ReportageOuderenzorg

Mevrouw Van der Ark (83) woont zo lang mogelijk thuis en daardoor leeft ze mogelijk ook langer

Kitty van der Ark (83) krijgt verpleeghuiszorg aan huis van verpleegkundige Michelle Leijendekker.  Ze hoopt nog lang thuis te kunnen blijven wonen.  Beeld Inge van Mill
Kitty van der Ark (83) krijgt verpleeghuiszorg aan huis van verpleegkundige Michelle Leijendekker. Ze hoopt nog lang thuis te kunnen blijven wonen.Beeld Inge van Mill

Zorg thuis in plaats van in het verpleeghuis draagt bij aan een langer leven, stellen onderzoekers van de VU vandaag in Trouw. De zoons van Kitty van der Ark zijn ook overtuigd: hun moeder vaart er wel bij.

Spreken kan Kitty van der Ark niet meer. En bij het lopen heeft ze steun nodig. De puzzelstukjes van haar geheugen liggen door elkaar, door vasculaire dementie. Maar als je vertelt dat je weggaat, maakt ze onmiddellijk aanstalten om op te staan en uitgeleide te doen: nog altijd gastvrouw in haar eigen huis. Met dank aan de verpleeghuiszorg die ze hier ontvangt.

Wie thuis verpleegd wordt, leeft gemiddeld langer dan ouderen in het verpleeghuis, blijkt uit onderzoek van de Vrije Universiteit Amsterdam. “Je moet oude bomen niet verplanten. Dat zeiden mijn ouders vroeger al”, zegt Bob van der Ark, Kitty’s zoon. Zijn moeder is op haar gemak in haar interieur met bruin en beige, waar ze zich beweegt tussen de foto’s van haar kleinkinderen op de piano en de Delfts blauwe tegeltjes met oude ambachten aan de wand.

Echtgenoot Jan woonde thuis tot zijn dood, zoals hij wenste

Twee jaar geleden werd bij Kitty en haar echtgenoot Jan vrijwel gelijktijdig dementie vastgesteld. Jan (84) is deze maand overleden. Thuis, zoals hij wenste. En als het kan, wil ook Kitty hier tot haar dood blijven wonen.

Toen ze nog gezonder was, hielp ze met het verzorgen van Jan. Soms deed ze de afwas. Zijn overlijden maakte ze van dichtbij mee. “Het was moeilijk, maar mooi”, zegt Bob. Kitty koos zelf de bloemen en muziek voor de uitvaart. Zoals ze dat woordeloos doet: met knikken, of een beslist klopje van haar hand op de hand van de ander.

Ze krijgt gemiddeld 17 uur per week zorg, plus 2,5 uur huishoudelijke hulp. Daarnaast draagt ze een persoonlijk alarm: als ze in de problemen komt, kan ze contact maken met de meldkamer van zorgorganisatie De Vierstroom.

Kitty van der Ark krijgt hulp bij het drinken van verpleegkundige Michelle Leijendekkers. Haar zoon Bob komt als mantelzorger twee tot drie keer per week langs. Beeld Inge van Mill
Kitty van der Ark krijgt hulp bij het drinken van verpleegkundige Michelle Leijendekkers. Haar zoon Bob komt als mantelzorger twee tot drie keer per week langs.Beeld Inge van Mill

Meer rust in de zorg dan in het verpleeghuis

“Ik heb jaren bij een verpleeghuis gewerkt”, zegt Michelle Leijendekkers, de verpleegkundige die het vaakst bij mevrouw Van der Ark over de vloer komt. “Het grote verschil: hier kan ik in alle rust zorg bieden aan één cliënt. Zonder dat er ook nog vier bellen afgaan en een afdelingsarts iets vraagt.”

Leijendekkers en haar collega’s komen in de loop van de dag vijf keer langs, steeds voor een uurtje of half uur. Ze helpen met opstaan, wassen, het innemen van medicijnen, eten, drinken en naar bed gaan.

Ook Bob, zijn broer Ed en hun twee vrouwen hebben een taak. Vrijwel elke dag komt één van hen op bezoek. Ze doen bijvoorbeeld boodschappen. Bob hielp voorheen met het douchen van vader Jan. Omdat Kitty minder goed kan slikken, komen de vier mantelzorgers de komende tijd ook vaker om te helpen met eten en drinken.

In een vertrouwde omgeving kun je met minder uren zorg toe

Een oudere die recht heeft op intensieve dementiezorg thuis opvangen met maar een beperkt aantal uren verpleging. Hoe kan dat? “Dit is hun vertrouwde omgeving”, legt Leijendekkers uit. “Ze gaan minder snel op zoek naar de bus, of naar hun vader of moeder. We draaien de gaskraan dicht als we gaan, en zorgen dat er geen kleedjes in hun looppad liggen.”

Een goede samenwerking met één of meer mantelzorgers is noodzakelijk. Maar die hoeven niet dagelijks over de vloer te komen, zegt Leijendekkers. “Het kan, afhankelijk van iemands gezondheidssituatie, ook met één kind, neef of nicht aan de andere kant van het land.”

Bob is ervan overtuigd dat zijn vader langer heeft geleefd dan hij in een verpleeghuis had gedaan, en dat ook zijn moeder thuis ouder zal worden. “Niets ten nadele van de zorg daar, maar mijn vader had altijd drie jassen uitgedaan als hij terugkwam van een tijdelijke opname.”

Lees ook:

Ouderen met ‘verpleeghuiszorg’ thuis leven langer dan vergelijkbare ouderen in een verpleeghuis

18.000 ouderen in Nederland krijgen verpleeghuiszorg thuis. Zij leven gemiddeld langer dan ouderen in het verpleeghuis, zeggen onderzoekers van de Vrije Universiteit.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden