Stikstofbeleid

Minister Schouten en provincies schuiven stikstofpijnpunten voor zich uit

Koeien in een weiland bij Zuiderwoude. Rundvee is de voornaamste bron van stikstofuitstoot in Nederland. Beeld Hollandse Hoogte

Het kabinet en de provincies hebben de rijen gesloten. Maar besluiten over de veehouderij komen later.

Het kabinet en de provincies zijn het op ‘hoofdlijnen’ eens over stikstofmaatregelen voor de veehouderij. ‘Het doel is de natuur te helpen en perspectief te bieden aan ondernemers die hun bedrijf willen uitbreiden’, stelden zij gisteravond.

Overleg was nodig, omdat de provincies strengere maatregelen wilden nemen tegen de uitstoot van stikstof dan de minister wilde. Het leidde tot woede bij boeren, die bij provinciehuizen protesteerden. In Groningen werd met een tractor de deur van het provinciehuis opengeduwd en een hekwerk omvergereden. 

Uitkoop van boeren speelt cruciale rol

Het geschil tussen de minister en de provincies, die het stikstofbeleid moeten uitvoeren, draait vooral om de uitkoop van boeren die willen stoppen: moeten zij een vergoeding krijgen voor het aantal dieren dat er in hun stal past (standpunt minister) of voor het – mogelijk lagere – aantal dat zij daadwerkelijk hadden op het moment van stoppen, zoals de provincies wilden? Het laatste scenario betekent volgens de boeren ‘diefstal’ van productierechten die zij weliswaar niet benutten maar die wel geld waard zijn. Over dit cruciale punt meldt de verklaring dat het kabinet er ‘later’ een besluit over zal nemen. Ook over de inhoud van andere langetermijnmaatregelen doen de minister en de provincies nog geen uitspraken.

Eerder deze maand presenteerde de regering maatregelen om op korte termijn stikstof te reduceren, en daarmee de bouw van wegen en woningen weer mogelijk te maken. Een mogelijke maatregel voor de veehouderij is een aanpassing van het veevoer. De Tweede Kamer debatteert komende week over een spoedwet om deze maatregelen in te voeren.

Een deel van het probleem lijkt zich ondertussen vanzelf op te lossen. De stikstofuitstoot van de Nederlandse veestapel neemt af, meldde het Centraal Bureau voor de Statistiek gisteren. Dat komt doordat het aantal koeien, stieren en kalveren in 2019 met 3 procent is gedaald als gevolg van de gedwongen slacht van melkkoeien. Daar werd in 2016 toe besloten toen bleek dat de mest van Nederlandse koeien te veel fosfaat bevat. Koeien zijn binnen de landbouw tevens de grootste bron van stikstof, maar minister Schouten wil geen gedwongen inkrimping van de veestapel om stikstof te reduceren.

Lees ook:

Hoogleraar Elsbeth Stassen: ‘Onze dieren in de veehouderij zitten aan hun grens’

Waarom horen we in de huidige stikstofcrisis alarmerende verhalen over de toekomst van boerenbedrijven maar niets over wat nu goed zou zijn voor koeien of varkens? Omdat de behoeftes van het dier uit beeld geraakt zijn, zegt scheidend hoogleraar Elsbeth Stassen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden