Financiele beschouwingen

Minister Hoekstra waarschuwt: Een crisis zonder weerga, het einde onbekend

Minister Wopke Hoekstra van Financien in de Tweede Kamer komt de plenaire zaal binnen op de tweede dag van de Algemene Financiele beschouwingen.Beeld ANP

Zijn de noodmaatregelen voldoende om de effecten van een tweede golf te compenseren? Kan Nederland deze grootste crisis in decennia wel opvangen? En komen er alsnog bezuinigingen bij een tweede lockdown? Met een ‘robuust’ steunpakket probeert het kabinet vertrouwen te creëren.

Minister Hoekstra van financiën probeerde donderdag een uiterst bezorgde Tweede Kamer in enige mate gerust te stellen tijdens de financiële beschouwingen. “We zitten in een crisis die qua diepte zijn weerga niet kent en waarvan we het einde nog niet kennen.” Volgens Hoekstra zal het aantal faillissementen en dus ook de werkloosheid de komende maanden fors gaan oplopen, zelfs ondanks het steunpakket.

De Kamer reageerde bedrukt en noemde het ‘heel bijzondere’ financiële beschouwingen. Er was nauwelijks kritiek op het steunpakket dat 62 miljard euro en nog eens zo’n bedrag aan garanties op leningen kost. Daarmee heeft Nederland met Duitsland het grootste steunpakket in Europa, stelde Hoekstra. Het noodpakket is ‘robuust’ genoeg om nieuwe klappen op te vangen. En ook ‘flexibel genoeg’ om waar nodig extra hulp te geven aan specifieke sectoren in nood, zo zegde hij de Kamer toe.

Bedrijven moeten de oever bereiken

Het noodpakket bestaat uit onder meer financiële ondersteuning aan bedrijven en zelfstandigen, garanties voor leningen en uitstel van betaling van belastingen. Met de maatregelen krijgen bedrijven en zzp’ers enige zekerheid voor de komende negen maanden. Zo probeert het kabinet iets van vertrouwen te creëren. Dat is een belangrijke voorwaarde om de economische crisis te beperken.

Bezuinigingen op korte termijn vindt Hoekstra dan ook nu niet aan de orde. Die zullen in de toekomst nodig zijn, maar daarover moet een nieuw kabinet na de verkiezingen beslissen. “Dit kabinet wil nu zo veel mogelijk bedrijven helpen de andere kant van de oever te bereiken.”

Op verzoek van de Kamer zegde Hoekstra toe met een brede beschouwing te komen over hoe de overheidsfinanciën na de crisis weer op orde zouden kunnen komen. En ook hoe de Nederlandse economie bestendiger tegen dit soort crisis gemaakt kan worden. Ook in de EU zal hierover een discussie van start moeten gaan, vindt Hoekstra. “Want de afspraken zoals die nu in de EU gelden worden feitelijk al jaren niet nageleefd.”

Vooruitlopend op de nieuwe richtlijnen lopen enkele Kamerleden, zoals Bart Snels van GroenLinks, al met mondkapjes door de gangen van de Tweede Kamer.Beeld Werry Crone

Staatsschuld op een uniek niveau

Hoekstra realiseert zich dat hijzelf de historie zal ingaan als de minister van financiën die met al deze miljarden aan uitgaven de staatsschuld op een uniek niveau brengt (meer dan 60 procent van het bbp en de komende jaren verder oplopend). Dat is in de Nederlandse historie nog niet eerder vertoond. “Dat moet ik mij de rest van leven laten aanleunen”, aldus Hoekstra.

Om economische groei in Nederland voor toekomstige generaties mogelijk te maken wil het kabinet ook de investeringen aanjagen. Zo moet er een Groeifonds (het Wopke-Wiebes-fonds) van 20 miljard euro komen, om innovatie te bevorderen. De linkse oppositie is hierover uiterst kritisch, omdat in dit voorstel niet het parlement beslist over welke projecten worden toegestaan. Ook een andere investeringsimpuls, de Baangerelateerde Investeringskorting (Bik) ontving kritiek, omdat niet duidelijk is of hiermee wel echt banen worden gecreëerd. De bewindslieden op financiën zegden de Kamer op beide zaken nadere informatie toe.

SP wil meer gedupeerde toeslagouders voor de kerst helpen

De SP wil dat het kabinet nog voor Kerst veel meer dan de toegezegde drie- tot zeshonderd gedupeerde ouders in de toeslagenaffaire een tegemoetkoming geeft. SP-Kamerlid Mahir Alkaya vindt het onverteerbaar dat opnieuw duizenden ouders moeten wachten. Er zijn 8200 ouders die wachten op een compensatie. Dit zijn volgens Alkaya ouders die al jarenlang geen ‘cadeautjes’ met sinterklaas of Kerst kunnen geven, omdat ze in de problemen zitten door het onterecht stopzetten van de kinderopvangtoeslag. Staatssecretaris van financiën Alexandra van Huffelen zegde donderdag toe te zullen kijken of nog meer ouders al geholpen kunnen worden. Maar ze wil voorkomen dat dit ten koste gaat van hulp aan ouders die in acute problemen zitten.

Lees ook

‘Economie groeit in 2021 met 3,5 procent’

De economische voorspellingen van het Centraal Planbureau, waar het kabinet zich op baseert voor Prinsjesdag, liggen traditiegetrouw op straat.

De eenheid in de crisisaanpak is verdwenen 

De nieuwe coronamaatregelen oogsten veel kritiek, ook van de virologische adviseurs in het OMT. Het draagvlak voor de beperkingen is daardoor kleiner dan in het voorjaar.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden