Aardgasvrij

Nijmeegse wijk Jerusalem aardgasvrij, zonder extra kosten voor de bewoners

Bewoonster Lies Haveman plant bollen bij de modelwoning die al geheel van het gas af is.  Beeld Koen Verheijden
Bewoonster Lies Haveman plant bollen bij de modelwoning die al geheel van het gas af is.Beeld Koen Verheijden

In de Nijmeegse buurt Jerusalem gaan 220 sociale huurwoningen met een extra subsidie van het aardgas af. De bewoners hebben niet de kosten, wel de baten.

Cindy Cloin

Lies Haveman (70) woont sinds 2006 in Jerusalem, een naoorlogs woonwijkje in Nijmegen met prefab-woningen van grijze betonblokken. Binnenkort wordt haar woning volledig gesloopt en op exacte dezelfde plek en fundering opnieuw gebouwd door eigenaar woningcorporatie Talis. Noodzakelijk, denkt Haveman. De woningen waren verouderd, tochtig en slecht geïsoleerd, maar worden nu zeer energiezuinig én gaan van het aardgas af.

“Dat was in eerste instantie niet te betalen”, vertelt Ronald Leushuis, bestuurder bij Talis. “We leggen op dit project al 23 miljoen euro toe, nog eens 2,3 miljoen euro extra om aardgasvrij te worden was onmogelijk.” Tegelijkertijd was de politieke druk groot. Leushuis: “De wil was er, maar we konden het niet betalen zonder door te berekenen aan de huurders. En dat wilden we niet. Betaalbaarheid gaat bij ons voor duurzaamheid. Toen de bewoners vorig jaar instemden met de nieuwbouw, zijn we wel blijven zoeken naar mogelijkheden om de woningen alsnog aardgasvrij te maken.”

Uiteindelijk lukte dat. Er kwam een subsidie van de provincie Gelderland van 6,5 ton en de gemeente wil bijdragen aan een duurzame buurt. Talis besloot zelf een toegekende korting op de verhuurderheffing van 1,7 miljoen euro in te zetten voor deze extra duurzaamheidsstap.

‘Er was amper weerstand’

Leushuis is content dat 215 van de 220 huishoudens vrijwel meteen instemden. “Het beeld heerst dat bewoners van sociale huurwoningen niet van het aardgas af willen, maar er was amper weerstand.” Haveman is er in elk geval blij mee. “Omdat het duurzamer is, maar ook omdat het veiliger is om elektrisch te koken. De paar buurtbewoners die er wel moeite mee hebben, blijven juist liever op gas koken omdat ze dat gewend zijn.”

Een deel van de bewoners gaat meer huur betalen voor hun nieuwe woning, maar de extra kosten om van het aardgas af te gaan worden niet doorberekend. De bewoners hoeven geen vastrecht meer te betalen voor een gasaansluiting, ongeveer 200 euro per jaar. Hun energierekening wordt naar verwachting een stuk lager. Waarmee hun woonlasten dalen. Zo wil iedereen wel van het gas af: niet de kosten, wel de baten.

Op elke woning liggen straks acht zonnepanelen. De zonneboiler wordt verwarmd met zonnecollectoren en als het warm water op is, wordt een doorstroomboiler ingeschakeld die het water elektrisch naverwarmt als dat nodig is. Daarnaast hebben de woningen een warmte-terugwininstallatie voor de ventilatie.

Een stap naar circulair bouwen

Jan van der Meer, gedeputeerde energietransitie en klimaat bij de provincie Gelderland, is enthousiast. “Het is bij mijn weten de eerste aardgasvrije buurt in Nederland binnen de bestaande bouw. Een ander groot voordeel is dat de woningen op de bestaande fundering worden gebouwd, een stap in de richting van circulair bouwen.”

In september werden twee proefwoningen opgeleverd. De strenge vorst van afgelopen week werd in elk geval goed doorstaan: beneden was de woning goed warm te krijgen, al bleef het boven een paar graden kouder.

Volgende maand begint de sloop van Jerusalem. De nieuwe woningen worden gebouwd volgens het concept ‘Blokje Om’ van Dura Vermeer, waarbij prefab houtskeletbouw gebeurt op de bestaande fundering. Binnen een week of zes staat de nieuwe woning.

Eigenlijk te duur voor de woningbouwvereniging

Het klinkt als win-win, maar Leushuis benadrukt dat deze keuze zeker niet altijd kan worden gemaakt. “We willen ons aan het klimaatakkoord houden en technisch gezien was het hier mogelijk om aardgasvrij te bouwen, omdat de woningen vanaf de fundering opnieuw worden gebouwd. Maar we hebben heel hard moeten trekken aan allerlei subsidieloketten en zelf extra geïnvesteerd. We hebben bijna 14.000 woningen: doen we dit overal zijn we binnen een paar jaar failliet.”

De voorwaarde voor de korting op de verhuurderheffing was dat Talis de huurprijs met 50 euro zou verlagen. “Het project was al onrendabel en nu nog meer. We leggen op elke woning 105.000 euro toe. Wat dat betreft zal de politiek keuzes moeten maken. Wil je meer goedkope woningen of meer investeringen in duurzaamheid? Allebei is niet te betalen, voor geen enkele corporatie.”

Lees ook:

Een warm huis op waterstof in plaats van gas, is dat de toekomst?

Zeshonderd huizen van het dorp Stad aan ’t Haringvliet moeten switchen van gas naar waterstof. Hoogeveen wil ’s lands eerste waterstofwijk bouwen. Is waterstof de energiebelofte van de toekomst?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden