Gemeentewet

Mocht commissaris van de Koning Berends waarnemend burgemeester Klein van Scherpenzeel ontslaan? Dat is nu aan de rechter

De commissaris van de Koning John Berends in gesprek met kinderen in de Koepelgevangenis in Arnhem voor het Nationaal Kinder Vrijheidsontbijt op 5 mei. Beeld ANP
De commissaris van de Koning John Berends in gesprek met kinderen in de Koepelgevangenis in Arnhem voor het Nationaal Kinder Vrijheidsontbijt op 5 mei.Beeld ANP

De Gelderse commissaris van de Koning ontsloeg Eppie Klein als waarnemend burgemeester van Scherpenzeel. Klein vocht zijn ontslag aan bij de rechter.

Judith Harmsen

Mag een commissaris van de Koning zomaar een waarnemend burgemeester de laan uit sturen? Over die vraag ging het donderdag in de rechtbank in Arnhem, waar voormalig waarnemend burgemeester Eppie Klein zijn ontslag aanvocht.

Klein werd begin oktober uit zijn functie gezet door de commissaris van de Koning van Gelderland, John Berends, omdat hij niet integer zou hebben gehandeld. Het ontslag van de SGP-burgemeester volgde op een conflict tussen de Gedeputeerde Staten van de provincie Gelderland en de gemeente Scherpenzeel over plannen voor een fusie tussen Scherpenzeel en Barneveld.

De provincie was groot voorstander van zo’n samenvoeging, maar stuitte op fel verzet vanuit Scherpenzeel. Een meerderheid in die gemeente vindt dat het dorp, met zo’n 10.000 inwoners, prima zelfstandig kan blijven. Begin oktober kreeg Scherpenzeel gelijk van de minister van binnenlandse zaken. Kajsa Ollongren zette een definitieve streep door de fusie. Er was volgens haar te weinig draagvlak voor.

Rancune

Dezelfde dag nog zette de commissaris van de Koning, het gezicht van de provincie, waarnemend burgemeester Eppie Klein uit zijn functie. Vanwege de timing ontstond in Scherpenzeel het beeld dat Berends dat deed vanuit rancune.

Dat laatste heeft hij altijd ontkend. Ook donderdag voor de rechter herhaalde Berends dat Klein werd ontslagen vanwege zijn bestuurlijk functioneren. Toch speelde de herindeling een rol. Berends vond dat Klein te zeer partij koos in de kwestie, terwijl hij als burgemeester een verbinder had moeten zijn.

Discussie over bevoegdheid

Klein vindt die beschuldiging ongegrond. Bovendien heeft Berends volgens Kleins advocaten helemaal niet de bevoegdheid om een waarnemend burgemeester uit zijn functie te zetten. In de Gemeentewet staat weliswaar dat de commissaris van de Koning een waarnemer kan aanwijzen, maar er staat niet dat hij die ook weer kan ontslaan. Een door de kroon benoemde burgemeester kan immers ook niet door de commissaris van de Koning de laan uit worden gestuurd.

Klein, die zelf niet bij de zitting kon zijn omdat hij corona heeft, hoort volgende week van de rechter of hij mag terugkeren in zijn functie. Toch zal een definitief antwoord op de onderliggende vraag of ontslag door de commissaris van de Koning überhaupt mag nog even op zich laten wachten. Omdat Klein een spoedprocedure aanspande, geldt de uitspraak van de rechter alleen totdat de uitgebreidere zogenoemde bodemprocedure is doorlopen. Ook als Klein gelijk krijgt, zal een andere rechter dus op een later moment nog uitgebreider naar de zaak kijken.

Lees ook:

Worden lokale partijen bewust buitengesloten bij coalitievorming? Soms wel, zo blijkt uit onderzoek

Lokale partijen die de grootste worden bij de gemeenteraadsverkiezingen worden soms buitengesloten van coalitieonderhandeling. Ruzies en verstoorde politieke verhoudingen spelen daarbij de grootste rol.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden