Koningshuis

Met haar gebaar pareert prinses Amalia de kritiek op koninklijke toelages

Prinses Amalia, hier tijdens Koningsdag, bedankt voorlopig voor de uitkering die op veel weerstand stuitte. Beeld ANP
Prinses Amalia, hier tijdens Koningsdag, bedankt voorlopig voor de uitkering die op veel weerstand stuitte.Beeld ANP

Prinses Amalia ziet voorlopig af van de uitkering die haar grondwettelijk toekomt. Daarmee bespaart ze zichzelf en het Koninklijk Huis veel kritiek.

In een handgeschreven brief aan demissionair premier Mark Rutte licht Amalia toe waarom ze geen uitkering wil als zij op 7 december achttien jaar wordt – de leeftijd waarop ze troongerechtigd is. “Ik vind dat ongemakkelijk zolang ik daar weinig als tegenprestatie tegenover kan stellen en andere studenten het zo moeilijk hebben, zeker in deze onzekere coronatijd.” Ze is van plan het inkomen tot aan het eind van haar studie terug te storten.

Het gebaar is een primeur: nog niet eerder heeft de kroonprinses een inhoudelijk besluit bekendgemaakt over haar (toekomstige) functioneren. De oudste dochter van koning Willem-Alexander en koningin Máxima zou vanaf haar verjaardag rond de 1,6 miljoen euro per jaar krijgen – tot eind dit jaar zou dat neerkomen op ongeveer 111.000 euro. Op die datum heeft ze formeel als lid van het Koninklijk Huis recht op een uitkering – evenals Willem-Alexander, Máxima en Beatrix. Ze wordt vanaf die dag tevens formeel lid van de Raad van State.

De handgeschreven brief van HKH Amalia van Oranje. Klik om de brief uit te vergroten.  Beeld Trouw
De handgeschreven brief van HKH Amalia van Oranje. Klik om de brief uit te vergroten.Beeld Trouw

‘Ik maak geen hoge kosten’

Een deel van het uitkeringsbedrag is bedoeld als inkomsten, en een deel als onkostenvergoeding. Amalia schrijft dat ze voorlopig afziet van beide, omdat ‘ik in mijn functie als Prinses van Oranje geen hoge kosten hoef te maken’.

Overigens gaat de prinses niet meteen studeren. Ze behaalde deze week cum laude haar gymnasiumdiploma. Na de zomervakantie wil ze een ‘gap year’ nemen, schrijft ze daags na het behalen van haar diploma. Rutte antwoordt dat hij ‘begrip en waardering’ heeft voor haar persoonlijke overwegingen. “Ik wens u een mooi tussenjaar toe, en alle wijsheid bij het kiezen van een toekomstige studie.”

Dure speedboot

Het imago van het Koninklijk Huis stond het afgelopen jaar onder druk. De veronachtzaamde coronamaatregelen vormden een steen des aanstoots, maar ook de pecunia. De speedboot à raison van twee miljoen euro van koning Willem-Alexander duikt vaak op, zo ook vorige maand, tijdens het tv-interview dat Matthijs van Nieuwkerk had met de jarige koningin Máxima.

Door af te zien van de uitkering neemt Amalia breed levende irritatie daarover weg. In een opiniepeiling die de NOS afgelopen Koningsdag bekendmaakte, was driekwart van de ondervraagden het erover eens dat Amalia een te hoge toelage zou krijgen als ze achttien werd.

Tweede Kamer mort

Ook in de Tweede Kamer werd vorig jaar gemord over die uitkering, en over de vijf procent salarisverhoging voor Willem-Alexander en Máxima. In een motie vroeg de Kamer om iedere vijf jaar de onkosten voor het Koninklijk Huis grondig te controleren. Rutte zei in oktober de discussie over het inkomen van Amalia en koning Willem-Alexander moeilijk te vinden. Hij wees erop dat de hele Kamer in 2007 had ingestemd met het geldende systeem, dat moet zorgen voor stabiliteit in het inkomen van de koning. Amalia’s recht op geld is vastgelegd in de Grondwet.

Willem-Alexander krijgt volgens de begroting in 2021 een staatsuitkering van ruim zes miljoen, waarvan één miljoen (belastingvrij) inkomen. Máxima krijgt vier ton salaris, en zeven ton voor haar personeel en materiële uitgaven. De staat trekt komend jaar in totaal bijna 46 miljoen euro uit aan salarissen en andere kosten voor het Koningshuis.

Lees ook:

Kijker krijgt openhartige en emotionele Máxima te zien

Het zou een ‘openhartig gesprek’ worden, was beloofd. En dat werd het ook, binnen de grenzen van protocol en ministeriële verantwoordelijkheid.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden