Vrouwelijke militairen

Na aanhoudende zorgen over de machocultuur, is de tijd rijp voor een vrouwenquotum bij Defensie

Nederlandse militairen vertrekken van vliegbasis Eindhoven naar Litouwen. Ze maken deel uit van een Navo-missie in de Baltische staten en Polen.  Beeld ANP
Nederlandse militairen vertrekken van vliegbasis Eindhoven naar Litouwen. Ze maken deel uit van een Navo-missie in de Baltische staten en Polen.Beeld ANP

Al jaren probeert het ministerie van defensie meer vrouwen te interesseren voor een carrière bij de krijgsmacht, tot nu toe zonder succes. Daarom wordt nu gedacht aan een quotum.

Het ministerie van defensie wil het aantal vrouwen binnen de krijgsmacht opkrikken door middel van een vrouwenquotum. Ondanks inspanningen op het gebied van werving nam het aantal vrouwelijke militairen bij de Nederlandse krijgsmacht de afgelopen jaren nauwelijks toe. Daarom wordt nu gesproken over streefcijfers en ‘voorkeursbeleid’, bevestigt woordvoerder Klaas Meijer van Defensie na berichtgeving in NRC.

Wat dat voorkeursbeleid exact zal inhouden kan het ministerie nog niet zegen. “We zijn nog druk bezig te kijken hoe we dit praktisch gaan invullen”, aldus Meijer. Exacte percentages en termijnen zijn volgens hem dan ook voorlopig nog niet te geven.

Ook is nog niet duidelijk of eenheden erop zullen worden afgerekend als zij de streefcijfers niet behalen. Meijer: “Het woord ‘quotum’ suggereert dat er sprake is van dwang, maar we weten nog helemaal niet in welke mate dat het geval zal zijn”.

Ten minste 30 procent vrouwen

Het is niet voor het eerst dat op het ministerie wordt gesproken over manieren om het aantal vrouwen binnen de krijgsmacht te verhogen. Al jaren wil defensie toe naar een leger met tenminste 30 procent vrouwen.

Met onder meer stoere filmpjes, een podcastserie en voorlichtingsavonden speciaal voor jonge meiden, wordt sinds 2016 actief geprobeerd meer vrouwen te interesseren voor een carrière bij Defensie. Het heeft tot nu toe maar weinig geholpen. Het aantal vrouwelijke militairen steeg de afgelopen jaren met ongeveer een half procent per jaar, tot ongeveer 11 procent in 2020.

Het is opvallend dat nu wordt gesproken over vergaande maatregelen als een quotum. Toen Lilianne Ploumen (PvdA) in 2018 in de Tweede Kamer pleitte voor “straffere maatregelen” om het aantal vrouwen bij de krijgsmacht te verhogen, werden haar plannen immers nog van de hand gewezen door toenmalig staatssecretaris Barbara Visser (VVD). Volgens haar kon een streefcijfer ook verkeerd uitpakken, en was vooral meer voorlichting nodig om ervoor te zorgen dat vrouwen een beter beeld krijgen van wat werken bij Defensie inhoudt.

Aanhoudende zorgen over sociale veiligheid

Dat de tijd nu wél rijp lijkt voor een discussie over een voorkeursbehandeling, komt niet alleen door de achterblijvende aantallen. Ook de aanhoudende zorgen over de sociale veiligheid bij Defensie spelen mee. Hoewel het ministerie ook daar de afgelopen jaren actief mee bezig is geweest, lijkt er nog steeds sprake van een machocultuur waar vrouwen en andere minderheden zich niet altijd thuis voelen.

Deze zomer spraken twee hoge vrouwelijke militairen zich bij hun afscheid van de krijgsmacht in NRC uit over het seksisme en grensoverschrijdend gedrag waar ze tijdens hun carrière mee te maken kregen. Ook publiceerde een student van de Koninklijke Militaire Academie (KMA) in Breda een scriptie over de voor vrouwen soms zeer onveilige cultuur op die opleiding.

Een inclusievere cultuur komt er alleen als de defensieorganisatie diverser wordt, denkt het ministerie. De plannen voor een vrouwenquotum maken dan ook deel uit van een groter actieplan op het gebied van diversiteit en inclusie, dat naar verwachting in oktober wordt vastgesteld door het ministerie.

Lees ook:

Wie bij de krijgsmacht gepest wordt, kan beter zijn mond houden

Wie binnen de krijgsmacht slachtoffer wordt van grensoverschrijdend gedrag, zoals pesten of intimidatie, doet er vaak verstandig aan zijn mond te houden, concludeert een commissie onder leiding van hoogleraar psychologie Ellen Giebels.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden