Coronavirus

Nederland neemt historische maatregelen, maar het is nog niet genoeg zeggen experts

Reizigers op de luchthaven Schiphol. Beeld ANP

De historische maatregelen van het kabinet ten spijt moet Nederland zich volgens experts opmaken voor zo’n 6000 patiënten over een week. Hoe verregaand ze ook zijn, er klonk meteen kritiek. ‘Nu ingrijpen spaart levens’

Donderdag 12 maart 2020 gaat de geschiedenisboeken in als de dag waarop het openbare leven in Nederland dicht ging, wegens een gezondheidscrisis die haar gelijke de afgelopen decennia niet kent. 

Terwijl wereldwijd de beurskoersen kelderden, kondigden premier Mark Rutte en minister Bruno Bruins donderdagmiddag maatregelen aan die drie weken geleden weinigen voor mogelijk hadden gehouden. Toen was het nieuwe coronavirus voor Europa nog iets dat zich vooral ver weg in China afspeelde. Donderdag nam het aantal bekende gevallen in Nederland toe tot 614. Volgens experts is een groei naar zo’n 6000 patiënten al onafwendbaar.

Het kabinet adviseert alle Nederlanders, met of zonder klachten, om thuis te werken. Wie verkoudheidsklachten heeft, moet zoveel mogelijk thuis blijven en contacten mijden. Bijeenkomsten met meer dan honderd mensen zijn verboden. Dat betekent dat musea hun deuren sluiten, theatervoorstellingen niet doorgaan en (sport)evenementen massaal worden afgelast. Niet alleen in de zwaarst getroffen provincie Noord-Brabant, maar in het hele land.

'Mogelijk kantelpunt’

Scholen blijven wel open. Rutte deed een beroep op zorgmedewerkers en leraren om in het algemeen belang wél naar het werk te blijven komen. 

Het RIVM sprak donderdag van een ‘mogelijk kantelpunt’ voor het virus in Nederland. In Noord-Brabant is het virus niet meer in te dammen, en mogelijk geldt dat ook voor andere regio’s. Daarmee bedoelt het RIVM dat er steeds meer patiënten bij komen, waarbij de bron van de besmetting onduidelijk is. 

Het universitair medisch centrum in Groningen. Beeld EPA

Hardere maatregelen zijn hoognodig, zeggen experts. Zonder ingrijpen zou Nederland, met twee weken afstand, volgen in de voetsporen van Italië. Vanwege verschillende manieren van testen zijn cijfers tussen landen niet altijd vergelijkbaar. Maar in de meeste door corona getroffen landen vermenigvuldigt het aantal patiënten zich wekelijks met ongeveer tien. Volgens de hoogleraar en epidemie-onderzoeker Yaneer Bar-Yam van het New England Complex Systems Institute in het Amerikaanse Cambridge moet Nederland rekening houden met 6000 patiënten over een week, en 60.000 over twee weken.

Duizenden ic-bedden

Ook Frits Rosendaal, hoogleraar epidemiologie van het Leiden Universitair Medisch Centrum, verwacht zo’n 6000 patiënten. De maatregelen van donderdag kunnen dat niet voorkomen: gezien de incubatietijd van het virus is die groep nu al geïnfecteerd. Rosendaal zegt dat hij ‘hoopt’ dat een groei naar 60.000 patiënten met de nieuwe maatregelen wordt afgewend.

Een kleine groep patiënten overlijdt aan het virus: per land varieert dat van een paar tot minder dan één procent. Ongeveer 6 procent van de mensen die ziek worden, belandt op de intensive care. Als de groei van het virus in Italiaans tempo doorzet, zouden over twee weken mogelijk enkele duizenden ic-bedden nodig zijn. Er zijn 1200 ic-bedden, waarvan 70 procent al bezet is. Niet ingrijpen betekent volgens Rosendaal dat de zorg vastloopt, zoals nu in Italië al gebeurt. Dat kost extra levens.

Hoe verregaand de maatregelen ook zijn, donderdag klonk meteen kritiek. Schoolleiders willen dat het kabinet de scholen sluit. Rosendaal sluit zich daarbij aan. “Eigenlijk verwacht ik dat besluit nog de komende dagen”, stelt hij. Hij vindt ook dat het kabinet niet-noodzakelijke bijeenkomsten van meer dan twintig mensen moet verbieden.

Beeld Sander Soewargana

‘Nu ingrijpen spaart levens’

Hoogleraar Bar-Yam gaat nog verder. Hij verwijst naar China en Zuid-Korea. “Dat zijn de enige landen die het patroon van exponentiële groei doorbroken hebben. Zij zijn hun bevolking massaal gaan testen en hebben gebieden afgegrendeld.” Bar-Yam vindt daarom dat de Nederlandse overheid Noord-Brabant moet afgrendelen: alleen noodzakelijk verkeer voor zorg en eerste levensbehoeften mag worden toegestaan.

Zo ver gaat Rosendaal niet: een provincie afsluiten is moeilijk uitvoerbaar. Bovendien zijn we daarmee al te laat, zo schat hij in. Het goede nieuws: Nederland loopt twee weken achter op Italië. Die voorsprong kunnen we benutten om al eerder maatregelen te treffen. “Nu ingrijpen spaart levens”, stelt Bar-Yam.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden