Illegale handel

Na een jaar van stilstand gaat de NVWA controleren op illegale puppyhandel, maar is dat genoeg?

Protest van dierenrechtenorganisatie House of Animals tegen illegale puppyhandel op Marktplaats, afgelopen april. De lege mandjes staan voor overleden puppy's. Beeld Joris van Gennip
Protest van dierenrechtenorganisatie House of Animals tegen illegale puppyhandel op Marktplaats, afgelopen april. De lege mandjes staan voor overleden puppy's.Beeld Joris van Gennip

Per 1 november moeten alle pups in de EU beschikken over een EU-paspoort. De NVWA gaat handhaven, maar de Partij voor de Dieren en dierenwelzijnsorganisatie House of Animals verwachten er weinig van.

De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) gaat meer controles uitvoeren op illegale hondenhandel. Alle puppy’s in de EU moeten vanaf 1 november een dierenpaspoort krijgen, en daar zal ook op worden gehandhaafd, zegt de NVWA. “Dat doen we samen met de Dierenpolitie en de Landelijke Inspectiedienst Dierenbescherming.”

Er is ook wel aanleiding toe om meer controles uit te voeren op honden: in coronajaar 2020 is de hondenhandel uit het buitenland volgens de NVWA met zeker 10.000 honden toegenomen. De meldingen en klachten over dierenleed groeiden ook. De NVWA heeft afgelopen jaar, volgens een woordvoerder, “vanwege coronamaatregelen als de anderhalve meter en andere prioriteiten”, bij fokkers en in huiselijke situaties geen enkele inspectie uitgevoerd.

Europarlementariër Anja Hazekamp van de Partij voor de Dieren vindt het “te gek voor woorden” dat de afgelopen jaren niet is opgetreden. De aangekondigde inspecties zijn volgens haar ‘beter dan niets’. “Nu het EU-dierenpaspoort per 1 november in de hele EU moet worden gebruikt, kan de NVWA zich ook niet meer verschuilen: het moet hier wel op gaan handhaven.”

Een Sint-Bernard puppy.  Beeld EPA
Een Sint-Bernard puppy.Beeld EPA

Niet genoeg inspecteurs

Het paspoort alleen is volgens Hazekamp niet genoeg om illegale hondenfok tegen te gaan. “Vanuit Oost- Europa rijd je zo met je vrachtwagen vol honden naar Nederland, je wordt nergens gecontroleerd. En zo’n paspoort is ook nog eens heel fraudegevoelig. Wil het iets verbeteren voor het dierenwelzijn, dan moeten er voldoende inspecteurs zijn. En daar ontbreekt het aan.”

Ook Karen Soeters, oprichter van dierenwelzijnsorganisatie House of Animals, vreest daarvoor. “Er hoeft maar één dierenarts zijn in Nederland die meewerkt aan de illegale handel, en die zijn er. Zij geven de paspoorten met valse informatie uit.”

De NVWA erkent dat de handhavers niet overal aanwezig kunnen zijn. “Het belangrijkste is dat hondenkopers altijd om de chip, de registratieformulieren en het paspoort van de hond vragen.” Maar Hazekamp vindt dat de NVWA zo de verantwoordelijkheid wel heel gemakkelijk op de burger afwentelt. “Het probleem met de puppyhandel is daarvoor te groot.”

Dertig verschillende accounts

Volgens House of Animals komen er jaarlijks zo’n 80.000 honden uit Oost-Europese ‘puppyfabrieken’. Soeters durft te zeggen dat het er meer zijn: “Er wordt absoluut niet gecontroleerd, dus je weet het. Bij de grote handelaren komen per week tussen de 80 en 120 puppy's binnen. Of ze lichamelijke problemen hebben, niet ingeënt zijn of te vroeg bij hun moeder worden weggehaald, dat maakt een Oost-Europese fokker helemaal niets uit.”

In de illegale handel speelt Marktplaats vervolgens een belangrijke rol. Volgens de organisatie zijn sommige broodfokkers met wel 30 verschillende accounts actief op het platform. “Het lijkt dan of de nestjes bij een professionele particulier vandaan komen, terwijl de honden in werkelijkheid uit het buitenland komen.” House of Animals deed aangifte tegen Marktplaats en voerde in april nog actie voor het hoofdkantoor. “Marktplaats draagt bij aan een criminele operatie,” vindt Soeters.

De NVWA is duidelijk positiever over het platform, dat maatregelen heeft getroffen om de herkomst van een hond inzichtelijk te maken. Omdat er voor de advertenties inmiddels moet worden betaald, is de verkoper makkelijker op te sporen. Ook moet worden aangevinkt of de honden beschikken over een paspoort, registratie of chip. Een woordvoerder van de NVWA: “Marktplaats doet het heel goed”. Volgens Soeters van House of Animals zijn deze paspoorten of vaccinatiebewijzen vaak vervalst, en zijn pups vaak jonger dan op het paspoort en helemaal niet of niet helemaal ingeënt.

“Bij twijfel of advertenties aan wet- en regelgeving voldoen, vragen we advies aan de NVWA”, laat Marktplaats weten. “Als zij een advertentie als onrechtmatig bestempelen, wordt deze direct verwijderd. Gebruikers die de regels overtreden, kunnen worden geblokkeerd. Helaas is er een kleine groep gebruikers die probeert misbruik te maken van het platform. Dit heeft onze nadrukkelijke aandacht. Marktplaats doet er alles aan om dit te voorkomen.”

De maltezer van Hülya Sen komt van een illegale fokker: ‘Ik zie de dierenarts vaker dan mijn eigen vrienden’

Hülya Sen heeft een hond van een illegale handelaar, met alle gevolgen van dien. In een jaar spendeerde ze al meer dan 3000 euro aan de gezondheidsproblemen van ‘haar kindje’. De Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) gaat meer controles uitvoeren op illegale hondenhandel.

Het moest zo’n klein wit ‘dingetje’ zijn, met van die zwarte kraaloogjes die je aankijken vanaf je schoot. Met zo’n zachte vacht, die je dan moet borstelen. Dat is precies wat Hülya Sen (39) wilde. Haar hondje Ayaz, een maltezer, werd haar een jaar geleden cadeau gedaan door haar moeder, bij wie ze inwoont. “‘Hier is je kindje’, zei mijn moeder. Hier had ik 39 jaar op zitten wachten.”

Ze had Ayaz nog maar een paar dagen en hij begon kuren te vertonen: braken, diarree, blaas- en oorontsteking en jeuk. Na een bezoek aan de dierenarts ging Sen niet alleen naar huis met een dure antibioticakuur, ook had ze het nieuws op zak dat haar hond vier tot acht weken jonger was dan op het paspoort stond. Daar stond ook dat hij in Hongarije was geboren. Sen: “Het voelde meteen niet goed. Ik vroeg mijn moeder en de buren die haar hadden geholpen met de verrassing waar ze Ayaz vandaan hadden. Toen ze vertelden over een industrieterrein, een soort opslagruimte en een contante betaling wist ik: dit is foute boel.”

‘Langer dan vijf minuten wandelen zit er niet in’

De Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) gaat meer controles uitvoeren op illegale hondenhandel. Maar voor eigenaren zoals Sen is dat te laat. Zij en Ayaz zijn nu bijna een jaar verder. “Ik zie de dierenarts vaker dan mijn eigen vrienden,” verzucht ze. Ze is ondertussen meer dan 3000 euro kwijt aan de chronische gezondheidsproblemen van Ayaz. Aan een goede cursus voor zijn gedragsproblemen (moeilijk eten, agressief blaffen naar andere honden, niet willen lopen, bijten, ook in de kuiten van Sen) is ze nog niet toegekomen.

“Dit is een nachtmerrie,” zegt Sen. Eind deze maand staat er een longscan op de planning, want langer dan vijf minuten wandelen zit er voor Ayaz niet in, dan hijgt hij alsof hij een marathon heeft gerend. “Ik geef geld uit dat ik niet heb. Een ander had hem al lang naar een asiel gebracht. Mijn moeder voelt zich zo schuldig. En allemaal omdat hij uit de illegale fokkerij komt.” Of ze hem ooit weg zal doen? “Over mijn lijk. Hij hoeft me alleen maar aan te kijken, ik hou zoveel van hem,” aldus Sen. “Behalve als hij alleen maar lijdt door zijn kwalen, dan moet ik een heel moeilijk besluit nemen.”

Lees ook:

De puppy’s zijn niet aan te slepen, en dat heeft een keerzijde

Nu iedereen veel thuis is, neemt vooral de vraag naar honden explosief toe. Dat merken ze bij de rasverenigingen en in de asiels. Op Marktplaats is een soort wildwest aan de gang. En de prijzen lopen op.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden