Sneeuwchaos

Nederland is heel voorzichtig geworden, maar ‘code rood’ is misschien wel nodig

Een trein van vervoerder Keolis stuift voorbij in een besneeuwd landschap tussen Oldenzaal en Hengelo.  Beeld ANP
Een trein van vervoerder Keolis stuift voorbij in een besneeuwd landschap tussen Oldenzaal en Hengelo.Beeld ANP

Met de sneeuw lijkt het land stil te zijn gevallen. Zijn deze omstandigheden daadwerkelijk zo uniek? Of is Nederland in een kramp geschoten?

Naast geroetsj van sleeën en neerploffende sneeuwballen, klinkt er ook gemopper. Over scholen die hun deuren maandag gesloten hielden. Over de Nederlandse Spoorwegen, die drie dagen op rij in het spoorboekje snijden terwijl treinen in Zwitserland wél met bar weer rijden. En over de ochtendkranten. Onder andere Trouw-lezers troffen maandag een lege brievenbus. Nederland heeft zich ontpopt tot ‘codeland’, zo luidt de kritiek. Want deze sneeuw en vorst zijn toch zeker niet uniek?

Klopt, stelt meteoroloog John Havinga. Maar hevige sneeuwval in combinatie met een serieuze vorstperiode is wél zeldzaam. “Winters weer als dit komt eens in de acht á tien jaar voor. Dus hoewel ik mijn twijfels heb over het nut van code geel, ik die code wat betuttelend vind, denk ik dat de waarschuwingen van nu terecht zijn. En hadden de codes oranje en rood het land niet ontwricht, dan had de sneeuw dat wel gedaan. Ik denk dat er met het noodsein veel ongelukken zijn voorkomen.”

Een keer eerder is code rood afgegeven

Ook het KNMI stelt dat deze weersomstandigheden uitzonderlijk zijn. Eén keer eerder is voor heel het land code rood afgegeven, zegt een woordvoerder, nadat het instituut in 2010 was gestart met de kleurcodering. “Op 13 februari 2012, voor gladheid door ijzel of ijsregen in het hele land.”

Toch snapt Paul van Lange het geknies wel. “De precisie van tijd, punctualiteit, is steeds belangrijker in onze maatschappij”, zegt de hoogleraar psychologie aan de Vrije Universiteit Amsterdam. “Zo kunnen we de exacte route volgen van de bezorger van onze pakketjes. We zijn gewend dat we constant op onze wenken worden bediend, dat we op vrijwel elk moment weten waar we aan toe zijn, soms op het belachelijke af.”

‘Moeten we het plots zonder krant doen bij het ontbijt’

Sneeuwstormen en de bijbehorende code rood schoppen planningen in de war. “Moeten we het plots zonder krant doen bij het ontbijt. Dat is moeilijk, een worsteling die wordt versterkt doordat we door corona al zo veel vrijheden hebben moeten inleveren. In onze maatschappij zijn we zo gewend geraakt aan het hebben van controle, dat we niet goed meer weten hoe we met onzekerheden om moeten gaan.”

Wel stapelt Nederland protocollen op regels en codes, weet de hoogleraar. “We zijn als samenleving voorzichtiger geworden, onder het mom van ‘better safe than sorry’. Ook bij organisaties is dat het geval. Ze willen niet voor het oog van de gehele maatschappij adviezen als code rood of oranje in de wind slaan. Stel dat de bezorger na een val in het ziekenhuis beland of een ongeluk veroorzaakt. Dan kunnen sociale media genadeloos zijn voor de reputatie van de krant. Die toename aan regels gaat hand in hand met een afrekencultuur.”

DPG Media, eigenaar van onder meer Trouw, stelt dat de veiligheid van de chauffeurs, distributeurs en bezorgers de doorslaggevende factor vormden bij het besluit om de krant niet te drukken. “Los van de codes van het KNMI hebben wij een eigen inschatting gemaakt”, zegt Willem-Albert Bol van DPG Media. “We vonden het niet verantwoord hen de weg op te sturen. Ik denk zeker dat we voorzichtiger zijn dan vroeger, strenger op het gebied van veiligheid. Maar is dat erg? Ik denk het niet.”

Lees ook:

Na corona legt sneeuw het land stil: code oranje en veel scholen blijven dicht

Wegens het slechte weer is maandag code oranje van kracht. Rijkswaterstaat adviseert niet de weg op te gaan. Treinen rijden mondjesmaat en sommige scholen blijven dicht.

Perfect schaatsweer op komst

De weersontwikkeling is voorlopig goed nieuws voor de schaatsliefhebbers. Het witte landschap is gunstig voor ijs. ‘Je hebt in een paar dagen makkelijk acht tot tien centimeter.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden