Afstand en adoptie

Ministerie springt slordig om met gevoelige informatie over adoptie

Beeld Studio Vonq

De verhalen van ouders, kinderen en andere betrokken die zich hebben gemeld bij het ‘Aanmeldpunt afstand en adoptie’ zijn niet goed beveiligd opgeslagen bij het ministerie van veiligheid en justitie. Er is sprake van een datalek en honderden gespreksverslagen zullen vernietigd worden. 

Er is een melding gedaan bij de Autoriteit Persoonsgegevens. Dat blijkt uit antwoorden op Kamervragen van D66-Kamerlid Vera Bergkamp. 

“Gênant”, oordeelt Bergkamp over de gang van zaken. “Ik snap werkelijk niet hoe een onderzoek dat zo gevoelig ligt, op zo’n manier vorm kan krijgen. Als ik lees dat er gespreksverslagen op het ministerie circuleren - het ministerie dat nota bene verantwoordelijk is voor privacy - en dat er een enorme inhaalslag gemaakt moet worden nu verslagen opnieuw moeten worden voorgelegd aan mensen die zijn geïnterviewd, vraag ik me echt af: hoe kon dit zo onzorgvuldig gaan?”

Op dit moment doet het Verwey-Jonker Instituut onderzoek naar afstand en adoptie tussen 1956 en 1984. In die periode stonden duizenden vrouwen hun kind af, vaak onder grote druk. Sommigen zeggen nu, decennia later, te zijn gedwongen. Het Aanmeldpunt afstand en adoptie werd bij de start van het onderzoek geopend, om iedereen de gelegenheid te geven zijn verhaal te doen. Inmiddels hebben ruim 670 mensen dat aanmeldpunt gebeld. 

Uit de antwoorden op Kamervragen blijkt dat de verslagen van de gesprekken die bij het meldpunt zijn gevoerd niet alleen - geanonimiseerd - zijn verzonden naar de onderzoekers van het Verwey-Jonker Instituut, maar ook naar het ministerie. Dat gaat nu alle verslagen vernietigen. Of die documenten nog wel bij het Verwey-Jonker Instituut (VJI) liggen, is niet duidelijk. In zijn antwoorden schrijft minister Sander Dekker: “Tot op heden bewaart VJI alleen de gespreksverslagen van de aanmelders die zijn geselecteerd voor een diepte-interview. Het VJI zal vanaf nu alle gespreksverslagen van de aanmeldingen en de verslagen van de diepte-interviews op een beveiligde manier bewaren tot de afronding van het onderzoek.”

Fouten in de gespreksverslagen

Verder blijken er fouten te staan in gespreksverslagen. Zoals in die van afstandsmoeder Trudy Scheele-Gertsen, die haar gespreksverslag opvroeg nadat ze gebeld had met het meldpunt.

“In dat verslag las ik dat ik licht verstandelijk beperkt was. Dat is niet zo, erg kwetsend om te lezen.” In de rest van de tekst stonden ook veel fouten. “Mijn kind zou contact hebben gehad met zijn biologische vader. Dat kan helemaal niet. Er stond ook dat ik afstand had gedaan omdat mijn verkering uitging, wat écht niet zo is.” De medewerkers van het meldpunt hebben volgens haar ‘totaal niet geluisterd’.

De gegevens zouden geanonimiseerd naar het Verwey-Jonker instituut gaan. Maar bij Trudy stond een link naar een artikel in Trouw met haar naam in de kop. “Het is niet alleen kwetsend, maar dit kan je leven kapot maken als die gegevens niet privé blijven.”

Verantwoordelijk minister Sander Dekker belooft dat iedereen die tot nu toe het aanmeldpunt heeft gebeld, het gespreksverslag krijgt toegestuurd om eventueel te corrigeren. Dat gebeurde tot nog toe niet. Bergkamp wil weten wat de waarde van het lopende onderzoek nu is. “Ik wil de minister hierover ter verantwoording roepen. Er zijn dingen gebeurd die echt niet kunnen. Dat doet ook wat met het vertrouwen van de mensen om wie het gaat. Daar wil ik hem wel over aan de tand voelen.”

Trouw en Omroep Gelderland deden de afgelopen maanden ook onderzoek naar afstand en adoptie. De resultaten van dat onderzoek verschijnen vanaf  zaterdag in de krant en bij de omroep. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden