Gebarentolk Irma Sluis, premier Mark Rutte en Jaap van Dissel van het RIVM vlak voor het begin van de persconferentie over de coronamaatregelen.

Nederland zet een eerste stapje op de lange weg uit de lockdown

Gebarentolk Irma Sluis, premier Mark Rutte en Jaap van Dissel van het RIVM vlak voor het begin van de persconferentie over de coronamaatregelen.Beeld Phil Nijhuis

Het kan maanden, een jaar of zelfs langer duren voor Nederland terug kan naar normaal. Versoepeling gaat in kleine stapjes; zo gaan de basisscholen weer open.

Nederland moet zich opmaken voor een lange periode waarin het dagelijks leven beteugeld blijft. Voor jongeren en kinderen komt er enige verlichting van de strenge lockdownmaatregelen, maar daar blijft het bij. Premier Mark Rutte: “We staan aan het prille begin van de weg terug.”

Rutte probeerde de afgelopen ­weken al de verwachtingen te temperen. Het ‘oude normaal’ van voor de coronacrisis zou niet snel terugkeren, zei hij. De bevestiging kwam gisteravond tijdens zijn persconferentie. Kinderen mogen vanaf 11 mei weer naar de basisschool en de crèche, jongeren onder de achttien kunnen onder voorwaarden buiten sporten.

Veel meer kan nog niet. Ondernemers die hun bedrijf de afgelopen weken voorbereidden op de ‘anderhalvemetersamenleving’ zullen teleurgesteld zijn dat hun zaak nog niet open mag. Nederland gaat een stille zomer tegemoet, alle evenementen tot 1 september zijn afgelast. Festivals, naar de kapper gaan, naar opa in het verpleeg-huis, museumbezoek, een terrasje pakken, een eredivisiewedstrijd bezoeken: het mag voorlopig niet.

Rutte heeft geworsteld met het besluit, zei hij, maar “de vrijheid van de een mag niet ten koste gaan van de gezondheid van de ander”. Hij zei dat hij niet doof is voor het sentiment in de samenleving, die snakt naar versoepeling. Ook de premier zag dat de straten afgelopen weekend weer drukker waren. “Ik had zielsgraag willen zeggen dat er weer veel meer kan.”

‘Voorzichtigheid nu is beter dan spijt achteraf’

Maar een verlichting van de ‘intelligente lockdown’ brengt te veel risico’s mee, vindt het kabinet. Mensen houden dan mogelijk te weinig afstand, waardoor een tweede piek van besmettingen kan ontstaan. Rutte: “Voorzichtigheid nu is beter dan spijt achteraf.”

Een tweede ziektegolf zou desastreus zijn voor de nog altijd overbelaste zorg. Er komen meer bedden vrij op de intensive cares, maar daar liggen nog altijd 1100 patiënten. Voor de coronacrisis waren er in Nederland in ­totaal zoveel ic-bedden. Ziekenhuizen proberen andere behandelingen te hervatten. Het personeel dat er werkt, loopt op zijn tandvlees.

Rutte zei het niet expliciet in zijn persconferentie, maar er wacht Nederland waarschijnlijk een taaie periode van maanden, zo niet een jaar of langer van lockdownmaatregelen.

In het advies dat het Outbreak Management Team (OMT), de gezondheidsexperts die het kabinet bijstaan, dinsdag uitbracht staat dat de ‘transitiestrategie’, waarvan nu de eerste stapjes worden gezet, “nog minstens een jaar en mogelijk langer zal duren”.

Forse daling coronapatiënten op de ic’s

Voor de eerste keer is het aantal patiënten op de ic’s fors gedaald. Dinsdag meldden de ziekenhuizen in Nederland dat er 71 patiënten minder op de ic’s lagen dan de dag ervoor. Daarmee komt het aantal van zevenhonderd Covid-19-patiënten dichterbij. Dat getal is vaak genoemd als voorwaarde voor versoepeling van beperkende maatregelen. Er liggen nu 1087 patiënten met Covid-19 op de ic. Als elke dag gemiddeld veertig patiënten de ic verlaten, komt het aantal van zevenhonderd rond 1 mei in zicht. 

De verwachting is dat er pas over een jaar een vaccin is. De bevolking bouwt ondertussen maar mondjesmaat groepsimmuniteit op. Tenzij er een behandelmethode wordt gevonden die het herstel van zwaargetroffen patiënten fors bespoedigt, zullen maatregelen beetje bij beetje worden afgeschaald en soms misschien weer opgeschaald worden.

Het kabinet houdt andere landen nauwgezet in de gaten

Voor een snellere versoepeling is simpelweg te weinig bekend over Covid-19. Er is iets meer duidelijk over de besmettelijkheid van kinderen, maar het kabinet weet niet wat opening van de horeca of het toestaan van een amateurvoetbalwedstrijd betekent voor de verspreiding van het virus.

Het OMT hoopt binnen enkele ­weken te weten welke risico’s beoefenaars van contactberoepen, zoals kappers, lopen. Het kabinet kijkt nauwgezet naar andere landen die maatregelen versoepelen. Wat werkt wel, wat niet?

Rutte kon weinig anders dan Nederland vragen om geduld, om discipline te betrachten in het beperken van het sociale leven en om goed de handen te blijven wassen. “Deze crisis is een van de grootste, meest ingrijpende en meest bedreigende periodes die ieder van ons zal meemaken. Hoe groot en ingrijpend zullen we achteraf pas weten.”

Lees ook:

MKB-Nederland wil meer overheidssteun, want bedrijven kunnen nog altijd niet aan de slag

Terwijl het onderwijs en de kinderopvang weer wat bewegingsvrijheid krijgen, moet het Nederlandse bedrijfsleven onverminderd met de beperkingen verder. Jacco Vonhof, voorzitter van MKB-Nederland, pleit voor ruimere overheidssteun.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden