Versoepeling Bezoekbeperkingen

Niet elke oudere is blij dat het verpleeghuis opengaat

Een bewoner van verpleeghuis Honinghoeve van Stichting Waalboog krijgt bezoek van zijn vrouw. Het verpleeghuis doet mee aan een proef waarbij ouderen weer mondjesmaat bezoek mogen ontvangen. Beeld ANP

Het bezoekverbod in verpleeghuizen was voor sommige bewoners een verademing. Geen moeilijke gesprekken met familie, geen therapieën of spelletjes met vrijwilligers.

Het valt ouderenpsycholoog Sarah Blom op als ze door een verpleeghuis loopt. Ook zorgverlener Ellen Meerveld, die als zzp’er in diverse verpleeghuizen in de omgeving van Culemborg werkt, ziet het. Sommige bewoners knappen op van het bezoekverbod. Het zijn de ouderen met dementie die normaal, als de deuren open staan, te veel prikkels krijgen. De coronacrisis biedt kansen om de zorg voor ouderen met dementie te verbeteren, zeggen Blom en Meerveld.

Natuurlijk weet Blom dat veel ouderen in verpleeghuizen, met of zonder dementie, enorm lijden omdat zij geen familie of andere geliefden meer zien. “Dat verdriet wil ik zeker niet ontkennen, maar tegelijkertijd zie ik dat de rust die nu heerst bepaalde bewoners goed doet”, zegt Blom. “Want stel je dit eens voor: mevrouw De Vries zit van negen tot elf uur op de woongroep en krijgt in die twee uur soms de fysiotherapeut, de ergotherapeut, de diëtist en logopedist op bezoek. Dan komt om elf uur de activiteitenbegeleiding om te zingen. ’s Middags verschijnt de familie die veel met elkaar praat waardoor de bewoner het niet meer kan volgen.”

‘Weet je dat niet meer?’

Dat beeld herkent Meerveld van de verpleeghuizen waar zij werkt. “Familie heeft er moeite mee als een naaste achteruitgaat. Dan blijven ze communiceren op het niveau waarop zij vader of moeder hebben gekend. ‘Je begrijpt me toch wel, pa? Weet je dat niet meer?’ De respons is dan vaak geïrriteerd, omdat pa of ma niet kan voldoen aan wat wordt gevraagd. Dat zorgt bij de bewoner voor een gevoel van falen, waardoor onrust en probleemgedrag ontstaat.”

De ‘je-begrijpt-me-toch-wel’-opmerkingen laten zien dat familieleden en vrienden nog niet hebben geaccepteerd dat de persoon die er ooit was niet meer bestaat. Daarom pleit Blom voor hulp bij rouwverwerking. Pas dan kan familie leren welke vormen van contact nog wel mogelijk zijn. “Dan komt familie misschien ook niet meer met vier of vijf tegelijk om vooral met elkaar te praten in plaats van oog te hebben voor de persoon met dementie. Sowieso is het beter om maximaal twee bezoekers toe te staan.”

Minister Hugo de Jonge spreekt via de videoverbinding met bewoners van Centrum voor Wonen en Zorg Heidestede, vorige maand.Beeld ANP

Een plek als thuis

Het verpleeghuis is de afgelopen decennia steeds meer een plek geworden als thuis, stelt Blom. Een goede ontwikkeling, vindt ze, maar wel een die hier en daar is doorgeschoten. “Mensen gaan naar het verpleeghuis omdat het thuis niet meer ging, omdat ze specialistische zorg nodig hebben en de onrust van buiten niet meer aankunnen. Het verpleeghuis zou juist een filter moeten zijn, om de onrust uit de buitenwereld te doseren.”

Want te weinig prikkels is ook niet goed. Dan kunnen bewoners wegzakken. “Het is balanceren”, zegt Meerveld. “Nu gaat die balans vaak verloren. Kijk naar wat iemand nodig heeft, luister ook als een bewoner nee zegt en niet naar een praatgroepje wil maar moet omdat dat nu eenmaal past in het systeem van de instelling.”

Vrijwilligers kunnen onrust geven

Ook vrijwilligers moeten betere begeleiding krijgen. “Nu zorgen ze te vaak voor onrust”, zegt Meerveld. “Dat moeten we bespreekbaar maken. Net zoals we moeten praten over behandelingen door bijvoorbeeld de fysiotherapeut. Ik ken een bewoner van 97 jaar die moet lopen van de fysiotherapeut. Waarom moet dat als iemand minimale krachten heeft en benauwd is? Voor de bloedsomloop, klinkt het dan. Maar dat kan ook anders. Nu de fysio niet meer komt, zit de bewoner in een stoel en ter compensatie leggen we haar een uurtje op bed. Vindt ze heerlijk. Ze staat rustiger op, eet beter en is beter aanspreekbaar. En ze hoeft niet meer mee te doen met pimpampet.”

Blom en Meerveld willen de ervaringen van afgelopen weken gebruiken om afstand te doen van bepaalde gewoonten, om met personeel van verpleeghuizen, therapeuten en vrijwilligers opnieuw te kijken waar bewoners zich goed bij voelen.

Lees ook:

Versoepeling bezoekverbod verpleeghuizen brengt ‘duivelse dilemma’s’ met zich mee

Vanaf 25 mei mogen meer verpleeghuizen bezoekers ontvangen. Er is veel opluchting, maar ideaal is de situatie niet, zeggen professionals. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden