SCP-onderzoek

Middenin de coronacrisis waren Nederlanders hartstikke tevreden

Een bingo op afstand, in april in Bavel. Vanwege de anderhalvemeterregel en de oproep zo veel mogelijk thuis te blijven, werden overal in het land verantwoorde buurtactiviteiten georganiseerd. Beeld Maikel Samuels

Midden in de coronacrisis waren Nederlanders tevredener over de samenleving dan ooit. Het kabinet kreeg van een ongekende meerderheid een voldoende. 

Een flinke crisis noopt tot dankbaarheid. In april, toen de ‘intelligente lockdown’ vanwege het coronavirus nog geen versoepelingen kende, waren Nederlanders tevredener over de samenleving dan ze in twaalf jaar zijn geweest en het vertrouwen in de medemens was hoog. Ook het vertrouwen in de regering was ongekend. Dat blijkt uit de nieuwste ‘Burgerperspectieven’ van het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP), dat elk kwartaal de thermometer steekt in de Nederlandse samenleving.

“Als je het vergelijkt met anderen, hebben wij het goed”, vat SCP-onderzoeker Paul Dekker de temperatuur in april samen. Mensen waren weliswaar veel pessimistischer over de economie dan in januari, maar waren over het algemeen tevredener over hun eigen financiële situatie dan aan het begin van het jaar. Ondernemers en zzp’ers uitgezonderd.

Ondertoon van chauvinisme

De ‘met het land gaat het slecht, maar met mij gaat het goed’-houding die het SCP vaker ziet, blijken Nederlanders ook te kunnen toepassen op een mondiale pandemie. Dan wordt het ‘met de wereld gaat het slecht, maar met Nederland gaat het goed’. “Er zit bijna een ondertoon in van chauvinisme”, zegt Dekker. “Terwijl de coronacijfers daar niet direct aanleiding toe gaven. Die waren niet veel beter dan bijvoorbeeld in Duitsland.” Ook de vele initiatieven om elkaar tijdens de coronacrisis te helpen, maakten dat mensen met meer vertrouwen naar de samenleving keken.

Een andere verklaring voor het feit dat Nederlanders in april zo tevreden waren, is dat respondenten de vraag hoe het met het land gaat interpreteerden in relatie tot de coronacrisis. In april daalde het aantal coronapatiënten op de intensive care weer en leek het zwartste scenario afgewend. In vergelijking met de paniek die zich in maart over het land verspreidde, was er dus zeker reden om tevreden zijn. “Normaal beantwoorden mensen deze vraag in vergelijking met tien jaar geleden, of de jaren vijftig, nu werd er erg naar de korte termijn gekeken”, valt Dekker op.

Pluim

Het kabinet komt met een pluim de coronacrisis door. Kreeg dat in januari nog van de helft van de Nederlanders een voldoende, in april vond driekwart van de ondervraagden dat minister-president Mark Rutte en zijn ploeg het prima deden. Een bekend fenomeen, zegt Dekker. “Rallying around the flag. Na terroristische aanslagen zie je dat het sterkst. Mensen hebben meer vertrouwen in de politiek, media en oppositiepartijen zijn minder kritisch. Het past niet om in een crisis verdeeldheid te zaaien, is het idee.” Ook opvallend: in april wilde meer dan de helft van de ondervraagden dat de overheid strenger zou zijn in het bepalen van wat wel en niet mocht.

Of Nederlanders zich op dit moment nog net zo tevreden voelen en verbonden met hun medeburgers, en of het kabinet nog altijd van een grote meerderheid een voldoende krijgt, is niet te zeggen. Dekker: “Het is altijd moeilijk te zeggen hoe lang zoiets standhoudt. Maar het beklijft wel even. In mei en halverwege juni is mensen opnieuw gevraagd naar hun vertrouwen in de regering en dat was nog altijd op hoog niveau.” De meeste respondenten gaven de regering hetzelfde cijfer als in april. Dekker: “Maar op den duur ontstaat er weer strijd natuurlijk, de economie wordt belangrijker. Dan rijst bijvoorbeeld de vraag hoeveel geld KLM moet krijgen.”

Of de coalitie tijdens de verkiezingen in maart kan profiteren van de coronacrisis? Voor die voorspelling is het echt te vroeg. “Er kan in de tussentijd nog van alles gebeuren.”

Lees ook:

Waarom ‘bloemenmeisje’ Wendy Kroeze (41) tussen de hooligans stond. ‘Willem-Alexander motiveerde mij’

De foto van de vrouw die naar de Mobiele Eenheid zwaait met een bosje bloemen, werd iconisch voor het zondagse protest tegen de anderhalve meter. ‘Bloemenmeisje’ Wendy Kroeze vertelt wat haar motiveert. “Corona is een hoax.”

De tweede coronagolf is misschien maar een golfje

Modeldeskundigen Sake de Vlas en Luc Coffeng waarschuwden eerder voor te snelle versoepelingen. Door de huidige ontwikkelingen zijn ze iets optimistischer.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden