Mbo-Onderzoek

Mbo-studenten voelen zich miskend door politiek Den Haag

Kappersles op het Nova College (mbo) in Haarlem: het middelbaar beroepsonderwijs  was begin dit jaar net weer geopend na een lockdown. Wel was het dragen van een mondkapje verplicht. Beeld ANP
Kappersles op het Nova College (mbo) in Haarlem: het middelbaar beroepsonderwijs was begin dit jaar net weer geopend na een lockdown. Wel was het dragen van een mondkapje verplicht.Beeld ANP

Mbo’ers in Nederland hebben het gevoel niet mee te tellen. Een grote, belangrijke groep van ruim een half miljoen jongeren dreigt gedemotiveerd te raken.

Jeroen den Blijker

Studenten in het middelbaar beroepsonderwijs voelen zich niet gezien door Den Haag en beleidsmakers. Dat gevoel is pijnlijk bevestigd tijdens de coronaperiode, zo blijkt uit het eerste onderzoek van het RIVM en Amsterdam UMC naar deze groep. Daarvoor zijn 198 mbo-studenten en 35 mbo-docenten gesproken. De onderzoekers volgden de groep bijna een jaar en spraken de meesten van hen meermalen.

De meeste studenten hadden het gevoel dat de coronapersconferenties niet over hen gingen. Want, anders dan hbo- en universitaire studenten, werden ze daarin nooit genoemd. “Ik raakte in het begin ook heel erg geïrriteerd omdat het natuurlijk altijd bij die persconferenties ging over hbo, middelbare scholen, universiteiten, en dan dacht ik wel […] ja, jongens, wat is dit?”, zei een van de ondervraagde studenten.

Den Haag is ver weg

Ook was de taal van de persconferenties veel te ingewikkeld. Den Haag voelt daarom voor de ruim half miljoen studenten die worden opgeleid voor bijvoorbeeld de zorg, horeca of detailhandel veel te ver weg. Wie hen wil bereiken, kan daarvoor beter ‘hun’ sociale media gebruiken. Die sluiten echt aan op de moderne beeldcultuur. “Als voorbeeld noemden de jongeren vaak Rap­NieuwsTV en Piratenhyenas, maar ook NOS Stories”, aldus de onderzoekers.

Het gevoel in politiek Den Haag niet mee te tellen is ernstig, ook omdat onder de mbo’ers toch al breed het gevoel leeft dat hun diploma voor ‘laag’ wordt aangezien. Of, zoals een van de mbo’er het benoemde: “Ik ben maar een mbo’er”.

De mbo-studenten kregen het, net als andere jongeren, mentaal stevig voor de kiezen in de covidperiode. Nu de samenleving weer open is, blijken ze opvallend weinig vertrouwen in de toekomst te hebben. De onzekerheid over hun arbeidsmarktkansen is gegroeid, omdat in coronatijd stages en praktijkvakken wegvielen. “Het wegwerken van achterstanden staat onder druk, nu werkvelden als de zorg, horeca en de evenementenbranche het druk hebben. Mogelijk gaat dat ten koste van de extra begeleiding die mbo-studenten nu nodig hebben”, aldus het onderzoek.

Het gebrek aan vertrouwen in de toekomst, en het gevoel niet mee te tellen, is in potentie een serieus probleem. Het kan ertoe leiden dat een grote, belangrijke groep jongeren zich niet meer betrokken voelt bij de samenleving.

De onderzoekers erkennen volmondig dat mbo’ers bij beleidsmakers onvoldoende in beeld zijn. Voor mentaal bevolkingsonderzoek worden immers vooral vaak lange vragenlijsten gebruikt, en daar zijn deze jongeren niet van. De lijsten vinden ze ingewikkeld maar ook is er twijfel of hun mening er echt toe doet. Of de vragen zijn gewoon te moeilijk. Citaat: “Ik heb niks te zeggen...ik weet niet waar ik kennis over heb.”

Tegelijkertijd willen ze wel gehoord worden. Rechtstreeks met elkaar in gesprek gaan wordt als de oplossing gezien. “Laat mij als 21-jarige gewoon een biertje drinken met die gasten”, zegt een van de ondervraagden. “In een gesprek komt het bij mij sneller naar boven dan als ik een vraag krijg”, zegt een ander. Als er dan toch een vragenlijst moet komen, dan moet die vooral kort zijn en veel beeld bevatten.

De onderzoekers bepleiten ook een landelijke monitor, te ontwikkelen met mbo-studenten. “De precieze vorm waarin data wordt verzameld, vraagt om verder onderzoek.”

Lees ook:

Mbo-studenten tevreden over opleiding ondanks corona

Mbo-studenten zijn iets positiever over hun opleiding dan twee jaar geleden, ondanks de vele hindernissen door corona in het onderwijs. Dat blijkt uit de JOB-mbo monitor die door honderdduizenden studenten werd ingevuld.

De lockdown laat bij mbo’ers de meeste littekens achter

Leerachterstanden, stagetekorten en gebrek aan sociale interactie: voor het mbo was coronajaar 2020 een ramp, met name voor de kwetsbare studenten.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden