IS-vrouwen

Nederland wilde haar niet terug, maar Turkije dacht daar anders over

Belangstellenden arriveren bij het Haagse Paleis van Justitie. Beeld ANP

Het intrekken van het Nederlanderschap van IS’ers blijkt niet altijd soelaas te bieden. Fatima H. kwam zonder geldig Nederlands paspoort gewoon terug. 

Justitie pakte haar het Nederlanderschap af, in de hoop haar nooit meer terug te zien. Toch viert Syriëganger Fatima H. donderdag haar 24ste verjaardag in een Nederlandse cel. Dinsdagavond arriveerde ze tegelijk met een 25-jarige uitreiziger op Schiphol, waar ze werden aangehouden. 

De kwestie toont aan dat het intrekken van de nationaliteit, onderdeel van een lange lijst maatregelen in de strijd tegen terrorisme, geen waterdicht plan is om te voorkomen dat IS’ers terugkeren naar Nederland. Turkije trekt zich er in ieder geval weinig van aan. Ondanks bezwaar van justitieminister Ferd Grapperhaus en een delegatie ambtenaren die speciaal hiervoor naar Turkije reisden, werd H. gewoon op het vliegtuig gezet. 

Sinds 2017 verloren zeker zeventien Syrië­gangers hun Nederlanderschap en daarmee hun recht om terug te keren. Overigens werd die beslissing in zeven gevallen weer teruggedraaid. De Raad van State oordeelde dat de regels alleen gelden voor mensen die zich op het moment dat de nieuwe wet van kracht werd bij een terreurgroep hadden aangesloten. Niet voor oudere gevallen. 

Het Nederlanderschap is alleen af te pakken als iemand nog een andere nationaliteit heeft

Intrekken van het Nederlanderschap kan ook alleen als iemand nog een andere nationaliteit heeft, om stateloosheid te voorkomen. Voor Fatima H., geboren in Tilburg, geldt dat ze ook Marokkaanse is. De vrouw met wie ze op het vliegtuig naar Nederland werd gezet, heeft nog wel de Nederlandse nationaliteit. 

H. verbleef al zeker vijf jaar in Syrië. Volgens de Belgische krant De Morgen trouwde ze daar met een Belgische IS-strijder met wie ze twee kinderen kreeg. De kinderen, drie en vier jaar oud, kwamen met haar mee. Ze zijn overgedragen aan de Raad voor de Kinderbescherming. Die zoekt een geschikte opvanglocatie. Bij voorkeur bij familie, maar anders bij een pleeggezin. 

Ook familieleden van H. staan op de radar bij justitie. Zo stonden haar moeder samen met een nicht onlangs nog voor de rechter omdat het Openbaar Ministerie hen ervan verdenkt in 2014 en in 2016 geld naar H. te hebben gestuurd, dik 3000 euro. Omdat de Tilburgse zich in Syrië aansloot bij IS, wordt dat gezien als terrorismefinanciering. 

Nu ze terug is in haar geboorteland, wacht ook H. vervolging in Nederland. Dat ze zich niet langer Nederlands kan noemen, verandert daar niets aan. H. wordt verdacht van deelname aan een terroristische organisatie en wordt vrijdag voorgeleid bij de rechter-commissaris, die beslist of ze langer blijft vastzitten. Mocht de rechter haar tijdens een uiteindelijke rechtszaak schuldig verklaren, dan wordt ze na haar straf uitgezet naar Marokko. Vanzelfsprekend is dat overigens niet, Marokko moet wel mee willen werken aan dat traject.

Wie ongewenst is verklaard, heeft geen recht op gezinshereniging

De kinderen van H. kunnen wel een Nederlands paspoort krijgen. Omdat H. tegelijk met het intrekken van haar nationaliteit, eind oktober, ook ongewenst is verklaard, kan zij volgens het kabinet in principe geen aanspraak maken op gezinshereniging. Dat betekent dat, mocht ze na haar straf in Marokko belanden, ze niet via haar kinderen alsnog naar Nederland terug kan keren.

Nog een andere vrouw meldde zich onlangs in Ankara en komt binnenkort naar Nederland, kondigde het kabinet alvast aan. Voor de rest hangt veel af van Turkije: daar zitten volgens cijfers van de AIVD een kleine twintig Nederlandse Syriëgangers, samen met zo’n dertig kinderen.

Lees ook:
Hoe haal je 56 Nederlandse kinderen veilig op uit Syrië? Een verkenning van de mogelijke routes

Nederland heeft steeds gezegd dat het te onveilig is om kinderen van IS-vrouwen op te halen uit de kampen in Syrië. Ter plekke lijken toch verschillende scenario’s mogelijk.

Ze zijn niet alleen broedmachines van het kalifaat

Vrouwen moesten in het kalifaat kinderen baren om voor nieuwe aanwas te zorgen. Dat vooral. Maar daarmee zijn ze niet onschuldig, er zijn ook talloze verhalen over wandaden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden