Vleesconsumptie

Nederlanders eten meer vlees én meer vegaburgers

Kippenkarkassen aan een slachtlijn. Nederlanders aten in 2019 meer vlees dan in 2018, vooral meer kip.Beeld ANP

Nederlanders aten vorig jaar meer vlees. Toch moet de vleesindustrie zich zorgen maken, volgens ING.

In 2019 aten Nederlanders opnieuw meer vlees dan een jaar eerder. En hoewel de stijging per persoon gering is, gaat het in absolute aantallen om veel extra geslachte dieren. Dat blijkt uit het jaarlijkse onderzoek naar vleesconsumptie door de Wageningen Universiteit in opdracht van actiegroep Wakker Dier.

Veggieburger en sojaworst mogen van EU-parlement op menu blijven

Veggieworsten, sojaburgers en kaasalternatieven mogen van het Europees Parlement op het menu blijven staan. Het parlement stemde in Brussel tegen voorstellen om het gebruik van ‘vlezige’ benamingen voor plantaardige producten af te schaffen omdat ze te verwarrend voor de consument zouden zijn.

De landbouwcommissie van het parlement had eerder voorgesteld woorden als worst of burger voor te behouden aan producten waar echt vlees in zit. Veggiebuizen en sojaschijven zouden ze bijvoorbeeld moeten worden genoemd. Maar daar ging de meerderheid van de plenaire zitting niet in mee.

Het verbruik van vlees en vleeswaren per hoofd van de bevolking in Nederland bedroeg in 2019 77,8 kilo. Dat is een halve kilo meer dan een jaar eerder. Deze bijna 78 kilo is het ‘karkasgewicht’ van het vlees, dus inclusief de botten van het geslachte dier. Ongeveer de helft hiervan, zo’n 39 kilo, wordt daadwerkelijk geconsumeerd. Dat is ruim boven de hoeveelheid (25 kilo) die de schijf van vijf aanbeveelt voor een gezond voedingspatroon.

Beeld Sander Soewargana

Kip is de grootste stijger

Het meest gegeten vlees is varkensvlees. Daarvan aten Nederlanders vorig jaar 100 gram meer dan een jaar eerder. Nog groter was de stijging bij kip: daarvan aten Nederlanders 400 gram meer. De hoeveelheid vlees die Nederlanders eten vertoont een golfbeweging: tussen 2005 en 2009 was er sprake van een toename, waarna er tussen 2010 en 2015 een daling zichtbaar was. Na enkele stabiele jaren stijgt de vleesconsumptie weer sinds 2018.

Schnitzelgate weer in stemming

Hoezeer de vleesindustrie haar belangen probeert veilig te stellen, blijkt volgens pleitbezorgers van een meer plantaardig voedingspatroon dezer dagen in Brussel. Het Europees Parlement stemt vrijdagochtend over nieuwe wettelijke bepalingen die het verbieden om vegetarische producten een naam te geven die verwijst naar vlees. Benamingen als ‘vegetarische worst’ en ‘vegetarische burger’ zouden consumenten misleiden. 

In deze kwestie, die al enkele jaren speelt en die bekendstaat als ‘Schnitzelgate’, werd eerder bepaald dat de woorden ‘melk’ en ‘yoghurt’ uitsluitend toegestaan zijn voor dierlijke zuivel. Volgens de Europese agrarische koepel Copa-Cogeca liften de makers van vegetarische producten onterecht mee op de goede reputatie van boeren die vlees en zuivel produceren. Tegenstanders van een ‘vegaverbod’ stellen juist dat de EU plantaardige consumptie meer zou moeten stimuleren, omdat dit duurzamer is dan vlees eten.

Opmerkelijk genoeg gaat de toenemende vleesconsumptie niet ten koste van vegetarische producten. Behalve de hamburger zit ook de vegaburger in de lift, concludeerden economen van ING donderdag. De afgelopen tien jaar is de verkoop van plantaardige alternatieven voor vlees (en zuivel) steeds met 10 procent per jaar toegenomen, stelt ING. Volgens de onderzoekers zou een kwart van de Europeanen zijn consumptie van dierlijke producten langzaam verminderen. Zij doen dat met het oog op dierenwelzijn, het milieu of hun eigen gezondheid.

Ondanks die groei blijft het totale marktaandeel van vegetarische producten klein: de vegaburger is goed voor 0,7 procent van de Europese vleesmarkt en dat zal volgens ING doorgroeien naar 2,5 procent in 2025.

Meer vlees buitenshuis

Dat de consumptie van vlees en vegetarische alternatieven tegelijkertijd toeneemt, is volgens het Wageningse rapport mogelijk te verklaren door consumptie buitenshuis: thuis zijn mensen vaker ‘flexitariër’, waarbij zij af en toe een vleesloze maaltijd eten, maar in restaurants zouden zij daarentegen vaker een vleesgerecht bestellen. Ook het serveren van meer vlees aan buitenlandse toeristen in de Nederlandse horeca zou de toename kunnen verklaren.

Volgens ING heeft de consumptie van vlees en zuivel in Europa ‘zijn piek bereikt’. De verschillen per land zijn evenwel groot: het Verenigd Koninkrijk is koploper in de verkoop van plantaardige vleesvervangers en ook Nederland behoort tot de Europese voorhoede. In Zuid- en Oost-Europa verdringt de vegetarische burger de dierlijke variant nog nauwelijks.

Vleesproducenten hebben volgens ING weinig te winnen en veel te verliezen: groei van de markt is er nauwelijks, dus kan de vleesindustrie het zich niet veroorloven klanten te verliezen aan een vegetarische concurrent. “Dat vooral jonge consumenten minder belangstelling hebben voor dierlijke producten is een teken om in actie te komen.”

Lees ook:

Hoe de subsidie voor vleesreclame toch bleef bestaan

Even leek de Europese subsidie op vleesreclame te verdwijnen. Op het laatste moment werd dat voorstel echter geschrapt uit de voedselstrategie van Frans Timmermans. Hoe kon dat gebeuren?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden