Verkeersdoden

Nauwelijks minder fatale fietsongevallen, wel veel minder dodelijke auto-ongelukken

Het aantal dodelijke auto-ongelukken nam de afgelopen twintig jaar in tegenstelling tot het aantal fatale fietsongevallen flink af. Beeld ANP

Alle mobiliteitsinvesteringen ten spijt, het aantal dodelijke slachtoffers na een fietsongeval neemt al twintig jaar nauwelijks af. Het aantal verkeersdoden na een auto-ongeluk daalde daarentegen wel aanzienlijk.

Op het eerste gezicht schetst de lijn in de grafiek van het aantal verkeersdoden per jaar een positieve ontwikkeling, namelijk een beweging omlaag. Van 814 verkeersdoden in 1999 naar 440 slachtoffers in 2019, blijkt uit de grafiek die het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) dinsdag publiceert.

Met hier en daar wat opvallende golfbewegingen in de lijn, maar over algemeen zet de dalende trend voort. En daar mogen we in beginsel best tevreden mee zijn, oordeelt Dick de Waard, hoogleraar verkeerspsychologie en mobiliteitsbehoud in Groningen. Ondanks de almaar toenemende verkeersdrukte de laatste twintig jaar, slagen we erin het aantal fatale ongevallen structureel beetje bij beetje te verminderen.

Maar, zo geeft de grafiek weer, die ongevallenreductie is wel vrijwel geheel te danken aan de vermindering van het aantal doden na een auto-ongeluk, van 587 in 1999 naar 237 in 2019. Ruim de helft minder. Dat komt mede door de invoering van een reeks maatregelen, zoals de gordelplicht, (alcohol)controles op de weg en airbags.

De hoeveelheid dodelijke fietsongevallen daalde daarentegen nauwelijks en schommelt rond de tweehonderd per jaar. En dat is verontrustend, stelt De Waard. Hoe dat kan? “Al snel beginnen mensen dan over de toename van elektrische fietsen, die veel te hard zouden rijden. Maar dat is niet zo, het zijn vaak ouderen die gebruikmaken van elektrische fietsen en die rijden over het algemeen niet harder dan andere weggebruikers.”

Beeld Louman & Friso

Het wordt steeds drukker op de fietspaden

Wel zorgen de elektrische voertuigen ervoor dat ouderen langer kunnen blijven fietsen, waardoor het steeds drukker wordt op de paden. En die drukte is dan weer wel een belangrijke oorzaak voor de stagnering in het aantal dodelijke ongevallen. Meer ouderen op het fietspad betekent ook dat er meer mensen zijn die fysiek wat kwetsbaarder zijn. Van de overleden personen door een fietsongeluk, is ongeveer 60 procent 70 jaar of ouder.

Om die groeiende fietsdrukte beter te controleren, investeren provincies al sinds 2006 in onder meer de brede en ruime snelfietspaden, vooral bedoeld voor forenzen. Er lag al voor in totaal vijfhonderd kilometer aan snelfietspaden verspreid door het land, toen minister Van Veldhoven (Infrastructuur) eind 2018 meldde dat er mogelijk spoedig nog eens duizend kilometer bijkomt.

Autorijden is veiliger geworden

Bovendien staan er tegenwoordig meer objecten op fietspaden waarmee je in botsing kunt komen, zoals paaltjes om auto’s te weren, merkt Marco te Brömmelstroet, hoogleraar toekomst stedelijke mobiliteit in Amsterdam op. En doordat het autorijden zelf veiliger is geworden, gedragen automobilisten zich over het algemeen onveiliger, zegt hij. Door bijvoorbeeld harder te rijden of sneller afgeleid te worden. Dat heeft mogelijk weer nadelige gevolgen voor voetgangers en fietsers.

Overigens neemt het totale aantal dodelijke verkeersslachtoffers de laatste twee juist weer iets toe: ongeveer 10 procent hoger dan in de vijf jaren daarvoor. Toch is er geen sprake van een trendbreuk, stelt Te Brömmelstroet. De trend kent nou eenmaal golfbewegingen. “En je zag natuurlijk een toename van het app-gebruik achter het stuur, en meer Tesla’s en SUV’s op de weg, die veel dodelijker zijn. En misschien speelt lachgas ook wel een rol.”

Lees ook:

Aantal verkeersdoden minder gedaald dan gehoopt

In 2019 kwamen minder mensen om in het verkeer dan het jaar ervoor. Maar ondanks de daling van 2,5 procent, noemt SWOV-directeur Peter van der Knaap de nieuwste CBS-cijfers ‘slecht nieuws’.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden