Rechtszaak

Megastrafzaak-Eris: moorden op bestelling, met verbijsterend gemak

Rechtbanktekening in de zwaarbeveiligde rechtbank in Amsterdam Nieuw-West, waar maandag strafproces Eris van start ging. Beeld ANP
Rechtbanktekening in de zwaarbeveiligde rechtbank in Amsterdam Nieuw-West, waar maandag strafproces Eris van start ging.Beeld ANP

In de extra beveiligde gerechtsbunker in Amsterdam begon maandag strafzaak Eris. Het liquidatieproces, dat draait om Caloh Wagoh-voorman ‘Keylow’ en twintig andere verdachten, doet qua omvang denken aan Marengo. En er zijn meer overeenkomsten tussen beide zaken.

Inhoudelijk werd het amper. Wel viel maandag, tijdens de start van de zaak-Eris, direct op hoe reusachtig het liquidatieproces is. Het was passen en meten om iedereen in de zaal van de zwaarbeveiligde rechtbank in Amsterdam Nieuw-West te krijgen. Hoewel het aanvankelijk niet de bedoeling van justitie was, is Eris qua omvang vergelijkbaar met dat andere monsterproces, Marengo. Het dossier bestaat inmiddels uit 50.000 pagina’s.

In de zaak-Eris worden 21 verdachten vervolgd. In de onderwereld zouden zij in opdracht van anderen vijf liquidaties hebben uitgevoerd, en een reeks andere van dit soort ‘moorden op bestelling’ hebben beraamd. Hoofdverdachte is Delano R., ook bekend als ‘Keylow’. Als president van de inmiddels verboden motorclub Caloh Wagoh trad hij volgens het Openbaar Ministerie op als ‘makelaar in liquidaties’. Hij ontving de moordopdrachten en zette ze uit.

Ridouan T. was opdrachtgever

En daar, bij de vervolging van R., komt een andere overeenkomt met Marengo tevoorschijn. Als belangrijke opdrachtgever van Keylow noemt justitie namelijk Ridouan T. De twee zouden zelfs direct contact hebben gehad. T. is een naam die vaker genoemd wordt in de rechtszaal: hij is de sleutelfiguur in Marengo. Justitie ziet hem als het hoofd van de criminele organisatie waartoe de andere verdachten in dat liquidatieproces zouden behoren.

In Eris wordt T. op dit moment niet vervolgd, omdat hij dus al terecht staat in Marengo. Wanneer hij gelijktijdig terecht zou moeten staan in Eris, zo stelt het Openbaar Ministerie, zou dat beide strafzaken nog ingewikkelder maken. En zowel Eris als Marengo zijn volgens justitie al complex genoeg. Bovendien hangt T. al een levenslange gevangenisstraf boven het hoofd.

Kroongetuige klapt uit de school

Ook opvallend: naast een groot aantal gekraakte berichten die de verdachten uitwisselden, leunt justitie net als in Marengo op verklaringen van een kroongetuige. In Marengo sloot Nabil B. een deal met het OM, in Eris is Tony de G. de criminele ‘spijtoptant’. In ruil voor strafvermindering (het OM zal tien jaar celstraf tegen hem eisen) klapte De G., een voormalig lid van Caloh Wagoh die betrokken was bij een aantal moorden, uit de school over liquidaties en de beschieting van een woning. Ook legde hij justitie uit hoe de criminele organisatie te werk ging.

Eigenlijk gaat Eris verder waar Marengo stopt, heeft het OM na uitvoerig onderzoek geconcludeerd. De liquidatie van Hakim Changachi verbindt beide zaken. Changachi was een voormalige buurjongen van kroongetuige Nabil B. in Marengo. Per abuis werd hij in 2017 om het leven gebracht, een vergismoord waarbij B. betrokken was en die hem deed besluiten over te lopen naar justitie.

Offer voor vergismoord

De moord is een markeerpunt. Marengo draait om de periode tussen 2015 en begin 2017. Eris gaat over de anderhalf jaar daarop, een tijdsbestek dat wordt ingeluid met de moord op Justin Jap Tjong. Hij bestuurde de auto waarmee de schutters van Changachi vluchtten, vermoedt justitie, en werd om het leven zijn gebracht omdat er iemand voor de vergismoord moest worden geofferd. Mogelijk wist hij ook te veel over de schutters.

Met de moord op Jap Tjong won hoofdverdachte R. het vertrouwen van Ridouan T., stelt het OM. Vier andere liquidaties volgde, net als een reeks plannen daartoe en het beschieten van een woning. Ook was sprake van afpersing en bedreiging.

Meedogenloze moorden

Vooral het tempo waarin de moorden werden ‘besteld’ verbijstert het OM. “Het ogenschijnlijk gemak waarmee werd beschikt over leven en dood is ontluisterend”, zei justitie maandag in de rechtszaal. De moorden hadden een meedogenloos karakter. “Mensen werden van dichtbij met automatische wapens doorzeefd, op de openbare weg.”

De verdachten hielden het maandag kort. Een aantal ontkende de verdenkingen. Zo zei de 73-jarige Greg R. dat de verbeelding van de kroongetuige met hem aan de haal is gegaan. “Ik denk dat de kroongetuige vanwege mijn leeftijd, ervaring en positie binnen de club zal hebben gedacht dat ik dan ook wel bij twee moorden betrokken zou zijn. Maar ik ben onschuldig.”

Dinsdag wordt de kroongetuige verhoord.

Lees ook:

‘Het Marengo-proces gaat over liquidaties, maar ook over de verdediging van de rechtsstaat’

De emoties liepen hoog op tijdens de laatste reeks zittingen van het Marengo-proces. In de liquidatiezaak staan het OM en de advocaten van de verdachten lijnrecht tegenover elkaar.

De R in zijn naam had net zo goed voor Rechtvaardigheid kunnen staan

Waardering kreeg Peter R. de Vries ook in justitiële kringen, al was hij niet direct geliefd in het opsporingsapparaat.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden