Coronamaatregelen

Naast het OMT komt nu een Maatschappelijk Impact Team, onder leiding van Jolande Sap

Jolande Sap spreekt aan het begin van het partijcongres van GroenLinks in 2017. Ze is de beoogd voorzitter van het Maatschappelijk Impact Team.  Beeld anp
Jolande Sap spreekt aan het begin van het partijcongres van GroenLinks in 2017. Ze is de beoogd voorzitter van het Maatschappelijk Impact Team.Beeld anp

Om de belangen van de burger bij een opleving van de pandemie te bewaken komt er een Maatschappelijk Impact Team. Beoogd voorzitter is voormalig GroenLinks-kopstuk Jolande Sap.

Johan van Heerde

Voordat het kabinet weer een schoolsluiting, anderhalve meter of zelfs een lockdown afkondigt, komt er voortaan eerst een advies van een Maatschappelijk Impact Team (MIT). Dat wordt de sociaal-economische tegenhanger van het medische Outbreak Management Team (OMT). Het MIT wordt nu opgericht, blijkt uit de langetermijnvisie van de corona-aanpak die minister Ernst Kuipers (VWS) maandag presenteerde.

Het MIT moet de impact van het coronabeleid op de economie, kwetsbaren, jongeren en het mentaal welzijn in het algemeen in het vizier houden. Op die manier hoopt het kabinet permanente schade op sociaalmaatschappelijke of economische aspecten op de lange termijn te voorkomen, mocht het toch nodig zijn om vanwege een opvlammende epidemie in te grijpen om de zorg of de volksgezondheid te beschermen.

Het nieuwe adviesorgaan komt naast het bestaande OMT te staan, schrijft minister Kuipers. Beide teams krijgen van het kabinet hetzelfde voorstel en adviseren parallel aan elkaar voordat het kabinet een besluit neemt. Het advies wordt net als het OMT-advies gedeeld met de Tweede Kamer. Ook krijgt het MIT net als het OMT de ruimte om ongevraagd advies te geven.

Te lang onderbelicht

Het MIT is het antwoord van Kuipers op de kritiek dat in het OMT vooral medisch specialisten zitten die tijdens de coronagolven vooral oog hadden voor de ziekenhuizen en de epidemiologische situatie. Het kabinet had zich over meer zaken moeten laten adviseren dan alleen over de effecten van het virus op de acute zorg, oordeelde bijvoorbeeld de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) in een evaluatie van de crisis. Nu bleven signalen over maatschappelijke effecten als eenzaamheid te lang onderbelicht, aldus de OVV.

De beoogd voorzitter van het MIT is Jolande Sap. Zij is een oude bekende in Den Haag: ze was tussen 2010 en 2012 fractievoorzitter van GroenLinks in de Tweede Kamer en daarvoor ook al twee jaar Kamerlid. Ze moest in 2012 wijken nadat GroenLinks bij de verkiezingen zes zetels had verloren.

Veel mensen zullen Sap nog kennen van het stekkerdoosvoorval, toen ze met een stekker probeerde te illustreren dat Geert Wilders zo de stekker uit het kabinet kon trekken. Wilders zei daarop dat bij Sap de stekker er nooit in heeft gezeten. Na haar periode in de Tweede Kamer vervulde Sap verschillende functies bij maatschappelijke organisaties en bedrijven.

Als ‘kwartiermaker’ gaat Sap werken aan de samenstelling van het MIT, dat deze zomer moet zijn opgericht. Potentiële leden kunnen afkomstig zijn van instituten, zoals de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid of de Sociaal-Economische Raad, maar zullen op persoonlijke titel deelnemen als adviserende leden.

Kanttekening van het kabinet

In de toekomst wil het kabinet zich vooral baseren op sectorplannen, waaraan nu wordt gewerkt. De horeca, de cultuursector, het onderwijs en het bedrijfsleven is gevraagd om concrete maatregelen op papier te zetten voor het geval de epidemie toch weer opleeft. Op basis van die plannen leveren het OMT en het nieuwe MIT hun advies, maar het kabinet plaatst al wel een kanttekening. Als er sprake is van een zwart scenario (in de ziekenhuizen) ‘kunnen verdergaande maatregelen onvermijdelijk zijn.’

Wat zijn de coronaplannen van Kuipers?

Wat doet het kabinet verder om het land voor te bereiden op een nieuwe coronagolf? Kuipers noemt, naast het Maatschappelijke Impact Team, nog een aantal maatregelen. Zo wil hij in de wet regelen dat hij als minister de zorg opdrachten kan geven, bijvoorbeeld om patiënten eerlijker te verdelen. Zulke centrale sturing is er tot dusverre niet: Kuipers en zijn voorgangers konden de ziekenhuizen alleen vragen iets te regelen.

Kuipers houdt rekening met nieuwe vaccinatierondes voor de hele bevolking in de komende maanden. Het RIVM beoordeelt elke twee weken of dat nodig is. De GGD’en kunnen nu 300.000 vaccins per week zetten. Die capaciteit kan als het nodig is binnen zes weken omhoog naar 1,5 miljoen per week.

Om te voorkomen dat de ziekenhuizen dichtslibben, wil het kabinet dat ziekenhuizen overal in het land projecten overnemen die elders een succes waren. Dan gaat het bijvoorbeeld over het thuis behandelen van patiënten met zuurstof of een andere taakverdeling onder personeel, waarbij andere werknemers bijvoorbeeld taken overnemen van ic-verpleegkundigen. Covid-zorg moet de komende jaren onderdeel worden van de normale afspraken over geld tussen de ziekenhuizen en de verzekeraars. Het kabinet wil met hen regelen dat de ic-capaciteit voorlopig groter blijft dan die voor corona was.

Het onderwijs, de cultuur, de sport, het busvervoer, de contactberoepen (zoals de kapper) en de reisbranche hebben bij Kuipers sectorplannen ingediend, waarin staat welke maatregelen zij kunnen nemen bij een nieuwe golf. Daarin hebben ze het over gezondheidschecks vooraf, looproutes, kuch- en spatschermen en vaste zitplaatsen. Kuipers wil die met de sectoren verder uitwerken tot een ‘maatregelenladder’, met de stappen die per branche nodig zijn naarmate het aantal zieken toeneemt. Kuipers neemt die plannen als uitgangspunt, maar zal harder ingrijpen als dat nodig is.

Lees ook:

Mbo-studenten voelen zich miskend door politiek Den Haag

Mbo’ers in Nederland hebben het gevoel niet mee te tellen. Een grote, belangrijke groep van ruim een half miljoen jongeren dreigt gedemotiveerd te raken. Zo hadden de meeste mbo-studenten het gevoel dat de coronapersconferenties niet over hen gingen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden