ReportageWaterzande

Nieuw stranddorp op Belgische bagger zet Zeeuwse verhoudingen op scherp

In het Zeeuwse Perkpolder wordt gewerkt aan een compleet nieuw Zeeuws stranddorp: Waterzande.  Beeld Arie Kievit
In het Zeeuwse Perkpolder wordt gewerkt aan een compleet nieuw Zeeuws stranddorp: Waterzande.Beeld Arie Kievit

Een nieuw Zeeuws stranddorp moet verrijzen op grond met baggerspecie uit de Antwerpse haven. Vervuild, beweren kritische omwonenden. Voorstanders zien het plan als laatste strohalm.

Stefan Keukenkamp

Met een glimmende informatiefolder onder zijn arm geeft de Belgische projectontwikkelaar een rondleiding. Trots is hij op de plannen voor een nieuw te bouwen stranddorp in de Zeeuwse Perkpolder.

Honderden energieneutrale woningen en appartementen, een luxehotel en een jachthaven met superjachten, die hij vast liet intekenen in het ontwerp. “Het is een groot succes, de mensen kunnen niet wachten”, glundert Wim Van den Abbeele. “Ik heb nog niet eens geadverteerd in de Randstad!”

Wat niet in de folder staat, is wat er in de bodem komt te zitten waarop het stranddorp Waterzande moet verrijzen: baggerspecie. Bagger uit een project in de Antwerpse haven nota bene.

Vanaf augustus voeren vrachtschepen ruim 1500 ladingen baggerspecie en grond aan voor het nieuwe dorp in Zeeuws-Vlaanderen. Daarmee wordt een deel van de polder tot tien meter opgehoogd, zodat de bewoners straks over de dijk heen uitkijken op de Westerschelde.

Tegenstanders van de plannen, verenigd in de Stichting Schone Polder, vrezen voor een milieudebacle. Bagger uit de Antwerpse haven, die móet wel vervuild zijn.

In de grond zitten pfas

Volgens het certificaat dat het baggerbedrijf bij de grond levert (Trouw en Omroep Zeeland hebben kopieën hiervan) kan de grond veilig worden gebruikt. Er zitten pfas in, schadelijke chemische stoffen, maar de concentratie daarvan valt volgens het certificaat binnen het zogeheten Handelingskader met wettelijke normen voor hergebruik van pfas-houdende grond en baggerspecie.

Charles Heiszler, grondlegger van de stichting, ziet het met lede ogen aan. In de haven van Antwerpen moeten ze van die vieze bagger af, is zijn stellige overtuiging. “Het is een open riool, het water stinkt daar chemisch”, weet de campinghouder die uitkijkt op de polder. Schone Polder is donderdag een spoedprocedure begonnen bij de Raad van State om de grondaanvoer te stoppen.

Een sfeerimpressie van het toekomstige Waterzande. Beeld Waterzande bv
Een sfeerimpressie van het toekomstige Waterzande.Beeld Waterzande bv

De ontwikkelaar en de gemeente Hulst vertrouwen het zaakje wel, omdat het gaat om baggerspecie uit diepere grondlagen, tot ruim negentien meter diepte. Dat is in feite schoon zand, zeggen zij. De toplaag met potentiële vervuiling wordt niet gebruikt.

Heiszler wijst op een Milieu Effect Rapportage (MER) die voor de afgraving is opgesteld en waarin ernstige verontreinigingen worden beschreven.

Spandoeken met penissen beklad

Andere bewoners uit de streek juichen de plannen juist toe. Tom Willaert is zo iemand. Hij is oprichter van de Pro Perkpolder Groep. In de bouwkeet op het terrein slaat hij af en toe met de vuist op tafel. “Dan lees ik weer dat alle omwonenden zich zorgen maken”, klinkt het geïrriteerd. “Flikker op, dat is gewoon niet waar.” Die tegenstanders zijn maar een handjevol mensen, meent Willaert.

De verhoudingen staan op scherp in de streek. Spandoeken van het project in de polder zouden eerder al zijn beklad met penissen. Projectontwikkelaar Van den Abbeele heeft inmiddels bewakingscamera’s besteld, om toezicht te houden als de bagger aankomt in de polder. “Straks wordt er stiekem olie vermengd met de grond”, vreest de ontwikkelaar. Gesjoemel opgezet door tegenstanders is zijn gedachte, die dan kunnen aantonen dat het wél vuile grond is.

Willaert wijst op de sociale impuls door het nieuwe stranddorp, essentieel voor leefbaarheid van de streek. Alles is volgens hem stil komen te vallen door de komst van de Westerscheldetunnel in 2003. De veerboot die de Perkpolder verbond met Kruiningen en de rest van Nederland verdween, samen met de bedrijvigheid en stroom toeristen. “Dit plan moet er komen. Anders hebben we straks een leeg gebied, onderdeel van de Antwerpse haven. We moeten kijken naar oplossingen, maar ik lees alleen maar bagger.”

‘Als het moet, eet ik de grond op’

De gemeente Hulst, die toeziet, zit met de kwestie in haar maag. Eerder werd in dezelfde polder een dijk aangelegd met gerecyclede grond, maar de grond bleek later sterk verontreinigd. “Inwoners zijn argwanend”, reageert Anneloes Lockefeer van de gemeente Hulst. “Het is ook in het belang van de gemeente dat het schone grond is.”

Daarom wordt de baggerspecie als het naar boven komt extra bemonsterd in opdracht van de gemeente. De Belgische projectontwikkelaar durft zijn hand ervoor in het vuur te steken. “Ik zal toch wel zot zijn om vervuilde grond te laten komen? Als die vervuild blijkt te zijn, gaat het terug.”

Van den Abbeele heeft naar eigen zeggen honderdduizenden euro’s uitgegeven aan onderzoeken om aan te tonen dat alles in orde is. “Ik heb al gezegd dat ik de grond op zal eten, als het moet.”

Lees ook:

Gerecyclede grond veroorzaakt milieuvervuiling: OM onderzoekt afvalbedrijf

Gerecyclede grond veroorzaakt op meerdere plekken in Nederland milieuvervuiling. Boeren in het Zeeuwse Perkpolder vrezen voor verontreiniging van het grondwater en hun akkers. Zij beginnen nu een rechtszaak.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden