Vaccinatieplicht

Medewerkers wel of niet een prik verplichten? De kinderopvang heeft de discussie al gevoerd

Een 24-uurs kinderopvang voor kinderen van ouders met een vitaal beroep tijdens de coronacrisis. Ook toen bleef de opvang open. Beeld Hollandse Hoogte /  ANP
Een 24-uurs kinderopvang voor kinderen van ouders met een vitaal beroep tijdens de coronacrisis. Ook toen bleef de opvang open.Beeld Hollandse Hoogte / ANP

Een uitspraak van het Europees Mensenrechtenhof heeft mogelijk gevolgen voor medewerkers in de kinderopvang.

In Duitsland, Frankrijk, Italië en Zwitserland is er volop discussie over de vaccinatieplicht. In Nederland niet. Dat komt nog wel, denkt de voorzitter van de belangenvereniging voor ouders in de kinderopvang (BOinK) Gjalt Jellesma. Zo anders dan andere Europeanen zijn Nederlanders niet, stelt Jellesma. Zijn sector heeft al de nodige ervaring opgedaan met discussies over verplichte vaccinaties.

De kinderopvang kwam de afgelopen jaren geregeld in het nieuws omdat kinderdagverblijven weigerden om niet-gevaccineerde kinderen toe te laten. De discussie over deze vaccinatieplicht is ondertussen geluwd. Vorig jaar nam de Tweede Kamer een wet aan die kinderdagverblijven toestaat niet-ingeënte kinderen te weigeren. Dit jaar oordeelde ook het Europees Hof voor de Rechten van de Mens dat kinderdagverblijven een vaccinatie mogen eisen.

Proefproces

De uitspraak van het mensenrechtenhof kan een grote rol gaan spelen, denkt Jellesma. “Het is niet ondenkbaar dat het Hof bij een proefproces die lijn doortrekt naar de medewerkers in de kinderopvang. Waarom zou die afweging bij kinderen anders zijn?”

Daarnaast gaat van de uitspraak ook een morele druk uit. Want als een kinderdagverblijf van ouders eist dat hun kinderen zijn gevaccineerd, dan is het volgens Jellesma niet te verkopen als voor het personeel andere regels gelden.

Personeelstekort en voorkomen quarantaine

Er zijn ook praktische redenen om medewerkers te vragen zich te laten vaccineren. “In de kinderopvang speelt, net als in het onderwijs overigens, het probleem van het personeelstekort”, zegt Jellesma. “Als medewerkers ziek worden en personeel in quarantaine moet, sluit het kinderdagverblijf, met alle gevolgen voor de ouders van de kinderen. Als personeel is gevaccineerd, zal de uitval door ziekte veel lager zijn en hoeven kinderdagverblijven niet meer dicht vanwege quarantainemaatregelen. Het zal me niet verbazen als de kinderopvang daarop gaat acteren.”

Bedoelt Jellesma een vaccinatieplicht voor medewerkers van de kinderopvang? “Dat is echt het uiterste middel. Dat zal niet nodig zijn, omdat in de kinderopvang het gevoel sterk is dat je ouders niet in de problemen moet brengen. Daarom is de kinderopvang in de coronacrisis ook altijd zo veel mogelijk open gebleven, zonder piepen. Op die mentaliteit bij medewerkers kan je ook een beroep doen als je uitlegt dat niet-gevaccineerd zijn het risico op sluiting vergroot. Principiële weigeraars trek je daarmee niet over de streep, maar de twijfelaars wel. En vergeet niet dat er is geleerd van de eerdere discussie over verplichte vaccinaties.”

Wees concreet

De lessen over het weigeren van niet-gevaccineerde kinderen zijn door te trekken naar personeel van kinderdagverblijven en van andere organisaties. Wees duidelijk en concreet, is een zo’n les. “Ruim vijf jaar geleden vroeg ik het RIVM: kom eens met cijfers. Ik wilde weten in hoeverre de sterfte onder kinderen is teruggedrongen sinds het nationaal vaccinatieprogramma is ingevoerd (in 1957, red.). Het bleek te gaan om 6000 tot 12.000 sterfgevallen die zijn voorkomen. Met zulke cijfers maak je inzichtelijk welk effect maatregelen hebben. Ik denk dat er de komende tijd vaak gesprekken zullen plaatsvinden tussen kinderdagverblijven en hun personeel, en dat er een moreel beroep op mensen wordt gedaan.”

In de bestuurskamers van de Nederlandse vestigingen van grote Amerikaanse bedrijven als Google en Uber wordt inmiddels gesproken over verplichte vaccinatie tegen corona. “Het is niet ondenkbaar dat deze discussie overslaat naar de kinderopvang”, zegt Jellesma.

Ook medewerkers van ziekenhuizen in diverse Europese landen hebben er al mee te maken. In Nederlandse ziekenhuizen bestaat verzet tegen zo’n plicht. Uit een peiling van zorgvakbond NU’91 blijkt dat 55 procent van de verpleegkundigen tegen een vaccinatieplicht in ziekenhuizen is.

Lees ook:

Meerderheid Nederlanders voelt veel voor een light-variant van de vaccinatieplicht

Een vaccinatieplicht met bijbehorende privileges in Nederland, een land waar keuzevrijheid en zelfbeschikking zo belangrijk zijn? Dat lijkt onbespreekbaar.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden