Slachtofferhulp

Niet bang zijn, maar gewoon praten met een slachtoffer van een misdrijf

null Beeld Anita Huisman
Beeld Anita Huisman

Slachtofferhulp lanceert maandag een platform dat het ongemak moet weghalen bij vrienden en familie van slachtoffers van strafbare feiten. Praten over wat er is gebeurd hélpt, weten ook de vriendinnen Sharmila Tuithof (37) en Joke Maas (35).

Ze vindt het nog steeds ‘spannend’ maar inmiddels kan Sharmila Tuithof (37) erover praten: als kind werd ze slachtoffer van seksueel misbruik. Jarenlang wist niemand wat haar was overkomen. “Als kind ga je verder met je leven, maar wat er is gebeurd blijft altijd bij je, ergens achter in je hoofd. Er is schaamte en angst; ik was altijd bang dat ik de dader zou tegenkomen, bijvoorbeeld.”

Het verleden kwam Tuithof in de weg te zitten toen ze zelf moeder werd. “Samen douchen, luiers verschonen, alles wat ook maar enigszins met seksualiteit te maken had, maakte me bang.” Toen ook een burn-out volgde, zocht ze professionele hulp. De psycholoog raadde haar aan om vrienden in vertrouwen te nemen, iets wat Tuithof in eerste instantie niet gemakkelijk leek. “Ik had jarenlang sommige woorden, zoals misbruik, amper durven uitspreken.”

Tuithof waagde uiteindelijk de stap en vertelde één voor één haar vriendinnen over haar verleden. Een van hen was Joke Maas (35). “We hadden gewinkeld en dronken nog een drankje. Ik merkte wel dat Sharmila een beetje zenuwachtig was. Toen vertelde ze me wat ze als kind had meegemaakt.”

Wat kun je wel en niet bespreken?

Volgens Maas was het vervolgens aftasten hoe ze samen het beste over het verleden konden praten. “Voor Sharmila was het ook nieuw om het erover te hebben. Je zoekt samen naar wat je wel en niet kunt bespreken. Voor mij gold: ik wilde alles horen wat ze wilde vertellen, niet alles wat er was gebeurd.”

Maas is niet de enige voor wie het even afwegen was hoe ze haar vriendin het beste kon helpen. “Wanneer iemand iets is overkomen, dan willen mensen uit hun omgeving graag helpen, maar weten ze vaak niet of ze de goede woorden gebruiken of de juiste vragen stellen”, zegt Rosa Jansen, bestuursvoorzitter van Slachtofferhulp Nederland.

Uit onderzoek van die organisatie blijkt dat een meerderheid van de naasten van slachtoffers ongemak ervaart bij het praten over traumatische gebeurtenissen. Vandaag lanceert Slachtofferhulp daarom een online platform om hen te helpen met het gesprek openen. Jansen: “Steun van dichtbij voelt voor slachtoffers veilig en vertrouwd. Buiten dat zijn er jaarlijks vier miljoen slachtoffers van strafbare feiten, verkeersongevallen en calamiteiten. Als de omgeving van die mensen ook helpt, voorkomen we dat slachtoffers buiten de boot vallen.”

Durf vragen te stellen

Op het platform staan praktische tips. Jansen: “Het begint ermee dat je aan een slachtoffer kunt vragen: wat vind je fijn, wat heb je nodig?” Volgens haar kunnen naasten het beste eerlijk zijn. “Durf vragen te stellen zonder dat je om het onderwerp heen blijft draaien. De ander ziet namelijk heus wel dat je het onderwerp vermijdt.”

Voor Tuithof heeft praten met vrienden geholpen. “Het helpt om te weten dat ze mij niet anders zien, dat ik voor hen nog steeds dezelfde Sharmila ben.” Haar vriendin Joke Maas: “Ik heb nooit geprobeerd om oplossingen aan te dragen; ik heb het niet meegemaakt. Ik wilde wel dat ze wist dat we erover konden praten. Vooral als iets je dwarszit, moet je bij je vrienden terechtkunnen. Ook al is dit dan een beetje next level.

Lees ook:

Praten over seksueel geweld? De meeste hulpverleners vinden het maar een eng onderwerp

Psychologen en verslavingsdeskundigen vinden het moeilijk met cliënten te praten over seksueel geweld. Terwijl de ervaring van toen vaak een verklaring is voor de problemen van nu.

‘Er rust nog steeds een taboe op seksueel grensoverschrijdend gedrag in de sport’

Anne van Dijk (17) gaat als ervaringsdeskundige een luisterend oor bieden aan andereslachtoffers van grensoverschrijdend gedrag in de sport.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden