Te ruil of te leen

Met spoed gezocht: skiwanten, sneeuwboots en schaatsen: de uitleeneconomie draait op volle toeren.

Deelplatforms en -groepen sneeuwen onder in de oproepen voor schaatsen. Beeld ANP
Deelplatforms en -groepen sneeuwen onder in de oproepen voor schaatsen.Beeld ANP

De deeleconomie zit al jaren in de lift, met het uitlenen en verhuren van auto’s tot boormachines en slaapplekken. Zorgt de winkelsluiting voor een extra groei van het ouderwets uitlenen of ruilen van spullen?

“Met spoed op zoek naar skiwanten”, luidt een oproep in een van de vele geef/zoek/ruil-Facebookgroepen die Nederland rijk is. Of, een origineel ruilvoorstel in een groep in Brabant: “Aangeboden: ijshockeyschaatsen, inclusief tas. Zijn gebruikt maar kunnen nog prima een ronde mee. Ruilen tegen Tony Chocolonely proeverijtje, nu in de bonus bij de Appie.” Waar de deelplatforms en -groepen deze week vooral mee ondersneeuwen: oproepen voor het lenen van snowboots of schaatsen, in tientallen berichten en voor ongeveer elke mogelijke schoenmaat.

In bredere zin zit de deeleconomie al jaren in de lift, met het uitlenen of particulier verhuren van auto’s via Snappcar tot boormachines via Peerby of slaapplekken via Couchsurfing of Airbnb. En nu de winkels gesloten zijn, wenden buren zich tot elkaar in hun zoektocht naar alles van spelcomputers tot boormachines tot hoe-overleef-ik-een-sneeuwstorm-benodigdheden. Door gewoon aan te kloppen, een oproep te plaatsen in de buurtapp of op een lokale Facebookpagina, of via een betaald uitleenplatform zoals Peerby.

Hoewel er geen harde cijfers zijn die laten zien dat we tijdens de (strenge) lockdown meer terugvallen op onze buren, vermoedt Martijn Arets, expert op het gebied van de platformeconomie, dat wel. “Tijdens de coronacrisis zijn in korte tijd veel mensen digivaardiger geworden. Online winkelen kreeg een boost, maar ook het delen van auto’s of bijvoorbeeld het lenen van een particuliere camper.” Arets wijst op het Nederlandse platform Goboony, een soort Airbnb voor campers. “Zij gingen afgelopen jaar echt door het dak.”

null Beeld

Hometrainer lenen van de buren

Dat ook de interesse om lokaal spullen te lenen het afgelopen jaar is toegenomen, blijkt uit de cijfers van Peerby, het grootste Nederlandse platform waarop gebruikers alles van boormachines tot schaatsen en barbecues kunnen (uit)lenen of (ver)huren. “Het aantal verzoeken voor gewichten bijvoorbeeld”, zegt Peerby-oprichter Daan Weddepohl. “Dat nam toe van tienallen in 2019 naar honderden in 2020.” Afgelopen jaar werd twee keer zoveel gezocht naar hometrainers om te lenen van buren. Naar Stand up Paddleboards (SUP) werd zelfs vierhonderd keer meer gezocht. “Iedereen zocht een hobby die je alleen of met een klein groepje kan doen.”

Naar welke spullen mensen het afgelopen jaar zochten via platforms zoals Peerby, geeft een goed beeld van hoe Nederland zich door de crisis sleept. “Tijdens de eerste lockdown, toen iedereen zijn huis begon te verbouwen, waren verfspuiters en laminaatsnijders in trek.” In de zomer dus de SUP-boards. Rond de feestdagen kregen spelcomputers een boost. Ook op lego werd zeven keer zo vaak gezocht. Nu, met sneeuw en vrieskou, vragen gebruikers overweldigend om schaatsen en skipakken. De directe invloed van de winkelsluiting op het uitlenen van spullen is volgens Weddepohl moeilijk te meten. “Vooral omdat de cijfers sowieso heel afhankelijk zijn van allerlei omstandigheden, zoals het winterse weer nu.”

Extra voorzichtigheid

Ondanks de toegenomen interesse bracht de lockdown ook redenen om juist minder massaal spullen aan elkaar uit te lenen, zegt Arets. Allereerst vanwege de extra voorzichtigheid qua contact met onbekenden – wie gaat zijn mond in tijden van massabesmetting nog op een geleende trompet zetten? Daarnaast kunnen gebruikers via Peerby, het grootse Nederlandse uitleenplatform, sinds januari van dit jaar alleen nog spullen van buren lenen met een abonnement van 3 euro per maand. Door die nieuwe opzet zijn er van de 300.000 Nederlandse gebruikers op dit moment nog maar 10.000 die betalen om ‘onbeperkt’ schaatsen, lego of gewichten van hun buren te lenen of huren. “Ons uitleenplatform telt al jaren veel gebruikers, maar nu moeten we eigenlijk from scratch beginnen.”

Daarnaast zijn sommige spullen in coronatijd juist niet in trek voor leen- of ruilhandel. ‘Feestartikelen’ bungelen onderaan de lijst, ziet oprichter Weddepohl. “Veel minder mensen dan normaal zochten in 2020 naar statafels, om begrijpelijke redenen.” Gek genoeg, zegt Weddepohl, werd wél twee keer zo vaak naar dj-sets gezocht. “Hopelijk zijn dat mensen die thuis alvast aan het oefenen zijn voor het einde van lockdown.”

Nicolet ruilde een Senseo-koffiezetapparaat voor een kilo drop. Beeld Phil Nijhuis
Nicolet ruilde een Senseo-koffiezetapparaat voor een kilo drop.Beeld Phil Nijhuis

Nicolet van Schaik (52) ruilde een kilo drop voor een Senseo-apparaat

“Mijn eigen Senseo was gaan lekken. Dat werd zo erg, dat ik elke keer het aanrecht moest afdoen. Ik werk bij een kinderdagverblijf en mis door corona een derde van mijn inkomsten, waardoor ik even geen geld had om een nieuwe te kopen. Daarvoor is zo’n ruilgroep ook handig – voor als je even krap bij kas zit.

“Ik zit al vijf of zes jaar in de groep ‘Ik zoek/ik ruil/ ik geef weg Kaag en Braassem’, en zie dat het tijdens de coronacrisis drukker is. Veel nieuwe aanmeldingen, veel mensen die vragen om bouwmaterialen. De laatste tijd boden ook meerdere mensen een koffiezetapparaat aan om te ruilen. Misschien hebben ze tijdens de lockdown zelf een duurdere espressomachine gekocht. Voor mij kwam het perfect uit. Voor twee zakken zoete drop kan ik nu weer lekker koffie zetten.

“Zelf heb ik eergisteren ook een slee weggegeven in ruil voor een zak chips. Ik heb zelf geen kinderen, en die slee staat al jaren ruimte te happen in de garage. Dit was een mooi moment om ervan af te komen.”

Karin Michies (56) leende een siliconen ijsblokjesvorm om snoepjes te maken

“Ik wilde laatst citroensnoepjes maken en had daar een siliconen ijsblokjesvorm voor nodig. Voor zulke dingen maak ik al jaren gebruik van de Facebookgroep ‘Waalre - Gratis/Te ruil/Te leen/Weggeef/Gevraagd’, ik ruil elke maand wel iets. Onze trampoline bijvoorbeeld, die ruilde ik voor zes dozen prosecco. “Nu hebben we allebei een mooie zomer”, zei de vrouw uit het dorp die hem kwam ophalen. Ja, je kan er ook geld voor vragen, maar dit is toch veel leuker? Dat je allebei je best doet om elkaar blij te maken?

“Vorige week mocht ik een siliconen vorm lenen van een vrouw uit het dorp die ik nog niet kende, die reageerde op mijn oproepje. Van iemand anders had ik een cassettespeler geleend, voor wie ik een bosje bloemen had gekocht. Nu dacht ik: ik koop ook gewoon een bosje bloemen voor deze vrouw. Ze was helemaal verrast: ‘Dat had toch niet gehoeven?’

“De snoepjes zijn compleet mislukt, ik had iets verkeerd gedaan, ze waren lubberig en helemaal niet lekker. Maar dat iemand aanbiedt om zo’n vorm uit te lenen vind ik hartverwarmend.”

Lees ook:

Dankzij puzzelbankiers hoeft niemand deze winter zonder legpuzzel te zitten

De coronacrisis zet aan tot nieuwe creatieve initiatieven. Musetta Blaauw had al een kinderkledingwinkel en bedacht er de Puzzelbank bij. De hoop in bange dagen voor quarantainepuzzelaars die in deze pandemieperiode zonder komen te zitten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden