Nederland heeft te weinig opvangplekken voor tieners die alleen asiel aanvragen
Door een groot tekort aan opvangplekken krijgen honderden alleenstaande minderjarige asielzoekers niet de begeleiding die ze nodig hebben.
Nederland kampt met een groot tekort aan opvangplekken voor alleenstaande minderjarige vreemdelingen (amv’ers). De locaties die er wel zijn voor de tieners zitten veel te vol en in het uiterste geval moeten zeventienjarigen noodgedwongen bij volwassen wonen. Ook wisselen de kinderen te vaak van school en krijgen zij niet de begeleiding die ze nodig hebben.
In Ter Apel, waar het aanmeldcentrum zit van de IND, is de situatie het meest nijpend. Daar verblijven wisselend tussen de 150 en 300 tieners die hier alleen asiel aanvragen, terwijl op die locatie maar plek is voor 55 amv’ers. “Maar niet alleen daar, overal zijn tekorten”, zegt bestuur Joeri Kapteijns van het Centraal orgaan opvang asielzoekers (Coa).
Onvoldoende begeleiding
In een brief aan alle commissarissen van de Koning schrijven het Coa en voogdij-instelling Nidos dat er begin dit jaar 400 opvangplekken voor alleenreizende jongeren te weinig waren, als het zo doorgaat worden dat er 550. “Voor die jongeren betekent dit dat zij niet de begeleiding krijgen die ze nodig hebben”, zegt Kapteijn. “Ze moeten te vaak van school wisselen, en er is geen of te weinig dagbesteding en structuur.”
Eind vorig jaar moest het Coa zelfs zeventienjarigen in normale asielzoekerscentra voor volwassenen plaatsen. Een eenmalige noodgreep, benadrukt Kapteijns. “Het zijn jongeren, die hebben altijd al veel begeleiding nodig. Maar deze jongeren hebben alles achter moeten laten, hun ouders achter moeten laten. Als we hun die aandacht niet kunnen geven, ben ik bang dat het hun ontwikkeling belemmert. Het draagt ook niet bij aan hun integratie in Nederland.”
Grote instroom
De problemen worden veroorzaakt door een aantal factoren. Ten eerste is de instroom van amv’ers enorm toegenomen. Waar normaal per week zo’n 25 alleenstaande jongeren de opvang in komen, zijn dat er volgens het Coa nu zo’n 65 per week.
Een ander probleem is dat er in de hele opvangketen tekorten zijn. Dus niet alleen op de locaties waar jongeren tijdens hun asielprocedure worden opgevangen, ook bij de locaties van Nidos en het Coa waar ze heen moeten nadat de IND een beslissing heeft genomen.
Wijst de IND hun asielaanvraag af dan blijven amv’ers bij het Coa. Wordt de aanvraag toegekend dan gaan ze naar een locatie van het Nidos, dat hun voogdij draagt en gastgezinnen regelt voor kinderen onder de 15. Maar ook Nidos heeft te weinig locaties voor jongeren die in Nederland asiel krijgen. De inschatting is dat er de komende tijd 1500 plekken nodig zijn. Het Nidos heeft er nu 500.
Afhankelijk van gemeenten
Het lukt het Coa niet om dat bij te benen, omdat de organisatie altijd afhankelijk is van gemeenten als die nieuwe locaties wil openen. Die moeten locaties aandragen en een opvang toestaan. Volgens Kapteijn zijn burgemeesters huiverig uit angst voor overlast én omdat de jongeren zodra ze hun achttiende verjaardag vieren, de verantwoordelijkheid worden van de gemeente en de jeugdzorg.
“Maar er ontstaat juist veel positieve energie rondom nieuw geopende locaties”, zegt hij. “Jongeren worden uitgenodigd door sportclubs, vrijwilligers komen een helpende hand bieden. We hebben de afgelopen tijd een aantal nieuwe locaties geopend en ik hoor alleen maar positieve geluiden terug. Natuurlijk zijn het jongeren, die net als andere jongeren soms de grens opzoeken, maar dat er sprake zou zijn van grote overlast, is meer uitzondering dan regel.”
Het veiligheidsberaad, het overleg tussen de 25 veiligheidsregio’s, zal het vandaag hebben over de opvang van Oekraïners en over de opvangplekken voor asielzoekers bij het Coa. Die kampt niet alleen met een tekort aan opvangplekken voor amv’ers, voor alle asielzoekers zijn er te weinig goede opvanglocaties. Kapteijn doet een oproep aan de gemeenten en veiligheidsregio’s om zo snel mogelijk locaties aan te dragen, ook voor de kinderen die hier alleen aankloppen voor asiel.
Lees ook:
Volgend jaar nog duizenden extra plekken nodig voor asielzoekers
In het meest gunstige scenario heeft het Centraal Orgaan Opvang Asielzoekers (Coa) volgend jaar in ieder geval nog 6.000 extra plekken nodig om asielzoekers op te vangen.
Waarom is er voor Oekraïense vluchtelingen wel plek?
Terwijl Nederland al twee jaar worstelt met de opvang van asielzoekers, bieden veel gemeenten nu locaties aan voor vluchtelingen uit Oekraïne en coördineert het ministerie de opvang. Waarom nu wel?