MH17

MH17-proces volgend jaar integraal te volgen via livestream

De vier verdachten die door justitie worden vervolgd wegens hun betrokken bij het laten neerstorten van vlucht MH17. Het zijn drie Russen en een Oekraïner, maakte het onderzoeksteam JIT afgelopen juni bekend. Beeld REUTERS

Het strafproces over de ramp met vlucht MH17 zal wereldwijd live te volgen zijn via internet. Dat heeft de rechtbank Den Haag laten weten tijdens een briefing voor de media.

De rechtbank Den Haag verwacht grote belangstelling voor de MH17-strafzaak, zowel van nabestaanden, nationale en internationale waarnemers als media die het proces willen volgen. Zo veel dat op belangrijke procesdagen wel op duizend mensen wordt gerekend, aldus Jan van Steen, voorzitter van de projectorganisatie die de zaak voorbereidt.

Vanwege de grote belangstelling dient het proces in het Justitieel Complex Schiphol (JCS), eerder dit jaar aangewezen door minister van justitie Grapperhaus. Maar ook het JCS is eigenlijk te klein, vandaar het plan om het proces direct via internet uit te zenden via een livestream. Het zal daarmee wereldwijd te zien zijn.

“Het JCS is geschikt voor grote strafprocessen met de extra beveiliging die daarbij nodig is. In Nederland is geen rechtszaal groot genoeg om iedereen kwijt te kunnen. Al zou er een zaal zijn met vijfhonderd plaatsen dan lukt dat nog niet.”

Met het oog op de privacy is filmen verboden

Aan zo’n honderd journalisten uit binnen- en buitenland legde de rechtbank vrijdag uit hoe een proces naar Nederlands recht verloopt, en waar iedereen zich aan te houden heeft. Zo mag binnen het JCS niet worden gefilmd in verband met de privacy. Voor de media wordt naast het complex een tijdelijk perscentrum gebouwd voor vijfhonderd journalisten.

Een Oekraïense journaliste van het persbureau Interfax Ukraine wil weten of rechters omkoopbaar of beïnvloedbaar zijn, bijvoorbeeld door Rusland. Het is een vraag die veel Oekraïners bezighoudt, zegt zij. Persrechter Marije Knijff antwoordt dat rechters in Nederland onafhankelijk zijn.

In zittingszaal D zijn vijf camera’s geïnstalleerd die het proces vastleggen. Degenen die aan het woord zijn zullen in beeld worden gebracht, zowel de togadragers als getuigen, nabestaanden en deskundigen. Eventuele bezwaren daartegen zullen door de rechters worden gewogen. Zij kunnen dan besluiten het doorgeven van beelden even te staken of het proces enige tijd achter gesloten deuren te houden.

Spreekrecht voor nabestaanden

Nabestaanden kunnen het proces in zaal D bijwonen of via schermen in de andere drie zalen. Tijdens het proces hebben zij ook spreekrecht, en een aantal van hen heeft al aangegeven daar zeker gebruik van te zullen maken. Ook kunnen zij schadevergoeding vorderen.

Nationaal Monument MH17 in Park Vijfhuizen Beeld ANP

Getuigen uit bijvoorbeeld het buitenland die niet zelf naar de rechtszaal kunnen komen, kunnen via een beeldverbinding gehoord worden, maar dat geldt niet voor eventuele getuigen in Rusland. “Met Oekraïne is wel een videoverbinding toegestaan, maar met Rusland niet”, legt persrechter Knijff uit. “Dat gebeurt op basis van verdragen die daarvoor worden gemaakt, en dat is politiek. Dat is niet aan de rechtbank.”

De eerste dag van het MH17-proces is volgend jaar op 9 maart. De rechtbank heeft vijf blokken van enkele weken ruimte gereserveerd in het complex, tot in maart 2021. Er zijn vijf rechters aangewezen die het proces gaan leiden, van wie twee reserverechters die bij ziekte invallen.

De cruciale vraag of de huidige vier verdachten, drie Russen en een Oekraïner, ook zullen komen opdagen kan pas op 9 maart worden beantwoord. Een aantal van hen heeft via de media laten weten niet te komen. “Ze kunnen nu zeggen dat ze niet komen en er toch zijn op 9 maart, maar andersom kan ook”, aldus Knijff. “Dat zullen we pas echt zeker weten aan het begin van het proces.”


Lees ook:

Het OM vervolgt vier verdachten van het neerhalen van MH17 voor moord

Het Joint Investigation Team (JIT) heeft vier verdachten met naam en toenaam genoemd in het onderzoek naar het neerhalen van vlucht MH17, bijna vijf jaar geleden. Zij worden vervolgd wegens moord op 298 mensen. Het proces tegen hen begint volgend jaar in maart.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden