Buiten slapen in Ter Apel is nu verboden, maar het is de vraag of er blijvend voldoende opvangcapaciteit is om alle asielzoekers onderdak te bieden.

Opvangcrisis

Nieuwe opvanglocaties brengen hooguit tijdelijk verlichting in Ter Apel

Buiten slapen in Ter Apel is nu verboden, maar het is de vraag of er blijvend voldoende opvangcapaciteit is om alle asielzoekers onderdak te bieden.Beeld Kees van de Veen

Nu zaterdag in Zoutkamp een noodopvang voor zevenhonderd asielzoekers is geopend, denkt staatssecretaris Van der Burg dat geen mens nog buiten hoeft te slapen in Ter Apel. Maar het is de vraag of dat zo is.

Tobiah Palm en Tim van der Pal

Komt er eindelijk lucht in het zo gecompliceerde dossier over de opvang van asielzoekers? Staatssecretaris Van der Burg verwacht van wel, maar de zoektocht naar nieuwe opvangplekken gaat onverminderd voort.

Zaterdag opende in het Groningse Zoutkamp een noodopvang voor zevenhonderd asielzoekers. De ‘wachtkamer van Ter Apel’ werd vrijdagavond door de veelgeplaagde staatssecretaris van Asielzaken bezocht en hij toonde zich optimistisch. Na alle menselijke ellende van de laatste maanden voor de deur van het aanmeldcentrum in Ter Apel, hoeft niemand meer buiten te slapen, beloofde hij. Sterker nog: buiten slapen in Ter Apel is nu zelfs verboden.

Want niet alleen Zoutkamp kan veel extra asielzoekers opvangen, ook elders komt er flink wat noodopvang bij. Delft heeft bijvoorbeeld net een opvang geopend voor 220 mensen, Purmerend neemt er 450 voor zijn rekening, Boxtel gaat over twee weken 450 asielzoekers opvangen en vrijdag ging er in Goes een extra locatie open met 400 plekken.

Crisis is voor Coa nog lang niet voorbij

Toch is voor het Centraal Orgaan Opvang Asielzoekers de crisis nog lang niet voorbij. De opvang van asielzoekers is een spel met zoveel variabelen, en er zijn zo veel partijen bij betrokken, dat het onderbrengen van asielzoekers in de noodopvang iedere dag een enorme puzzel is en blijft. Opvangplekken die er vandaag zijn, zijn er bijvoorbeeld morgen of volgende week niet meer. Lang niet iedere gemeente heeft immers permanent plek geregeld voor de opvang van asielzoekers.

Het Coa zoekt daarom naar duizend extra plekken per 1 oktober. Ook Vluchtelingenwerk Nederland denkt dat het prematuur is om de vlag uit te hangen. “Je loopt het risico dat vraag en aanbod vroeg of laat niet overlappen. Dan zal je zien dat de opvang weer tekortschiet”, zegt een woordvoerder van Vluchtelingewerk. Wie nu dus, zoals de staatssecretaris, durft te voorspellen dat niemand nog buiten zal slapen, neemt een zeker risico, is de boodschap.

Gesloten opvanglocaties

Zo sloot Hilversum afgelopen week de noodopvang en, zo blijkt uit contracten van het Coa, ook elders in het land verdwijnen asielzoekerscentra (azc’s) en noodopvanglocaties. In de komende weken geldt dat voor Deurne (225 plekken), Terneuzen (150 plekken) en Leeuwarden (600 plekken).

Bovendien is een aantal nieuwe, reeds aangekondigde locaties nog niet gereed voor gebruik. Twee cruiseschepen, die in Amsterdam en Velsen komen te liggen en samen plaats bieden aan meer dan tweeduizend asielzoekers, zijn nog onderweg naar Nederland. Het is onduidelijk wanneer zij afmeren en hoe lang het duurt voordat zij gereed zijn. Ook het omstreden ‘asielhotel’ in Tubbergen is nog niet klaar met de verbouwing.

Instroom en uitstroom

Het asieldossier kent bovendien allerlei andere cijfers die het gepuzzel met opvangplekken compliceren. Zo stromen wekelijks circa zevenhonderd mensen door van een azc naar een woonhuis – of ze worden als kanslozen afgewezen en moeten dus eigenlijk het land verlaten en hebben geen recht meer op opvang.

En waar Ter Apel iedere week zo’n zevenhonderd mensen ziet vertrekken naar een ander azc, meldden zich in het Groningse dorp de laatste weken ook weer nieuwe mensen, tussen de 1000 en 1300. Vorige week was er sprake van een piekje: ongeveer 1500 asielzoekers klopten op de deur van het aanmeldcentrum.

Met zo’n instroom, zal ‘overlooplocatie’ Zoutkamp snel aan haar maximale capaciteit zitten. Alleen extra opvanglocaties kunnen dan een herhaling voorkomen van de ingrijpende taferelen die zich de afgelopen maanden afspeelden in Ter Apel.

Lees ook:

Wachten in de stromende regen, en wie de bus mist slaapt buiten

Hoewel er ‘s avonds bussen van en naar Ter Apel rijden om wachtende vluchtelingen naar tijdelijke opvanglocaties te brengen, moeten ze overdag buiten wachten. Donderdag stonden er honderden mensen in de stromende regen. Wie de bus mist slaapt buiten.

Ahmed, Mohammed en Bagi sliepen dagenlang buiten in Ter Apel. ‘Het was chaotisch, niemand wist wat er gebeurde’

Gedurende de hele zomer sliepen asielzoekers buiten in Ter Apel. Op het hoogtepunt zo’n zevenhonderd per dag. De regering blijkt niet in staat de opvangcrisis het hoofd te bieden. Een terugblik op de afgelopen weken door de ogen van een aantal buitenslapers.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden