Vaccinatiestrategie

Nog niet aan de beurt voor het vaccin? Via deze sluiproutes krijgen sommigen toch een prik

Mensen wachten op een prik op de XL-vaccinatielocatie Breepark in Breda. Beeld ANP / Rob Engelaar
Mensen wachten op een prik op de XL-vaccinatielocatie Breepark in Breda.Beeld ANP / Rob Engelaar

Niet iedereen houdt zich aan de vaccinatievolgorde. Heel soms slagen mensen erin voor hun beurt een prik te krijgen. Zeven sluiproutes op een rij.

1. Je hebt kennissen die bij de GGD werken

Nikkie Lemmens (32) keek er afgelopen weekend verbaasd van op, toen ze van een bevriend stel hoorde dat ze al gevaccineerd waren. “Zij is eind twintig, hij begin dertig. Ze zijn kerngezond en werken niet in de zorg.” Hoe kan dat? “Ze kennen iemand die prikt voor de GGD. Zij had haar eigen familie al met voorrang laten vaccineren, nu waren haar vrienden aan de beurt.” Lemmens luisterde met een dubbel gevoel naar het verhaal. “Ik werk zelf als fysiotherapeut en ben astmatisch, maar ik moet nog op zijn minst tot mei wachten. Dat voelt niet helemaal eerlijk.”

GGD-woordvoerder Suzan Demirhan sluit niet uit dat dit soort gevallen voorkomen, maar benadrukt hoe uitzonderlijk ze zijn en dat het om restvaccins gaat. “Onze eerste prioriteit is dat we geen enkel vaccin weggooien. En vroeg of laat moet toch iedereen gevaccineerd worden.”

De restvaccins bestaan uit kleine aantallen, verzekert Demirhan. Als een flacon met Pfizer-vaccin eenmaal geopend is, kunnen daarmee vijf mensen ingeënt worden. Op elk van de honderd priklocaties kan aan het eind van de dag dus maximaal een handvol geopende vaccins overblijven, wanneer zo’n flacon al geopend is. “In eerste instantie gaan die naar onze medewerkers, mensen uit risicogroepen of uit nabijgelegen ziekenhuizen. Mocht dat niet lukken, kunnen locaties zelf een andere oplossing bedenken.”

2. Je huisarts spuit AstraZeneca tóch bij 60-minners…

Hoewel het nieuwe beleid is om mensen onder de zestig niet met AstraZeneca in te enten, gaan enkele huisartsen hier tegenin. Zoals de Bredase arts Berend Nikkels. De prikstop voor 60-minners noemt hij ‘een heel stomme maatregel’. Een zeldzame bijwerking weegt volgens hem niet op tegen alle sterfgevallen die huisartsen kunnen voorkomen door wel jongere mensen met AstraZeneca te vaccineren.

Injectiespuiten worden geprepareerd met het AstraZeneca-vaccin. Beeld ANP
Injectiespuiten worden geprepareerd met het AstraZeneca-vaccin.Beeld ANP

Nikkels heeft al vijftig 60-minners gevaccineerd en wil er volgende week nog vijftig prikken. De vaccins voor die groep heeft hij ‘illegaal’ besteld, door meer patiënten met obesitas op te voeren dan hij werkelijk heeft.

De Vereniging Praktijkhoudende Huisartsen wil ook een einde aan het ‘zwalkend vaccinbeleid’, zegt voorzitter Dick Groot, maar roept haar 1300 leden wel op om de overheidsrichtlijnen te blijven volgen. Huisartsen die toch doorprikken onder de zestig zijn ‘echt uitzonderingen.’

3. …of je beste vriend is huisarts en raakt zijn AstraZeneca-prikken niet kwijt door angst voor bijwerkingen

Na de almaar veranderende beslissingen over AstraZeneca is de bereidheid van 60+’ers voor de prik ernstig gedaald. Bij sommige praktijken tot slechts 30 procent, zoals bij de Rotterdamse huisarts Mathijs van der Poel. Hij uitte zijn onvrede deze week aan tafel bij het televisieprogramma Beau. Omdat hij zijn vaccindoses niet kwijtraakt onder patiënten, zag hij geen andere keuze dan ze aan ouders van vrienden aan te bieden, die nog niet waren ingeënt.

4. Je bent standvastig en gaat er zelf achteraan

De 77-jarige Maarten van Rossem kreeg een maand geleden veel kritiek over zich heen, omdat hij bij de GGD een prikafspraak regelde door herhaaldelijk te bellen, nog voordat hij daarvoor officieel was uitgenodigd. Ook in Groningen en Drenthe is volgens het Dagblad van het Noorden sprake van ‘priksollicitanten’ – zestigminners die nu toch bij hun huisarts aandringen voor een restportie AstraZeneca. En ook de 53-jarige Rick di Lorenzo uit Breda is een maand geleden al ingeënt met AstraZeneca, omdat zijn huisarts vaccin over had. ‘Een buitenkansje’, zegt hij zelf.

5. Je hebt nog geen brief gehad, maar bent voor 1951 geboren

De landelijke GGD deed vorige week een opmerkelijke oproep. Mensen die nog geen uitnodigingsbrief hebben gehad voor een prik, maar wel 70 jaar of ouder zijn, werden plots aangemoedigd online toch al een afspraak te maken. ‘Omdat de komende weken steeds meer vaccin beschikbaar komt’, schreef de GGD, ‘wordt het vaccinatietempo verhoogd.’ Vreemd, vindt emeritus hoogleraar vaccins Ben van der Zeijst, juist omdat steeds gehamerd wordt op die uitnodigingsbrief. Zelfs demissionair premier Rutte keurde het vermeende voordringen van Van Rossem af om die reden. ‘Ik zou het fatsoenlijk vinden als mensen wachten op de uitnodiging’, zei hij. Van der Zeijst, thans oud-hoofd vaccins van het RIVM, vindt de GGD-aanpak ‘rommelig.’

6. Je hebt geluk

Stel: je zit in de wachtkamer bij de huisarts omdat je last van hoofdpijn hebt. Opeens vraagt de assistente of je trouwens ook een coronavaccin wilt? Zoiets gebeurde onder meer in een Nijmeegse huisartsenpraktijk. Huisartsen die een potje AstraZeneca openen, moeten die dag minimaal elf prikken zetten. Wanneer mensen ineens afbellen, benadrukt ook de Landelijke Huisartsen Vereniging, is het zaak dat geen enkel vaccin verspild wordt, vanwege de schaarste. Bij voorkeur gaat het naar patiënten uit medische risicogroepen, zegt LHV-woordvoerder Luuk Elzinga. “Maar als het nodig is, prik je wie er in de wachtkamer zit.”

7. Je gaat werken bij de GGD

Wie op een priklocatie werkt, komt ook in aanmerking voor een vaccin. “We hebben toestemming omdat uit reguliere voorraad te doen”, zegt woordvoerder Demirhan, “maar hebben landelijk besloten om dit aan het eind van de dag met restvaccins te doen, zodat beoogde vaccinatiedoelgroepen eerder aan de beurt zijn.” Vaccinatielocaties zijn nog steeds op zoek naar medewerkers. Dus wie echt niet kan wachten op een prik, kan ook solliciteren naar een tweede baantje.

Lees ook:
In Duitsland mogen 60-minners zelf kiezen of ze AstraZeneca willen

In Duitsland kunnen 60-minners zich vrijwillig aanmelden voor een prik met het AstraZeneca-vaccin. Afgelopen vrijdag leidde dat tot een run op de vaccinatiewebsite van deelstaat Beieren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden