweede Kamer is gestuurd. Ze denken in totaal een kwart van de landelijke woningbouwopgave te kunnen realiseren, maar vinden het daarvoor essentieel dat inwoners van de noordelijke provincies gemakkelijker naar andere delen van het land kunnen reizen.

Een nieuw kabinet moet volgens de initiatiefnemers – naast de provincies ook de gemeenten Assen, Emmen en Groningen – daarom allereerst toezeggen dat de Lelylijn wordt aangelegd. Die snelle treinverbinding tussen Groningen en Lelystad moet ervoor gaan zorgen dat de noordelijke provincies aantrekkelijker worden voor mensen die in de Randstad werken. Bovendien willen ze dat de Nedersaksenlijn wordt afgemaakt; die bestaat al deels en moet Enschede met Groningen verbinden. Tussen Emmen en Musselkanaal (gemeente Stadskanaal) mist nog een belangrijk stuk spoor. Tot slot moeten ook enkele bestaande spoorlijnen worden verbeterd, vinden de provincies.

“We verbinden de wensen van Den Haag wat betreft woningbouw met de wensen van de noordelijke provincies wat betreft infrastructuur”, zegt Cees Bijl, gedeputeerde in de provincie Drenthe. Hoewel de plannen voor een voorloper van de Lelylijn, de Zuiderzeelijn genoemd, ruim tien jaar geleden strandden, heeft hij er vertrouwen in dat de noordelijke provincies nu wél de benodigde steun zullen krijgen voor de gewenste spoorlijn. Niet voor niets kwam de Lelylijn voor in de verkiezingsprogramma’s van elf van de zeventien partijen die nu in de Tweede Kamer zitten. Bijl: “Ik heb geleerd dat in de politiek een goed idee pas echt een goed idee is als het op het goede moment komt. Er is een enorme behoefte aan woningen en wij kunnen voor een belangrijk deel in die behoefte voorzien.”

null Beeld Sander Soewargana
Beeld Sander Soewargana

‘Kosten laten zich gemakkelijk terugverdienen’

In totaal bedragen de investeringen in het spoor zeker 9,5 miljard euro, maar volgens Bijl laten die kosten zich gemakkelijk terugverdienen. Niet alleen omdat het Rijk belasting zal heffen over de 220.000 nieuw te bouwen woningen, maar ook omdat de betere treinverbindingen goed zijn voor de economische ontwikkeling van de noordelijke provincies.

De plannen voor bijna een kwart miljoen nieuwe woningen komen boven op al bestaande bouwplannen in de provincies. Gezamenlijk gaan die de komende jaren hoe dan ook 100.000 extra woningen bouwen, maar als deze plannen doorgaan, voegt Flevoland daar nog 80.000 huizen aan toe. Groningen zal 50.000 extra woningen bouwen, Friesland en Drenthe elk 45.000.

Bewoners vinden voor al die nieuwe huizen zal geen probleem zijn, denkt gedeputeerde Bijl. Nu al merken de noordelijke provincies dat gezinnen uit de Randstad de regio steeds beter weten te vinden. Ook in zijn eigen Drenthe wordt het steeds lastiger een huis te vinden. “Ik zeg weleens gekscherend: we hebben de woonkwaliteit lang verborgen gehouden voor de rest van het land, maar het lukt ons steeds slechter.”

Nu mensen het thuiswerken hebben ontdekt, zal die trend zich zeker voortzetten, verwacht hij. “Als je twee dagen per week naar de Randstad moet met de trein, is dat niet zo’n bezwaar denk ik. Je kunt alsnog wel vijf dagen per week mooi wonen. Maar dan moeten de verbindingen wel goed zijn, natuurlijk.”

Lees ook:

Zo kwam Nederland aan een tekort van 331.000 woningen

Het tekort aan woningen in Nederland groeit, al jaren, en politiek Den Haag heeft dat laten gebeuren. Ook nu de wind heel zachtjes uit een andere hoek lijkt te gaan waaien, zal dat tekort nog blijven groeien. Vier redenen die verklaren hoe dat heeft kunnen gebeuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden