Interview Drugsbestrijding

‘Nieuwe drugseenheid moet geen Nederlandse DEA worden’

Beeld ANP

Maak geen nieuwe instantie met drugsrechercheurs, maar laat politie, Belastingdienst en overheden samenwerken. Dat zegt Ad van Mierlo, die in Brabant en Zeeland een drugseenheid leidt die het zo doet.

Als er een landelijke anti-drugseenheid komt, moet dat een innige samenwerking tussen overheidsdiensten zijn. Dat zegt Ad van Mierlo, die zelf een regionale anti-drugseenheid leidt in Zeeland en Brabant. Van Mierlo reageert op het nog onuitgewerkte plan van minister Ferd Grapperhaus van justitie en veiligheid voor zo’n eenheid. De moord vorige week op advocaat Derk van Wiersum was daarvoor de aanleiding. 

De eenheid in Brabant en Zeeland was een antwoord op een reeks liquidaties tien jaar geleden.  Van Mierlo juicht het toe als er meer capaciteit komt, maar ziet niets in een aparte landelijke organisatie, als een Nederlandse versie van de Amerikaanse DEA. Het CDA pleitte eerder voor zo’n ‘Dutch DEA’. 

Een nieuwe organisatie leidt alleen maar tot meer rompslomp, denkt Van Mierlo. Het is effectiever om verschillende organisaties bij elkaar te zetten, zoals in het zuiden gebeurt, vindt hij. “Je hebt elkaar echt nodig om deze criminaliteit succesvol te bestrijden.” 

Een ander voordeel: zo’n samenwerking heeft geen nieuwe bevoegdheden nodig die in wetten moeten worden gegoten. Volgens Van Mierlo is het voldoende om slim gebruik te maken van alle bevoegdheden die de verschillende overheidsinstanties al hebben.

Bedreigingen uit het criminele milieu

Ook Brabant leek het tien jaar geleden te veel te worden. Burgemeesters ontvingen bedreigingen vanuit het criminele milieu. Het stadhuis van Waalre brandde volledig af nadat er een auto naar binnen was gereden. Die aanslag, samen met een reeks liquidaties, vormde de wake-upcall, zo vertelt Van Mierlo, directeur van ‘Taskforce-RIEC Brabant Zeeland’, zoals de drugsbestrijdingssamenwerking voluit heet. Naast politie en OM doen onder andere de gemeenten, de Belastingdienst en de fiscale opsporingsdienst FIOD mee. De aanpak richt zich niet alleen op het achter de tralies krijgen van criminelen. “Dan ben je vaak jaren onderweg”, stelt Van Mierlo. “Een fiscaal beslag door de Belastingdienst kan direct, en doet ook pijn.” Afpakken van criminele winst, op welke manier en door welke overheidsinstantie dan ook, is daarom een speerpunt.

In 2016 werd in Brabant en Zeeland voor 36 miljoen euro aan crimineel vermogen afgepakt, door justitie, de gemeenten en de Belastingdienst samen. In 2017 was dat bijna 40 miljoen. In dat jaar legde de rechter 67 celstraffen op in zaken die door de drugseenheid zijn aangezwengeld.

Heeft het effect? Het is lastig te meten, erkent Van Mierlo. Het is duidelijk dat ook het zuiden nog met forse problemen kampt. “Journalist Jan Tromp en hoogleraar Pieter Tops hebben voor het boek ‘De achterkant van Nederland’ met criminelen gesproken, en die zeggen wel dat ze meer last van ons hebben dan vroeger”, zegt Van Mierlo. “Sommigen hebben het gevoel dat ze gestalkt worden. Dat is voor mij een teken dat de aanpak werkt.”

Dat maakt ook een landelijke aanpak noodzakelijk, vindt Van Mierlo. “Wij merken dat als wij goed drukken, criminelen uitwijken naar bijvoorbeeld Groningen. Het kan niet anders of er moet een nationaal programma komen.”

Lees ook:

De moord op Derk Wiersum leest als een boodschap

De moord op advocaat Derk Wiersum in Amsterdam is een aanslag op de Nederlandse rechtsstaat.

Het kabinet verklaart drugscriminelen de oorlog

Elke zweem van ‘vrijheid blijheid’ is uit het debat over drugs verdwenen. Het gevoel dat de strijd tegen de drugscriminelen op een kantelpunt staat, leeft breed in de Kamer. Nu staat ook het wiet-experiment onder druk.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden