Cliëntenstops

Nog nooit waren er zoveel coronabesmettingen in verpleeghuizen. ‘Onze cliënten kunnen nergens anders heen’

Thuiszorgorganisaties moeten door corona de schaarse hulp uitsmeren over steeds meer cliënten. Beeld Robin Utrecht, ANP
Thuiszorgorganisaties moeten door corona de schaarse hulp uitsmeren over steeds meer cliënten.Beeld Robin Utrecht, ANP

De huidige coronagolf brengt ook de verpleeghuizen en thuiszorg in de problemen. Waarom deze golf aan de ene kant zwaarder is, en aan de andere kant juist minder heftig.

Wie in de regio Twente thuiszorg nodig heeft, kan te horen krijgen dat hij of zijn een beroep moet doen op ‘noaberhulp’. Verschillende thuiszorgorganisaties in die regio nemen geen cliënten meer aan, zo berichtte de krant Tubantia donderdagochtend. Volgens brancheorganisatie Actiz zijn op meer plekken cliëntenstops.

Het bericht laat zien dat de coronapandemie niet alleen de ziekenhuizen treft: ook de verpleeghuizen en de thuiszorg staan onder druk. Maar er zijn verschillen met de eerdere golven. Er wat dat betreft is er goed nieuws en slecht nieuws.

Recordaantal verpleeghuizen kampt met besmettingen

Eerst het slechte nieuws. Op dit moment kampen 894 verpleeghuizen met coronabesmettingen. Nog nooit was dat aantal zo hoog. De afgelopen week werden dagelijks rond de 300 bewoners positief getest: cijfers die vergelijkbaar zijn met december vorig jaar.

Twee weken geleden meldden verschillende zorgorganisaties nog aan Trouw dat de situatie niet alarmerend was. Op dat moment kampten 528 locaties met een besmetting. Maar door het rondgaan van het virus in de samenleving, is de situatie ook in de langdurige zorg snel verslechterd. In de afgelopen weken is het aantal besmettingen volgens brancheorganisatie Actiz met ‘een paar honderd procent’ toegenomen.

Dat zorgt ervoor dat de zorg voor mensen die al zorg kregen, zwaarder wordt. Ze moeten vaker individueel worden verpleegd, en personeel moet beschermende kleding dragen. Bovendien komen er nieuwe cliënten bij, die in de thuiszorg of een revalidatie-afdeling belanden na besmetting.

Steeds meer zieken: medewerkers zijn opgebrand

Tegelijkertijd neemt ook het ziekteverzuim onder medewerkers toe: in een maand tijd steeg dat van zo’n 7,5 naar 8,5 procent. “Eén procentpunt, dat lijkt misschien niet veel, maar dan gaat het om vijfduizend mensen”, zegt woordvoerder Olfert Koning van Actiz.

Het gaat niet alleen om medewerkers met een coronabesmetting. Ook zijn er mensen die thuiszitten vanwege een besmet gezinslid. En, wat deze golf anders maakt: een deel van de medewerkers is opgebrand door het harde werken de afgelopen twee jaar. In 2019 was het verzuimpercentage rond deze tijd nog maar 6,5 procent.

Actiz sloeg eerder deze week alarm. De cliënten in de verpleeghuizen en de thuiszorg kunnen nergens anders heen, benadrukte bestuurslid Conny Helder toen. “Wij kunnen de reguliere zorg niet stoppen of operaties uitstellen om plaats te maken voor coronapatiënten, we kunnen alleen de schaarse zorg zo goed als mogelijk verdelen.”

Vooral in de thuiszorg zijn de problemen groot

In de verpleeghuizen, waar in teams wordt gewerkt, lukt dat nog redelijk. In de thuiszorg, waar mensen afhankelijk zijn van één zorgverlener, is het lastiger. Volgens Actiz leidt dat tot patiëntenstops bij sommige organisaties. “Dat betekent dat er meer organisaties moeten worden afgebeld om hulp te regelen”, zegt woordvoerder Koning. “We moeten ook een groter beroep doen op mantelzorgers.”

Cliënten die normaal drie dagen thuiszorg krijgen, moeten nu soms terug naar twee dagen. Of ze worden ’s middags gedoucht in plaats van ’s ochtends, omdat dat makkelijker in te plannen is. Koning sluit niet uit dat cliënten in sommige regio’s nu niet de thuiszorg kunnen krijgen die ze nodig hebben.

In eerdere golven speelden de verpleeghuizen en de thuiszorg nog een rol bij het ontlasten van de ziekenhuizen: patiënten konden dan eerder ontslagen worden uit het ziekenhuis, of juist pas later worden opgenomen. Nu is dat volgens Actiz minder goed mogelijk.

Het goede nieuws: minder doden, en minder isolatie

Dan het goede nieuws. Ondanks het grote aantal besmettingen vallen er in de verpleeghuizen veel minder slachtoffers dan bij alle eerdere golven. Vorige week waren dat er rond de 20 per dag. Tijdens de piek van de eerste golf waren dat er rond de 70, en rond oud en nieuw vorig jaar rond de 60. Het aantal besmettingen lag toen ongeveer even hoog als nu. En anders dan aan het begin van de pandemie is er geen tekort aan beschermende middelen.

De verpleeghuizen kiezen er dan ook niet meer voor hun bewoners af te grendelen van de buitenwereld. “We proberen dat niet of nauwelijks te doen”, zegt Koning. Wel moeten bewoners soms in quarantaine, als zijzelf of iemand in hun woongroep of op hun afdeling besmet is.

Lees ook:

Er liggen minder coronapatiënten op de ic dan vorig jaar, toch zijn de bedden bijna op. Hoe kan dat?

Het uitbreiden van ic-bedden is bij deze golf volgens de ziekenhuizen veel lastiger dan eerder. Hoe komt dat? Vier vragen.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden