Eternit in Goor

Aangifte Eternit

Nederlandse asbestslachtoffers eisen strafvervolging voor ‘doodslag op industriële schaal’

Eternit in Goor

Ondanks stapels bewijs dat asbest levensgevaarlijk is, bleef het Nederlandse bedrijf Eternit het  jarenlang produceren. Nabestaanden van acht asbestdoden hebben aangifte gedaan bij het Openbaar ministerie. Zij spreken van ‘doodslag op industriële schaal’. 

Nabestaanden van acht asbestdoden hebben samen met het Comité Asbestslachtoffers gisteren aangifte gedaan tegen fabrikant Eternit van doodslag, of als dat niet kan worden bewezen, dood door schuld. Ze willen dat het Openbaar Ministerie Eternit voor de strafrechter daagt. In Nederland overlijden jaarlijks 500 mensen door asbest.

Eternit in Goor (Ov.), een bedrijf met 120 werknemers, dat gevel- en dakbekleding maakt, heeft volgens de aangifte ‘willens en wetens’ tientallen jaren asbest geproduceerd, zonder werknemers en klanten te waarschuwen voor de risico’s. Al in de jaren zestig van de vorige eeuw was bekend dat het inademen van asbestvezels kanker kan veroorzaken. Tot ver in de jaren tachtig heeft het concern Eternit volgens de aangifte de risico’s van asbest stelselmatig genegeerd.

Eternit ging volgens de nabestaanden door met asbest produceren – ondanks groeiende stapels bewijs van de ernstige risico’s – en zette een politieke lobby op om waarschuwingen en regelgeving rond asbest te voorkomen of af te zwakken.

In een brief schreef Eternit dat asbestgevaren ‘louter op vermoedens berusten’

In 1969 was in Nederland al wetenschappelijk aangetoond dat werken met asbest grote risico’s opleverde. In 1975 probeerde Eternit overheidsingrijpen te voorkomen. Het bedrijf schreef in een lobbybrief dat gevaren van asbest ‘louter op vermoedens berusten’. Personeel van de fabriek in Goor werkte jaren zonder enige bescherming met asbest.

Volgens de juridisch adviseur van de groep die aangifte doet, oud-advocaat Bob Ruers, heeft Eternit zich schuldig gemaakt aan ‘doodslag op industriële schaal’. “In Goor en directe omgeving zijn zeker 150 personen overleden door asbest. Het bedrijf kende de risico’s heel goed en heeft geen tijdige maatregelen genomen.”

In Nederland zijn er tientallen schadeprocedures gevoerd tegen Eternit. Nooit eerder is er een strafklacht tegen het bedrijf ingediend. Dat gebeurde wel in 2014 in Italië: een topman van Eternit werd door een strafrechter veroordeeld tot 18 jaar cel en betaling van 90 miljoen euro schadevergoeding voor schuld aan de dood van bijna 3000 mensen, arbeiders en omwonenden van vijf Eternit-fabrieken in dat land. Het Italiaanse Hooggerechtshof vernietigde dit vonnis wegens verjaring.

Justitie heeft de strafklacht gisteren in ontvangst genomen. “We gaan de aangifte beoordelen op aanknopingspunten die een eventueel strafrechtelijk onderzoek kunnen rechtvaardigen”, aldus een woordvoerder.

Beeld Sander Soewargana

In 1990 hoopte het bedrijf nog uitstel te krijgen van het wettelijke verbod

In Nederland zijn duizenden mensen overleden aan borstvlieskanker (mesothelioom), die bijna altijd door asbest wordt veroorzaakt. Omdat de ziekte zich pas na lange tijd openbaart, is de piek aan doden nu pas – lang nadat asbest in 1993 werd verboden. Eternit probeerde in 1990 nog uitstel te krijgen van dat wettelijke verbod. In dat jaar lag de sterfte aan asbestkanker volgens het CBS in Nederland al op 273 personen.

De Erasmus Universiteit in Rotterdam becijferde onlangs dat in de komende 15 jaar naar schatting nog 8000 mannen en 1100 vrouwen zullen sterven aan mesothelioom. Afgelopen jaar zijn er in Nederland 524 gevallen geregistreerd. Asbest is in Nederland op grote schaal toegepast als dakbedekking en isolatiemateriaal.

Onder de indieners van de strafklacht tegen Eternit is de 30-jarige Floor Driessen die haar moeder en haar grootouders aan moederskant verloor aan asbestkanker. Haar opa werkte bij Eternit. Haar moeder en oma klopten zijn werkkleding uit en zijn daardoor ziek geworden. “Als mijn grootvader thuis kwam van zijn werk zat hij onder het asbeststof.”

Eternit wilde niet reageren.

Lees ook:

Zo kon Eternit decennia lang zijn gang gaan met asbest

De raadsman van asbestslachtoffers beschuldigt fabrikant Eternit van doodslag ‘op industriële schaal’. Nu er aangifte is gedaan, moet Justitie beslissen of de bedrijfsactiviteiten strafbaar zijn.

‘Mijn man ging naar Eternit om voor zijn gezin te zorgen, niet om asbestkanker te krijgen’

Nabestaanden zijn verbijsterd dat asbestbedrijf Eternit jarenlang zijn werknemers niet goed heeft beschermd tegen blootstelling aan het giftige stof.

Asbestgigant Eternit wachtte tien jaar met waarschuwing voor kanker

De asbestindustrie heeft jarenlang uit eigenbelang gezwegen over de risico’s van werken met asbest. Volgens het Arnhemse gerechtshof (in 2004) wist asbestproducent Eternit eind jaren zestig al dat asbestvezels een dodelijke vorm van kanker kunnen vooroorzaken. Het zou nog zo’n tien jaar duren voordat Eternit zijn klanten in Nederland ging waarschuwen.

‘De overheid is laks geweest met asbest’

Oud-advocaat Bob Ruers heeft jarenlang asbestslachtoffers bijgestaan, zeker duizend in totaal. Zijn kennis over de treurige geschiedenis rond regulering van asbest goot hij in 2012 in een proefschrift.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden