Marengoproces

Nabil B. niet langer kroongetuige, omdat ‘OM faalt op ieder vlak’

Rechtbanktekening van Ridouan T. tijdens een zittingsdag van het Marengoproces, in de in een bunker gevestigde rechtbank. Beeld ANP
Rechtbanktekening van Ridouan T. tijdens een zittingsdag van het Marengoproces, in de in een bunker gevestigde rechtbank.Beeld ANP

Kroongetuige Nabil B. wil voorlopig niet meer meewerken in het liquidatieproces Marengo. Het is een nieuw hoofdstuk in de moeizame verhouding tussen het OM en de kroongetuige.

De stoel van kroongetuige Nabil B. (33) bleef woensdag leeg tijdens de zitting in de zwaarbeveiligde Bunker in Amsterdam. Al snel bleek waarom: de kroongetuige heeft de deal met het Openbaar Ministerie opgeschort. Hij wil voorlopig geen enkele medewerking meer verlenen tijdens het megaproces Marengo, waarin hij belastende verklaringen heeft afgelegd tegen de vermeende criminele organisatie van hoofdverdachte Ridouan T.

De advocaten van de kroongetuige zeiden woensdag dat het niet verantwoord is om verder te gaan nu het OM ‘faalt op ieder vlak’. Volgens zijn advocaten komt justitie stelselmatig afspraken niet na met betrekking tot veiligheidsmaatregelen voor B. en zijn familie. Zij menen dat justitie niet in staat is hun veiligheid te waarborgen.

Strafvermindering en bescherming

De deal met justitie draait om strafvermindering en bescherming voor Nabil B. De kroongetuige heeft bekend bij meerdere liquidaties betrokken te zijn. In ruil voor zijn belastende getuigenissen, die samen met ontsleutelde chatberichten het belangrijkste bewijs vormen tegen de criminele organisatie van sleutelfiguur T., heeft het OM hem 12 in plaats van 24 jaar celstraf beloofd.

Kroongetuige B. stond afgelopen weken tijdens de inhoudelijke behandeling meermaals oog in oog met T. en diens vermeende handlangers, die worden verdacht van zes moorden en een reeks pogingen daartoe.

“Hij heeft al verklaringen afgelegd die de rechter kan gebruiken, ook als hij ermee stopt”, duidt emeritus hoogleraar strafrecht Theo de Roos. Welke gevolgen het heeft voor de zaak als B. helemaal stopt met verklaren, is volgens De Roos nog niet duidelijk. “Het kan zijn dat hij nu al voldoende bewijs op tafel heeft gelegd voor een veroordeling, maar dat is nog moeilijk te overzien.”

Moeizame verhouding met justitie

Het opschorten van de deal is een nieuw hoofdstuk in de moeizame verhouding tussen de kroongetuige en het OM. Justitie maakte de deal begin 2018 bekend; amper een week later werd de broer van de kroongetuige in koelen bloede doodgeschoten. In september 2019 volgde de liquidatie van Nabils advocaat Derk Wiersum. Daarop concludeerde B. dat hij en zijn naasten niet voldoende worden beschermd. Politie en justitie moesten erkennen dat ze het gevaar voor de familie van de kroongetuige verkeerd hadden ingeschat.

Tijdlijn kroongetuige Nabil B.

23 maart 2018: Het OM maakt bekend een kroongetuigedeal te hebben gesloten met Nabil B. uit Utrecht.

29 maart 2018: De broer van kroongetuige Nabil B. wordt doodgeschoten in Amsterdam.

18 april 2019: Het OM voegt per ongeluk een foto van Nabil B. toe aan het strafdossier dat naar de advocaten van de liquidatieverdachten in het Marengo-proces is gegaan. Dat gebeurt in de loop van het proces nog drie keer.

18 september 2019: Derk Wiersum, advocaat van Nabil B., wordt doodgeschoten nabij zijn woning in de Amsterdamse wijk Buitenveldert.

18 mei 2020: Nabil B. weigert vragen te beantwoorden in het megaproces Marengo. Hij vindt dat hij wordt tegengewerkt door het OM. Een week eerder kreeg hij te horen dat hij zich niet mag laten bijstaan door een van zijn twee nieuwe adviseurs.

4 juni 2020: Misdaadjournalist Peter R. de Vries blijkt de nieuwe vertrouwensman te zijn van Nabil B. Het OM gaat niet akkoord, omdat De Vries geen advocaat is.

26 mei 2021: Nabil B. heeft de overeenkomst met het Openbaar Ministerie opgeschort en wil voorlopig geen enkele medewerking meer verlenen.

Het OM ging ook de fout in door meerdere keren per ongeluk foto’s van B. te verspreiden onder advocaten van alle verdachten in het Marengo-proces. Vorig jaar weigerde de kroongetuige vragen te beantwoorden tijdens het proces, omdat hij zei tegengewerkt te worden door het OM.

‘Moeilijk beheersbaar te houden’

Dat B. voorlopig weigert mee te werken, komt daarom niet uit de lucht vallen. “Dit zijn zulke tricky zaken, het is heel moeilijk om het beheersbaar te houden”, weet emeritus hoogleraar De Roos. “Het komt over als een onderhandelingstactiek van de kroongetuige. Hij wil hiermee meer afdwingen.” Volgens De Roos is moeilijk te zeggen of B. inderdaad een punt heeft als het gaat om slechte naleving van de deal en de beveiliging door het OM. “Het is voor de buitenwereld moeilijk te achterhalen, omdat we de details niet kennen.”

De Roos sluit niet uit dat Nabil B. uiteindelijk toch weer gaat meewerken. Het is immers niet de eerste keer dat er mot is tussen het OM en een kroongetuige. De Roos wijst op de deal met Peter la Serpe, kroongetuige in liquidatieproces Passage. “Die ging ook een tijdje dwarsliggen. Maar uiteindelijk zijn ze eruit gekomen. Dat kan hier ook.”

Lees ook:

Marengo-proces: ondanks stevige ondervragingen laat kroongetuige zich niet van de wijs brengen

Op dag twee van de inhoudelijke behandeling van het strafproces Marengo werd kroongetuige Nabil B. stevig aan de tand gevoeld.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden