Simone Schuls begroet de Siberische tijger Tsezar.

ReportageRoofdieropvang

Na verwaarlozing ontstressen leeuw Bobby en tijger Tzesar in Friesland

Simone Schuls begroet de Siberische tijger Tsezar.Beeld Sjaak Verboom

Getraumatiseerde roofdieren vinden een nieuw thuis in het Friese Nijeberkoop. Opvangcentrum Felida voor grote katachtigen wil er nieuwe verblijven bouwen. ‘Veel dieren weten niet wat gras is. Ze verdienen een tweede kans.’

Karin de Mik

“Ha jongen, ha kerel”, begroet Simone Schuls van opvangcentrum Felida de nieuwe bewoner. De Siberische tijger Tsezar (11) kwam ruim een week geleden over uit Oekraïne, waar hij in een hok van 10 vierkante meter huisde. Het imposante dier schuift zijn grote kop even tegen het hekwerk van zijn buitenkooi, als een grote kat die kopjes geeft. Dan produceert hij wat zachte geluidjes. “Een soort begroeting om contact te maken”, legt Schuls uit. “Het is goed hoor”, stelt ze hem gerust. Dan loopt hij weer rustig heen en weer. “Hij lag zelfs al even in zijn hangmat”, vertelt Schuls.

Tzesar zat jaren in een privéclub van een zakenman, waar hij als fokdier dienst deed. Begin dit jaar zagen dierenactivisten hem tussen zijn uitwerpselen wegkwijnen, uitgedroogd en ondervoed. Na een lange vermoeiende reis met veel papierwerk komt hij nu op adem in Friesland.

Neurologische en gedragsproblemen

Felida is een project van de internationale dierenorganisatie Vier Voeters en gespecialiseerd in de opvang en medische verzorging van getraumatiseerde grote katachtigen. In Friesland zitten, behalve Tzesar, leeuw Bobby (11), tijgerin Dehli (20) en zeven verwaarloosde Roemeense leeuwen tussen de 2 en 6 jaar oud. Ze werden in september gered uit handen van een man die ze onder meer inzette in muziekvideo’s en ze privé gebruikte voor vermaak.

Bobby kwam twee jaar geleden in slechte conditie uit een dierentuin in Albanië. In zijn boomhut heeft hij zich in het zonnetje neergevlijd. “Zie je zijn dunne staart?” wijst Schuls. “Daar heeft hij uit verveling aan gekloven.” Veel dieren hebben vergroeiingen en neurologische problemen, veroorzaakt door inteelt, slechte voeding en kleine behuizing. Ook kampen ze met gedragsproblemen.

In een Albanese dierentuin verveelde leeuw Bobby zich dusdanig dat hij aan zijn staart kauwde. Beeld Sjaak Verboom
In een Albanese dierentuin verveelde leeuw Bobby zich dusdanig dat hij aan zijn staart kauwde.Beeld Sjaak Verboom

Bij Felida krijgen ze intensieve medische zorg en trainingen om te ontstressen en stereotiep gedrag af te leren of te vermijden. “Als ze zich lekker voelen, zullen ze zich weer natuurlijker gaan gedragen”, weet Schuls. “Veel dieren weten bijvoorbeeld niet wat gras is, omdat ze altijd op betonnen vloeren hebben gestaan.” De mens heeft een zorgplicht naar hen, onderstreept ze. “Deze dieren verdienen een tweede kans.”

Dieren naar reservaat Zuid-Afrika

Zo dacht ook Arno van der Valk erover, die in 1993 de opvang onder de naam Pantera stichtte. De oud-beroepsmilitair trok zich het lot aan van bejaarde en overtollige circusdieren, die na gedane arbeid vaak een spuitje kregen. In Nijeberkoop kocht hij een oude paardenhouderij en ving er tientallen panters, leeuwen en tijgers op, en ook een ijsbeer, een ocelot van een Belgische drugsbaas en lynxen.

Ondanks een grote schare vrijwilligers groeide het werk hem op den duur boven het hoofd. In 2013 klopte hij voor hulp aan bij Vier Voeters, dat het centrum overnam. Schuls: “We hebben de dierenverblijven opgeknapt en vergroot. Vijftien dieren hebben we kunnen doorplaatsen naar ons reservaat in Zuid-Afrika. We hopen de vijf jonge leeuwen daar als groep een mooi nieuw leven te geven.” In Europa leven minimaal zeshonderd – en waarschijnlijk meer – tijgers en leeuwen in erbarmelijke omstandigheden. Vier Voeters zet veel reddingsacties op touw. “Te oude en zieke dieren blijven de rest van hun leven bij ons.”

In Felida kunnen de dieren ontstressen. Beeld Sjaak Verboom
In Felida kunnen de dieren ontstressen.Beeld Sjaak Verboom

‘Als je dieren helpt, help je de beschaving’

Volgend jaar zomer staat een grote verbouwing gepland. De droom is een nieuw centraal dierenverblijf met grotere buitenverblijven, omdat de huidige te klein en verouderd zijn. “We hebben dan ook meer ruimte voor waterpartijen en training.” Dieren die worden overgeplaatst krijgen namelijk ‘transporttraining’. Schuls: “Verdoven is niet goed voor hun nieren en als ze slapend worden vervoerd, kunnen ze verwondingen oplopen. Wakker worden in een kist geeft de dieren bovendien veel stress.”

Een andere wens is een nieuw kantoorgebouw met ruimtes voor de ontvangst van groepen en schoolklassen. “Voorlichting geven is zo belangrijk, zodat mensen weten wat ze dieren aandoen. Als je dieren helpt, help je onze beschaving ook vooruit.”

Lees ook:

Twee tijgers uit Aleppo arriveren in Friesland

Een bijzonder moment gisteravond bij het Felida Big Cat Centre in het Friese Nijeberkoop. Daar kwamen twee nieuwe bewoners aan: tijgers Soltan en Sayida uit Syrië.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden