ReportageIraniërs in Amsterdam

Nederlandse Iraniërs maken zich zorgen over Iran: ‘Wij staan machteloos’

Tijdens de muziekavond in het Iraanse cultuurcentrum Mezrab in Amsterdam-Oost heft oprichter en gastheer Sahand Sahebdivani de armen.Beeld Werry Crone

Op een muzikale improvisatieavond in het Iraanse cultuurcentrum Mezrab in Amsterdam komen Iraniërs samen. Ze maken zich grote zorgen over het conflict tussen Iran en de VS.

Salam, gosh amadid!’ Muzikant, verhalenverteller en gastheer Sahand Sahebdivani (36) omhelst iedereen enthousiast bij de deur van het Iraanse cultuurcentrum Mezrab in Amsterdam-Oost. De maandelijkse muziekavond begint zo. In een keukentje achter de bar pruttelen pannen op het vuur. Op het menu staat eshkene, een Iraanse soep met granaatappel en walnoot, gemaakt door de moeder van Sahebdivani.

Als hem naar het conflict tussen Iran en de VS wordt gevraagd, krijgt Sahebdivani een zorgelijke blik in zijn ogen. “Ik ben na de dood van generaal Qassem Soleimani bang geweest voor oorlog. De regering was heel impopulair, maar nu is ze de beschermer van het volk tegen de Amerikaanse agressor, en die rol speelt ze met verve. De nationalistische sentimenten zijn aangewakkerd. En daar zitten mijn neefjes en nichtjes iedere dag tussen.”

In de Jordaan

Op driejarige leeftijd vluchtte Sahebdivani tijdens de Iran-Irakoorlog met zijn ouders vanuit Teheran en kwam in de Amsterdamse Jordaan terecht. Sahebdivani kan naar eigen zeggen vanwege zijn politieke uitspraken, gericht tegen de regering, niet naar Iran. In 2004 begon hij met Mezrab, een ‘piepklein huiskamertje’ voor Iraniërs en niet-Iraniërs om samen te komen. Nu is het een huiskamer voor de wereld geworden, zegt hij trots. Mensen van allerlei nationaliteiten komen er samen.

Ook de Iraanse Farnoosh Beharrangi (45) is op de muziekavond afgekomen, al heeft ze de afgelopen week nauwelijks geslapen. Twintig jaar geleden kwam ze naar Nederland vanwege de liefde, haar familie woont in Iran. Beharrangi zegt politiek actief te zijn geworden toen er twee jaar geleden tijdens Iraanse anti-regeringsprotesten mensen vermoord werden. Ze heeft zich aangesloten bij een Iraanse politieke partij die vanuit het buitenland opereert. “Ik ben vaak ’s nachts op, en dan volg ik obsessief het nieuws. Ik luister alleen naar radiostations die door Iraniërs buiten Iran zijn opgezet. De binnenlandse media verkondigen vooral leugens.”

Beharrangi heeft veel contact met haar zus en nichtje in Iran, zeker sinds de spanning na de moord op generaal Soleimani opgelopen is, en mensen volgens haar angstiger zijn. “Ik ben vaak bang dat mijn nichtje over Skype iets zegt, daarom durf ik niks te vragen. De regering luistert iedereen af.”

Enkele dagen eerder zei haar nichtje toch iets aan de telefoon wat ze misschien niet had moeten zeggen. Dat ze bang was, en naar haar tante Farnoosh toe wilde. “En ik sta machteloos, ze is zo ver weg.” Zodra Beharrangi aan de telefoon een ontwijkend antwoord krijgt, weet ze dat ze een ander onderwerp moet aansnijden.

Beharrangi is boos dat Soleimani ‘zomaar’ is doodgeschoten, omdat ze het gevoel heeft dat daarmee voor de makkelijke weg is gekozen. “Het is een grote misdadiger, en hij had verantwoording moeten afleggen voor zijn daden.”

Ook een schurk heeft recht op een eerlijk proces

De Iraanse muzikant Babak Amiri (50) is het daarmee eens, maar om een andere reden. “Soleimani was een schurk met duizenden doden op zijn geweten. Maar iedereen heeft recht op een eerlijk proces.” Hij zucht diep. “Is dat niet de basis van onze mensenrechten?”

Azar Teheran komt erbij zitten. In 1984 vluchtte ze tijdens de Iran-Irakoorlog met een andere vrouw en haar baby vanuit de bergen naar Nederland. De gebeurtenissen van de afgelopen week brengen herinneringen naar boven uit een periode waarover ze nog steeds niet kan praten.

Ze laat wel een filmpje zien dat onder Iraniërs op sociale media rondgaat. Het is een compilatie van foto’s van passagiers van het Oekraïense vliegtuig dat woensdagochtend per ongeluk door een Iraanse raket uit de lucht werd geschoten. “Iran heeft luchtafweergeschut ingezet tegen haar eigen mensen”, zegt ze aangeslagen. Op de foto’s staan veel jonge mensen die vrolijk lachend de camera inkijken. “Deze mensen hebben allemaal ouders die nu hun kinderen kwijt zijn.”

Mezrab is volgelopen met bezoekers. Op kleurrijke tapijten op de grond hebben muzikanten en toehoorders zich in een kleine kring verzameld. Sahebdivani zit in het midden op een kussen en zorgt voor harmonieuze klanken tussen de muzikanten. Er wordt gegeten, gedronken en aan het einde van de avond zingt iedereen samen een lied in het Farsi. In de huiskamer van de wereld zijn conflict en oorlog mijlenver weg. 

Lees ook: 

‘In Iran worden martelaars als heiligen vereerd‘

 De dood van generaal Soleimani brengt honderd­duizenden Iraniërs op de been. Dat komt door de hoge status van martelaars in het sjiisme.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden