Pensioenen

Minister Koolmees en vakbonden morrelen aan pensioenakkoord

Minister Wouter Koolmees (sociale zaken en werkgelegenheid, D66) na afloop van de wekelijkse ministerraad. Beeld ANP

De rekenrente staat ter discussie. Minister Kool­mees en de vakbonden overwegen het pensioen­akkoord open te breken. 

Minister Wouter Koolmees van ­sociale zaken praat met de vak­bonden en werkgeversorganisaties over een belangrijke wijziging van het pensioenakkoord. Het kabinet wilde tot voor kort niet tornen ­aan de ­rekenrente, een norm om ervoor te zorgen dat er voldoende geld in kas blijft voor toekomstige generaties. Die staat nu toch ter discussie. ­

De onderhandelaars lijken op zoek naar een andere graadmeter om geld voor jongere werknemers veilig te stellen.

Het ministerie van sociale zaken bevestigt dat er wordt gesproken over de rekenrente. Volgens een woordvoerder zijn er ‘technische verkenningen in diverse denkrichtingen’. De vakbonden FNV en CNV willen geen commentaar geven.

Het kabinet sloot in juni vorig jaar een pensioenakkoord met vakbonden en werkgevers. Daarin staan afspraken over een nieuw pensioenstelsel. Bij de uitwerking daarvan constateren alle partijen nu dat het toch anders moet, en het loslaten van de rekenrente is één van de mogelijkheden.

Ter discussie staat ook hoe stevig pensioenaanspraken van werknemers moeten zijn. Koolmees staat onder druk om snel resultaten te boeken. Hij heeft de Tweede Kamer beloofd dat nog voor de zomer duidelijk wordt hoe de hoofdlijnen van een nieuw stelsel eruit zien.

Gegarandeerde uitkeringen

Pensioenfondsen werken op papier nog met gegarandeerde uitkeringen. Maar in de praktijk kunnen ze dat niet waarmaken. Door de lage rekenrente moeten zij veel geld in kas houden om ook in de toekomst pensioenen te kunnen uitkeren, en dat leidt voortdurend tot de dreiging om de pensioenen te korten. Daarom werd in het pensioenakkoord al afgesproken om de pensioenaanspraken afhankelijk te maken van de groei van de economie. Uitkeringen kunnen dan stijgen, maar ook dalen. Er was ook afgesproken dat de rekenrente intact blijft.

Het probleem voor de onder­handelaars die de afspraken uitwerken, is de verwachting dat de rente nog lang laag of zelfs negatief blijft. Daarmee blijft ook de rekenrente laag. Dat leidt ertoe dat de dreiging blijft bestaan dat pensioenfondsen ondanks de nieuwe afspraken toch moeten korten en dat het vertrouwen in het pensioensysteem niet terugkeert.

Rendementen

De onderhandelaars staan daarom voor de lastige ­opgave om een nieuw stelsel te ontwerpen dat ook bij een langdurig lage rente standhoudt. Mogelijk gaan rendementen van fondsen een grotere rol spelen bij het bepalen van een norm hoeveel geld er voor de toekomst in kas moet blijven. Het lijkt er sterk op dat het pensioenakkoord daarvoor moet worden opengebroken.

Behalve over een nieuw pensioenstelsel ging het akkoord van juni vorig jaar ook over een vertraging van de stijging van de AOW-leeftijd. Dat deel van de afspraken is inmiddels door de Tweede en Eerste Kamer goedgekeurd en ingevoerd. Het ­pensioenakkoord behelst ook nieuwe ­regels voor eerder stoppen voor mensen met zware beroepen en een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zelfstandig ondernemers.

Als Koolmees, vakbonden en werkgevers tot nieuwe afspraken ­komen, moet het kabinet opnieuw oppositiepartijen overtuigen. Die zijn nodig om nieuwe pensioenregels in de Eerste Kamer aan een meerderheid te helpen. Daar bezetten de coalitiepartijen VVD, CDA, D66 en ChristenUnie slechts 32 van de 75 zetels. Het pensioenakkoord van juni werd gesteund door oppositiepartijen GroenLinks en PvdA.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden