Discriminatie

Mensenrechtencollege krijgt recordaantal discriminatiemeldingen

Een betoging tegen anti-Aziatisch racisme, begin april 2021.  Beeld Joris van Gennip
Een betoging tegen anti-Aziatisch racisme, begin april 2021.Beeld Joris van Gennip

Het College voor de Rechten van de Mens heeft nog nooit zoveel verzoeken gekregen om een oordeel te vellen als in 2020. Opvallend is de toename van het aantal meldingen van racisme.

De anti-racismedemonstraties van de Black Lives Matter-beweging, de racistische bejegening van Aziatische Nederlanders in de eerste maanden van de coronapandemie en de toeslagenaffaire maakten 2020 een druk jaar voor het College voor de Rechten van de Mens. Nog nooit werd het college zo vaak om een oordeel gevraagd. Vaker dan in andere jaren gingen vragen en klachten over discriminatie op grond van ras.

Het college kreeg 638 keer een verzoek om een oordeel te vellen over een situatie waarin iemand zich gediscrimineerd voelde. Dat is bijna honderd keer vaker dan in 2019. De meeste mensen vroegen om een oordeel omdat ze zich benadeeld voelden vanwege hun handicap. Dat komt doordat het college toezicht houdt op de uitvoering van het VN-verdrag voor mensen met een handicap, dat Nederland in 2016 ondertekende.

‘Voorkomen is beter dan Chinezen’

De opvallendste toename ziet het college echter in het aantal meldingen van racisme (discriminatie op grond van ras). Zo kwamen er in het voorjaar bijvoorbeeld achttien meldingen binnen over het carnavalslied Voorkomen is beter dan Chinezen van Radio 10. Chinese Nederlanders noemden het lied haatzaaiend en discriminerend.

Verder nam het aantal meldingen van institutioneel racisme toe na demonstraties van de Nederlandse Black Lives Matter-beweging, meldden zich slachtoffers van de kinderopvangtoeslagaffaire en vroegen woonwagenbewoners om een oordeel in conflicten met gemeenten over het standplaatsenbeleid voor woonwagens.

De toename van het aantal meldingen van racisme laat volgens voorzitter Adriana van Dooijeweert zien dat het college ‘midden in de samenleving’ staat. “Als een bepaald thema leeft, zien wij dat terug in vragen en meldingen, maar ook in concrete verzoeken om een oordeel”, aldus Van Dooijeweert.

Trainingen aan ambtenaren

Dat neemt het college niet simpelweg voor kennisgeving aan. Van Dooijeweert: “De vraag vanuit de samenleving is heel duidelijk: doe iets aan racisme. Daar zijn we mee aan de slag gegaan.” Het college doet onderzoek naar institutioneel racisme bij de overheid, ondersteunt antidiscriminatie-organisaties en geeft trainingen aan ambtenaren.

De coronapandemie zelf zorgde vorig jaar ook voor vragen en meldingen. Een melder vroeg het college bijvoorbeeld of mensen die niet gevaccineerd zijn, geweigerd mogen worden bij evenementen. Een zorgverlener wilde weten of zij mensenrechten schond door de ouderen met wie zij werkt tijdens de pandemie binnen te houden. Iemand in een rolstoel beklaagde zich over de plicht een winkelmandje mee te nemen, terwijl dat voor haar onmogelijk is.

Al die verzoeken leidden niet onmiddellijk tot een recordaantal oordelen. Sowieso duurt het even voor het college een oordeel kan vellen, en door de coronacrisis moesten veel zittingen worden uitgesteld. Vorig jaar sprak het mensenrechtencollege 124 oordelen uit; 40 procent daarvan luidde dat er sprake was van discriminatie. Hoewel de oordelen niet bindend zijn, zegt het college dat de meeste organisaties maatregelen nemen nadat het heeft gesproken.

Lees ook:

Niet opvallen, hard werken – die tijd is voorbij, vinden jonge Chinezen

De eerste generatie Chinese Nederlanders werkte hard en viel liever niet op. Hun kinderen kwamen deze week voor zichzelf op. Twee generaties over discriminatie en racisme, en hoe ze daarmee omgaan.

Black Lives Matter NL: Een losjes netwerk dat groeit en groeit

Black Lives Matter is in Nederland een beweging die bestaat uit per stad wisselende allianties tussen organisaties en individuen. Daarbij is het netwerk dat anti-zwartepietactivisten afgelopen jaren hebben opgebouwd belangrijk.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden