Vrouwenquotum

Na jaren debatteren is het vrouwenquotum er opeens

Beeld Fadi Nadrous

‘Geen vrouw, dan ook geen man erin’, is het nieuwe adagium voor de raden van toezicht. Een vrijwillig streefcijfer van 30 procent vrouwen aan de top werkte niet, daarom wordt het nu verplicht.

Van enthousiasme roffelden Kamerleden op hun bankjes, direct na de stemming dinsdag over het verplichte vrouwenquotum voor het bedrijfsleven. Ook vanuit de regering klonk een juichkreet. “We schrijven geschiedenis”, liet minister Ingrid van Engelshoven (emancipatie) weten. “We doorbreken het old boys network en zetten een grote stap naar gelijkheid en diversiteit in de top van het bedrijfsleven”.

De euforie kan even niet op bij de voorstanders, over het verplichte vrouwenquotum dat Nederland krijgt. Na jaren van discussie volgt Nederland andere Europese landen die zo’n quotum al hebben, zoals Noorwegen, Spanje, Frankrijk en Italië. De 88 grote beursgenoteerde bedrijven moeten voortaan 30 procent vrouwen in de top hebben. Dat wil zeggen: in de raad van toezicht. ‘Geen vrouw, dan ook geen man erin’, wordt het nieuwe adagium. Voor de raden van bestuur, verantwoordelijk voor de dagelijkse leiding van een bedrijf, komt er nog geen verplichting.

CDA en D66 trokken de kar

Dat het opeens zover is, heeft meerdere redenen. Eén ervan is de ommezwaai van het CDA, dat een verplicht quotum jarenlang te ver vond gaan. Het CDA stemde dinsdag voor. En dat niet alleen: de CDA-fractie trok samen met de D66-fractie de kar, door in een motie aan de regering te vragen om het verplichte vrouwenquotum in te voeren. Doordat ook de SP zich aansloot, was er opeens een meerderheid. De linkse partijen en Denk waren al langer voorstander.

Voor het CDA telt vooral dat de sociale partners op een nieuwe stap aandringen. Werkgeversorganisatie VNO/NCW is sinds kort voor een verplicht quotum, nu het vrijwillige streefcijfer van 30 procent vrouwen aan de top niet heeft gewerkt. In 2013 kwam dat er, maar veel haalde het niet uit. Van de commissarissen (toezichthouders) is 18 procent vrouw, van de bestuurders (dagelijkse leiding) 12 procent.

Dat het opeens snel is gegaan met het vrouwenquotum, komt ook omdat coalitiepartij D66 achter de schermen veel energie stak in het aan boord krijgen van oppositiepartij SP. Die linkse partij legde vorige week een extra eis op tafel, die de zaak aanvankelijk flink compliceerde. Meer kansen voor topvrouwen? Dan ook voor ‘werkende vrouwen’, zoals SP-fractievoorzitter Lilian Marijnissen het noemde. “De vrouwen die in een winkel werken”.

Plan van aanpak voor gelijke kansen voor álle vrouwen op de arbeidsmarkt

Dat is gebeurd: ook de VVD stemde dinsdag mee met de bijna Kamerbrede oproep aan het kabinet om met een ‘plan van aanpak’ te komen voor gelijke kansen voor álle vrouwen op de arbeidsmarkt. Dat plan moet gaan over ruimer ouderschapsverlof, toegankelijke kinderopvang, minder ‘nul­urencontracten’, zodat vrouwen meer zekerheid krijgen over een inkomen. De VVD vindt een verplicht vrouwenquotum nog steeds ‘onbespreekbaar’, maar dit pact voor gelijke kansen kreeg direct steun.

Gelijke kansen voor vrouwen is sowieso een thema dat de laatste tijd leeft in de Tweede Kamer, meer dan eerder. De viering van honderd jaar vrouwenkiesrecht heeft ertoe geleid dat het onderwerp vaker aangehaald wordt. Bij diverse partijen speelt de interne discussie of de nieuwe lijsttrekker een vrouw moet zijn.

Minister Van Engelshoven maakt binnenkort bekend wanneer en hoe het verplichte vrouwenquotum wordt ingevoerd. Zij zei eerder al dat ze “snel aan de slag wil”. Enige druk zit al op de ketel. De huidige, vrijwillige afspraak over 30 procent vrouwen in de top van bedrijven loopt eind deze maand af. Sowieso moest het kabinet een knoop doorhakken over een vervolg. Alleen heeft nu de Tweede Kamer vast het initiatief genomen.

Lees ook: 

Gebrek aan gelijke kansen is vaak geen onwil van bedrijven

Parlementariër Lenny Geluk-Poortvliet (CDA), met 76 jaar het oudste lid van de Tweede Kamer, had een cruciale rol bij de invoering van een verplicht vrouwenquotum.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden