Openbaar vervoer

Na anderhalf jaar vertraging gaat de Utrechtse Uithoflijn nu eindelijk rijden

Beeld Werry Crone

Na anderhalf jaar vertraging en een rekening van 84 miljoen euro rijdt eindelijk de Uithoflijn. Intussen smeden bestuurders alweer plannen voor een nieuwe ov-ring om Utrecht heen.

"Is-ie nu al kapot?", grapt een man die in het tramstoeltje achter Jonathan Davy en zijn zoontje Jasper zit. Tram 22 is net abrupt gestopt na een rit van een metertje op het perron. De passagiers grinniken. Net als vader en zoon Davy zijn de meesten zaterdag gekomen om een gratis ritje te maken op de feestelijke openingsdag van de Uithoflijn.

Een uur eerder is het perron onthuld met vuurwerk en een Caribische brassband. In de toespraak van verkeerswethouder Lot van Hooijdonk (GroenLinks) was de opluchting bijna tastbaar. Want de tram die vanaf maandag officieel volgens dienstregeling rijdt, heeft een verleden vol vertragingen en extra rekeningen.

Patatgoot

"Kijk we vertrekken", zegt Davy tegen zijn vierjarige zoontje dat zwaaiend op zijn stoeltje zit. En zo rijdt het tramtoestel weg van Utrecht Centraal, door het stationsgebied waar de tegenslag begon. Al in 2017 moesten de bestuurders van provincie en gemeente Utrecht hun burgers inlichting dat de geplande startdatum van 8 juli 2018 "niet langer reëel" was.

Beeld Werry Crone

Een van de belangrijkste obstakels in het stationsgebied bleek de traverse tussen de Jaarbeurs en de binnenstad - in de volksmond de patatgoot. De fundatie van die traverse liep dwars door het geplande tracé van de Uithoflijn, en dus moet de patatgoot eerst gesloopt worden voordat de tramlijn er kon komen. Maar in de wirwar van bouwprojecten rond het station kon slopen niet zomaar. Eerst moest de wand van de geplande fietsenstalling onder de traverse worden afgebouwd.

De uitstel in het stationsgebied leidde onvermijdelijk tot een hogere rekening voor de provincie en gemeente. De factuur van de aannemer viel hoger uit en bovendien moesten er langer bussen rijden tussen Utrecht Centraal en de universiteitscampus. Totale extra kosten door het oponthoud op de eerste kilometer: 84 miljoen euro.

Beeld Werry Crone

Geteisterd door storingen

Davy en zijn zoontje rijden binnen een paar minuten de peperdure kilometer uit. De feesttram glijdt verder over een traject dat geen cent meer heeft gekost dan begroot. Toch was de bouw ook hier niet zorgeloos. In de testperiode werden de trams geteisterd door storingen. Met name de slagbomen op de kruising met de Koningsweg werden regelmatig ontregeld. Mede hierdoor moest de projectorganisatie twee weken voor de geplande opening in juli opnieuw melden dat de tram pas maanden later zou gaan rijden.

Barrita Glas merkt niets van de vroegere problemen als de tram de Koningsweg kruist. Door het beregende raam ziet ze auto's netjes wachten voor de gesloten slagbomen. De Utrechtse verwacht niet dat ze de lijn vaak gaat gebruiken. "Maar vandaag was ik toch in de stad. Dus ik dacht laat ik een leuk ritje heen en weer maken", zegt ze terwijl de tram inmiddels het gebied het bereikt dat hem het hardst nodig heeft: de universiteitscampus.

Beeld Louman & Friso

Bussen achter de hand

Op de campus rijdt de gele tram langs laboratoria van het ziekenhuis en de universiteit. Ook hier ondervond de tramlijn tegenslag. Lekstroom van de langsrijdende tram bleek de apparatuur van een laboratorium op de campus te kunnen beïnvloeden. Dit is een van de elf aandachtspunten die nog openstaan nu lijn 22 gaat rijden. Omdat nog niet alle problemen volledig zijn verholpen rijden er in het begin maar tien trams per uur in plaats van zestien. Daarnaast houdt het ov-bedrijf voorlopig elf bussen achter de hand voor het geval een tram stil komt staan bij een storing, zoals donderdag nog gebeurde tijdens een proefrit.

De bussen zijn tijdens de feestelijke opening niet nodig. Precies op tijd remt de tram bij eindhalte P+R Utrecht Science Park. Barrita Glas blijft zitten om weer terug naar Utrecht Centraal te rijden. "De rit voelde eigenlijk heel normaal", zegt ze glimlachend. En dat is misschien wel het grootste compliment dat de Uithoflijn kan krijgen na alle commotie.

Toekomstdromen

De Uithoflijn was nog niet af of er werden alweer nieuwe ov-plannen gesmeed in de snelst groeiende stad van Nederland. Het aantal reizigers op Utrecht Centraal groeit van 88 miljoen per jaar in 2019 naar 100 miljoen in 2030. Daarnaast reizen elke dag 77 duizend mensen van en naar Utrecht Science Park.

En dus biedt de Uithoflijn alleen tijdelijk verlichting. Het eerste deel van een nieuwe ov-ring rond de stad moet uitkomst bieden vanaf 2030. Er komt dan een nieuw intercitystation aan de zuidkant van de stad en een extra tram- of snelbusverbinding tussen de universiteitscampus en Leidsche Rijn.

Naast al die plannen is er nog ruimte voor toekomstdromen. Over het doortrekken van de Uithoflijn naar Zeist wordt al langer gefantaseerd. En toen de uitwerking van de nieuwe ov-ring in november werd gepresenteerd, opperde gedeputeerde Arne Schaddelee (ChristenUnie) om de tram in de toekomst zelfs tot Amersfoort te laten rijden.

Lees ook:

Uithoflijn-tram rijdt leeg langs een bomvolle bus

Ook dit collegejaar proppen studenten zich in een overvolle bus omdat de Uithoflijn nog niet klaar is.

Verdwenen miljoenen en nog steeds geen tram. Wat ging er mis met de Utrechtse Uithoflijn?

Naar de Uithoflijn werd in Utrecht reikhalzend uitgekeken. Die voorpret is inmiddels verdronken in een beerput.

Utrecht doet aangifte wegens lekken over de Uithoflijn

De Gedeputeerde Staten van Utrecht doen aangifte van schenden van geheimhouding over de aanleg van de Uithoflijn. Aanleiding zijn vertrouwelijke rapporten over het geplaagde infrastructuurproject die zouden zijn gelekt naar de pers.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden